Lãnh đạo Tổng cục Thuế Việt Nam cho biết đang tích cực đẩy mạnh các dịch vụ điện tử như hoàn thuế VAT hay HĐĐT. Tuy nhiên, tính đến tháng 9/2016 cả nước mới có trên 460 DN sử dụng dịch vụ này.

DN chưa muốn minh bạch

Sau một thời gian triển khai thí điểm hoàn thuế GTGT điện tử và HĐĐT tại 13 tỉnh, thành phố có số DN hoàn thuế lớn nhất cả nước, như: Hà Nội, Tp.HCM, Hải Phòng, Đồng Nai, Bình Dương, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Kon Tum, Khánh Hòa, Vĩnh Phúc, Bình Thuận, Thái Nguyên, nhưng số lượng DN tham gia dịch vụ HĐĐT vẫn còn rất ít. Thậm chí có những tỉnh chỉ vài DN đã và đang triển khai HĐĐT.

Lý giải về điều này, ông Đinh Văn Phú - Phó Trưởng phòng Hành chính - Quản trị - Tài vụ - Ấn chỉ Cục Thuế Thừa Thiên Huế, cho hay: Hiện việc hoàn thuế điện tử và HĐĐT đang áp dụng thí điểm và trên tinh thần tự nguyện của DN mà chưa có quy định bắt buộc DN phải sử dụng nên DN chưa mặn mà.

Thế nhưng, ông Phú cũng cho rằng: “Lý do khác nữa là số lượng DN nhỏ và siêu nhỏ là chủ yếu nên việc tiếp cận, nâng cấp đầu tư phần mềm để triển khai HĐĐT chưa được quan tâm”.

Tuy nhiên, một số chuyên gia ngành thuế cho rằng, ngoài những khó khăn về trang thiết bị, công nghệ, nhiều DN còn đang “bán hàng hàng mà chưa muốn xuất hóa đơn” hoặc bán một đằng xuất một nẻo do đó họ ngại hóa đơn điện tử vì sợ minh bạch.

Cả nước mới có trên 460 DN sử dụng dịch vụ thuế điện tử

Trong khi đó, nhiều người cũng có tâm lý e ngại sợ gặp khó khăn khi bị các cơ quan chức năng như quản lý thị trường, công an kiểm tra vì cho rằng khó có thể xuất trình hóa đơn hoặc có xuất trình cũng không được chấp nhận.

Một DN kinh doanh ngành vật liệu xây dựng cho rằng HĐĐT chỉ phù hợp với những DN kinh doanh phi hàng hóa, vật chất. Còn với DN kinh doanh vật liệu xây dựng cần hóa đơn bằng giấy để đối chiếu khi giao hàng và phục vụ việc kiểm tra trong quá trình vận chuyển không thể dùng HĐĐT được. “Không thể có chuyện khi bị cơ quan chức năng dừng xe cần xuất trình hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ lô hàng thì phải vào mạng để in ra. Do đó, HĐĐT chỉ phù hợp với một số lĩnh vực kinh doanh”, vị này nói.

Giải đáp băn khoăn này của DN, ông Nguyễn Văn Thủy - Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý Thuế DN lớn, khẳng định chỉ cần một cái điện thoại thông minh hoặc có hình ảnh lưu giữ hóa đơn điện tử là có thể xuất trình như hóa đơn thông thường và khi pháp luật quy định HĐĐT là hợp pháp thì các cơ quan chức năng đều phải tôn trọng và thừa nhận. “DN không phải lo ngại khi bị kiểm tra, mà chỉ cần chuẩn bị phương tiện điện tử để chứng minh”, ông Thủy nói.

Rút ngắn nhưng không đi tắt

Cho rằng dù điện tử hóa thủ tục làm rút ngắn thời gian, nhưng ông Phụng - Vụ trưởng vụ Doanh nghiệp lớn (Tổng Cục thuế), cũng khẳng định, vẫn có giới hạn bởi còn phụ thuộc vào chất lượng hồ sơ và cán bộ thuế vẫn phải rà soát chứ không thể “tắt bước”.

Ông Phụng cho biết, DN kê khai, nộp thuế, hoàn thuế có thể lập và gửi hồ sơ đề nghị hoàn thuế điện tử qua Cổng thông tin điện tử của Tổng Cục thuế và sẽ nhận được thông báo về việc tiếp nhận hồ sơ cũng như thời gian trả kết quả giải quyết hồ sơ.

Trường hợp cần giải trình, bổ sung thông tin, tài liệu, người nộp thuế có thể thực hiện thông qua Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế và gửi văn bản hủy đề nghị hoàn thuế nếu muốn hủy đề nghị hoàn thuế.

Đại diện Tổng cục thuế cho hay, hiện Tổng cục Thuế đang hoàn thiện cơ sở pháp lý, triển khai xây dựng, nâng cấp các ứng dụng có liên quan đáp ứng việc tiếp nhận hồ sơ hoàn thuế GTGT điện tử của người nộp thuế.

Bên cạnh đó, Tổng cục Thuế vẫn tiến hành thực hiện thí điểm và khuyến khích nếu DN đủ điều kiện (hạ tầng công nghệ thông tin tốt, trình độ quản lý tốt, có phần mềm bán hàng kết nối với phần mềm kế toán...) áp dụng HĐĐT có mã xác thực của cơ quan thuế thì sẽ cho triển khai. “Dự kiến, tới tháng 3/2017, ngành thuế sẽ triển khai các dịch vụ trên trên phạm vi cả nước”, ông Phụng nói.

Trước đó, tại diễn đàn Thanh toán điện tử Việt Nam (VEPF) 2016, ông Nguyễn Đại Trí - Phó Tổng Cục trưởng, Tổng Cục thuế, cho biết DN Việt vẫn chủ yếu là nhỏ và siêu nhỏ nên số tiền nộp thuế không nhiều, bởi vậy, vẫn còn tồn tại trong tâm lý của DN thích nộp thuế trực tiếp, hoặc đến hạn chót mới nộp… dẫn tới sự ùn tắc, nghẽn mạng vào thời gian cao điểm nộp thuế. Đây cũng là nguyên nhân gây khó khăn cho việc triển khai thu thuế điện tử.

Bên cạnh đó, ông Trí cũng cho biết, do luôn “đụng chạm rất nhiều” với các lĩnh vực SX-KD, nên việc thu thuế điện tử sẽ giảm thiểu được những đụng chạm này cũng như những tiêu cực xảy ra trong quá trình nộp thuế.

Tuy nhiên, ông Trí cho rằng muốn thúc đẩy nộp thuế điện tử cần nhận được sự ủng hộ từ phía DN. Về phía ngành thuế, cần phải cung cấp hạ tầng thuận lợi, đơn giản; ngân hàng cung cấp dịch vụ tốt, nhưng DN không mặn mà thì khó thành công.

“Ngành thuế quản lý DN chủ yếu dựa vào hóa đơn, sang năm 2017 ngành thuế cũng sẽ tập trung triển khai HĐĐT nhằm minh bạch và giảm thiểu tối đa những bất cập đang tồn tại hiện nay”, ông Trí cho hay.

Thanh Hoa