VnBusiness

VnBusiness

VnBusiness

Tài chính

Đại gia ngoại gom lượng lớn cổ phiếu, ngân hàng Việt kén đối tác không chỉ vì tiền

Đại gia ngoại gom lượng lớn cổ phiếu, ngân hàng Việt kén đối tác không chỉ vì tiền

Từ việc Mizuho kiên trì bám trụ Vietcombank cho đến động thái muốn rót thêm vốn của SMBC tại VPBank, những khoản đầu tư nghìn tỷ đang đổ vào các nhà băng trong nước. Nhưng cánh cửa chỉ mở cho những đối tác mang lại giá trị công nghệ và sự đồng hành dài hạn.

Những diễn biến dồn dập trên thị trường tài chính cho thấy các kế hoạch bán vốn quy mô lớn không còn đơn thuần là bài toán bổ sung thanh khoản hay giải tỏa áp lực vốn tức thời. Thực tế này đã trở thành một cuộc sàng lọc kỹ lưỡng nhằm tìm kiếm những liên minh chiến lược có thể mang lại năng lực quản trị, mở rộng thị trường và nền tảng số hóa cho các tổ chức tín dụng nội địa.

Các thương vụ phát hành nghìn tỷ

Đầu tháng 11, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã gửi công văn chấp thuận phương án phát hành cổ phiếu riêng lẻ của Vietcombank, kế hoạch từng được Đại hội đồng cổ đông thông qua vào ngày 26/4/2025 và ngày 24/4/2026. Quyết định này cho phép tăng vốn điều lệ thêm tối đa 5.431 tỷ đồng. Nếu hoàn tất việc chào bán, vốn điều lệ của Vietcombank sẽ nhảy vọt từ mức 83.557 tỷ đồng hiện tại lên khoảng 88.988 tỷ đồng.

Chủ tịch Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng cho hay, cổ đông chiến lược Mizuho Bank sẽ tham gia đợt chào bán để duy trì hoặc gia tăng tỷ lệ nắm giữ với mục tiêu chốt sổ trong năm 2026. Lãnh đạo Vietcombank cũng khẳng định tiêu chí chọn cổ đông lớn là phải có đóng góp thực chất vào sự phát triển bền vững của ngân hàng.

Trước đó, kế hoạch bán 6,5% vốn của Vietcombank được đặt ra từ năm 2019 nhưng chưa hoàn tất, trong đó tháng 1/2019 từng phát hành riêng lẻ hơn 94,4 triệu cổ phần, tương ứng 2,55% vốn cho GIC và hơn 16,6 triệu cổ phần, tương ứng 0,4% vốn cho Mizuho.

Liên tiếp xuất hiện các thương vụ bán vốn nghìn tỷ đồng của ngân hàng Việt.
Liên tiếp xuất hiện các thương vụ bán vốn nghìn tỷ đồng của ngân hàng Việt.

Không riêng Vietcombank, làn sóng gọi vốn cũng diễn ra đầy sôi động tại các thành viên khác trong hệ thống.

Điển hình như BIDV vừa hoàn tất phân phối riêng lẻ hơn 258 triệu cổ phiếu ở mức giá 38.900 đồng/cổ phiếu để thu về trên 10.000 tỷ đồng từ 31 nhà đầu tư. Trong đợt này, SCIC rót khoảng 3.500 tỷ đồng mua gần 90 triệu cổ phiếu, ba quỹ ngoại của Dragon Capital bỏ ra hơn 1.800 tỷ đồng, còn Manulife Việt Nam cùng Prudential rót lần lượt gần 576 tỷ đồng và 318 tỷ đồng.

Tại VPBank, tập đoàn SMBC đang đàm phán nâng tỷ lệ sở hữu từ 15% lên khoảng 20%, sau khi từng chi 1,5 tỷ USD thâu tóm 15% vốn vào năm 2023. Ngày 12/10 vừa qua, đoàn lãnh đạo cấp cao của định chế tài chính Nhật Bản này đã trực tiếp tới thăm và làm việc tại trụ sở VPBank.

Nhìn vào các thương vụ bán vốn gần đây có thể thấy, cách hút vốn hiện nay thể hiện sự dịch chuyển rõ rệt từ tư duy bán vốn đơn thuần sang hợp tác giá trị, nơi các nhà băng đặt nặng tiêu chuẩn về kinh nghiệm quản trị rủi ro và khả năng kết nối mạng lưới khách hàng quốc tế của đối tác ngoại.

MB lên kế hoạch chào bán riêng lẻ tối đa 200 triệu cổ phiếu giai đoạn 2026-2027 hướng đến khối tổ chức tài chính trong nước có khả năng phát triển hệ sinh thái. HDBank công bố phương án phát hành riêng lẻ tối đa 700 triệu cổ phần cho giới đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

Về phía Techcombank, ngân hàng đang cân nhắc bán tối đa 15% cổ phần cho đối tác chiến lược dài hạn có tiềm lực mạnh về công nghệ. Sau khi Commonwealth Bank of Australia thoái toàn bộ vốn vào tháng 3/2025, VIB cũng đang làm việc với các định chế quốc tế theo tiêu chí tìm nhà đầu tư có sự cộng hưởng chiến lược rõ ràng và đem lại nguồn lực tài chính đáng kể.

Lãnh đạo OCB và SHB cũng khẳng định việc tìm kiếm nhà đầu tư ngoại sẽ ưu tiên năng lực gắn bó đường dài thay vì chỉ nhìn vào quy mô dòng tiền.

Sự khắt khe trong việc tuyển lựa đối tác diễn ra ngay giữa lúc dòng vốn quốc tế ồ ạt đổ bộ, phản ánh kỳ vọng rất lớn của các định chế nước ngoài vào tiềm năng kinh tế và nhu cầu dịch vụ tài chính tại một thị trường quy mô lớn, tốc độ tăng trưởng cao như Việt Nam.

Cuộc đua quy mô và thước đo năng lực sử dụng vốn

Lực đẩy cho các thương vụ bán vốn quốc tế còn đến từ cơ chế khi Chính phủ cho phép nới trần sở hữu nước ngoài lên 49% cho các tổ chức tín dụng tham gia tái cơ cấu ngân hàng yếu kém. Ba đơn vị niêm yết đáp ứng tiêu chí này gồm HDBank, MB và VPBank. Bên cạnh đó, việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm mới nổi thứ cấp tiếp tục tạo thêm điều kiện để các ngân hàng tiếp cận dòng tiền ngoại.

Báo cáo tài chính quý III/2026 ghi nhận tổng vốn điều lệ của 27 ngân hàng đạt 993.498 tỷ đồng, tăng 7,76%. MB trở thành cái tên đầu tiên trong lịch sử ngành ngân hàng vượt mốc 100.000 tỷ đồng vốn điều lệ nhờ mức tăng 25%. Các vị trí tiếp theo lần lượt thuộc về Vietcombank với 83.557 tỷ đồng, VPBank với 79.399 tỷ đồng, BIDV đạt 77.782 tỷ đồng và VietinBank đạt 77.669 tỷ đồng.

Theo báo cáo ngành quý III/2026 của Công ty chứng khoán SHS, hệ số an toàn (CAR) vốn hợp nhất bình quân của nhóm ngân hàng thương mại nhà nước đạt 10,6%, nhóm cổ phần quy mô lớn đạt 12,5% và nhóm quy mô vừa, nhỏ đạt 12,2%, tất cả đều cao hơn mức sàn 8%.

Các chuyên gia đánh giá các đợt tăng vốn giai đoạn cuối năm 2026 không chỉ giúp các ngân hàng mở rộng không gian tăng trưởng tín dụng mà còn là bước chuẩn bị chiến lược để xây dựng bộ đệm rủi ro vững chắc. 

SHS dự báo lợi nhuận trước thuế toàn ngành năm 2026 có thể tăng 18-20%. Nhằm phục vụ đà tăng trưởng, các ngân hàng linh hoạt áp dụng nhiều kênh khác nhau tùy thuộc vào điều kiện nội tại. Phương thức được ưu tiên hiện nay là giữ lại lợi nhuận sau thuế để chia cổ tức bằng cổ phiếu hoặc phát hành cổ phiếu thưởng, giúp ngân hàng giữ lại dòng tiền và chuyển dịch thẳng vào vốn điều lệ mà không tốn chi phí huy động bên ngoài.

SSI Research ước tính có 8 ngân hàng dự kiến phát hành lượng cổ phiếu trị giá khoảng 143.830 tỷ đồng trong giai đoạn quý IV/2026 đến hết năm 2027.

Trước thực tế mở rộng quy mô dồn dập, GS.TS Trần Ngọc Thơ, Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh cuộc đua vốn chỉ thực sự có giá trị khi được chuyển hóa thành năng lực tăng trưởng. Yếu tố cốt lõi không nằm ở việc đơn vị nào chạm các cột mốc quy mô trước, mà là dòng tiền mới được vận hành ra sao sau khi hoàn tất phát hành.

Một tổ chức dù sở hữu nguồn vốn lớn nhưng nếu để tín dụng tăng quá nóng, chất lượng tài sản suy giảm hoặc hiệu suất sinh lời thấp thì lợi thế quy mô sẽ bị triệt tiêu. Ngược lại, việc biến nguồn vốn mới thành bộ đệm an toàn, gia tăng hàm lượng công nghệ, siết chặt quản trị rủi ro và điều hướng dòng tín dụng vào các lĩnh vực tạo giá trị thực mới chính là nền tảng cạnh tranh dài hạn của các ngân hàng.

Huyền Anh

Video HTX và bài toán thu hút thành viên trẻ

Sự tham gia của thế hệ trẻ là yếu tố quan trọng để đổi mới tư duy quản trị, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm tính kế thừa của kinh tế tập thể. Tuy nhiên, để người trẻ lựa chọn và gắn bó với HTX, cần tạo ra những cơ hội phát triển thực chất từ...

VnBusiness