Chốt đơn xuất khẩu năm 2027: Nâng giá trị, làm chủ cuộc chơi thương mại
Thời điểm này, doanh nghiệp bước vào giai đoạn nước rút để chốt những đơn hàng cho năm 2027, vấn đề không còn xoay quanh câu chuyện giá rẻ hay chạy đua sản lượng. Thay vào đó, khả năng định giá cao và chinh phục những thị trường khó tính đang thuộc về những doanh nghiệp biết cách làm mới tư duy, tinh chỉnh dịch vụ và tối ưu hóa từng chi tiết nhỏ nhất trong chuỗi cung ứng.
Bàn về câu chuyện biên độ giá trị trong thương mại quốc tế, ông Nguyễn Tuấn Việt, Tổng Giám đốc Vietgo, chỉ ra rằng việc hàng hóa Việt Nam xuất khẩu có bán được giá cao hay thấp hoàn toàn phụ thuộc vào quy luật thị trường và bối cảnh từng thời kỳ.
Đọc vị thị trường, nâng tầm dịch vụ phụ trợ
Nếu như trong quá khứ, khi nền kinh tế còn nhiều khó khăn và GDP ở mức thấp, hàng hóa Việt Nam thường chịu cảnh lép vế về giá, thì nay, khi vị thế kinh tế quốc gia đã vươn lên thuộc nhóm có tốc độ phát triển nhanh, giá trị hàng hóa cũng cần được nhìn nhận sòng phẳng và linh hoạt hơn.
Giá xuất khẩu cao hay thấp không cố định mà tùy thuộc vào sức hút của thị trường tại thời điểm giao dịch. Khi thị trường đang trong cơn sốt hoặc tiếp cận những nền kinh tế phát triển, có GDP đầu người cao như Mỹ hay Australia…, doanh nghiệp hoàn toàn có cơ sở đàm phán mức giá cao hơn mặt bằng chung trong nước. Ngược lại, khi hướng tới những thị trường có sức mua thấp hơn hoặc nhu cầu hàng hóa thời điểm đó không bức thiết, biên độ lợi nhuận sẽ phải điều chỉnh tương ứng. Do đó, bài toán đặt ra cho doanh nghiệp là phải đọc vị thị trường để chọn điểm rơi và biên giá tối ưu nhất.
Để đạt được mức giá bán cao trong các kỹ thuật thương mại, bí quyết cốt lõi nằm ở việc tối ưu hóa những chi tiết rất đơn giản nhưng lại được phía khách hàng quốc tế nhìn nhận là phức tạp hoặc tốn kém nhân công.
Dẫn chứng từ thực tế giao thương, ông Nguyễn Tuấn Việt phân tích về những dịch vụ phụ trợ đi kèm mà nhiều doanh nghiệp thường bỏ ngỏ. Chẳng hạn như việc đóng gói hàng hóa, nếu một doanh nghiệp thông thường chỉ xuất than hoặc gỗ xẻ thô đóng trong container, giá trị thu về sẽ bị giới hạn. Tuy nhiên, khi đối tác nước ngoài yêu cầu đóng vào kiện hoặc đặt trên pallet vì chi phí nhân công tại các nước phát triển như Mỹ quá đắt đỏ và họ không thể tự thuê nhân công bốc xếp thủ công, việc doanh nghiệp chủ động đáp ứng trọn gói các tiêu chuẩn kỹ thuật này sẽ biến một yêu cầu tưởng chừng nhỏ nhặt thành lợi thế cạnh tranh quyết định.
“Nhiều thứ đối với Việt Nam là chi phí đơn giản, nhân công sẵn có, nhưng đối với thế giới phương Tây lại là những hạng mục xa xỉ và đắt đỏ, từ đó tạo dư địa để doanh nghiệp gia tăng giá trị đơn hàng và thu về mức lợi nhuận vượt trội”, ông Nguyễn Tuấn Việt phân tích.
Góc nhìn này cũng được minh chứng rõ nét qua trải nghiệm thực tế trong lĩnh vực dịch vụ và các ngành hàng cụ thể. Trong lĩnh vực công nghiệp gỗ, sự nhạy bén trước biến động thị trường đóng vai trò sống còn. Theo chia sẻ của anh Nguyễn Văn Diễn, một doanh nghiệp xuất khẩu lâu năm trong ngành gỗ và phụ phẩm từ gỗ tại Hà Nội, thị trường có những chu kỳ biến động rất rõ nét khi ván bóc từng rất sốt vào giai đoạn cuối năm 2023 sang năm 2024, trải qua giai đoạn chững lại vào năm 2025 và nay đang khởi sắc trở lại. Sự linh hoạt chuyển dịch từ gỗ xẻ thô sang các mặt hàng có hàm lượng chế biến và phụ phẩm phù hợp đã giúp doanh nghiệp giữ vững biên lợi nhuận khá cao ngay cả trong những thời điểm thị trường nhiều thách thức.
Nhìn chung, bước vào chu kỳ xuất khẩu hướng tới năm 2027, tư duy "bán cái mình có" đã hoàn toàn nhường chỗ cho chiến lược "bán cái thị trường cần và sẵn sàng trả giá cao". Bằng sự nhạy bén trong việc nâng cao hàm lượng dịch vụ, tối ưu hóa quy trình đóng gói phụ trợ, bám sát nhịp đập biến động của từng ngành, các doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có đủ nội lực để phá vỡ giới hạn giá trị truyền thống, gia tăng biên lợi nhuận và khẳng định vững chắc vị thế trên bản đồ thương mại toàn cầu.
Quản trị rủi ro từ gốc
Bên cạnh bài toán nâng cao giá trị, tâm lý e ngại rủi ro và cho rằng thủ tục xuất nhập khẩu phức tạp, chỉ dành cho các tập đoàn lớn vẫn là rào cản khiến nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như các HTX bỏ lỡ cơ hội vươn ra biển lớn.
Theo các chuyên gia thương mại, quy trình xuất khẩu hiện nay đã được chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế, bộ máy quản lý nhà nước luôn tạo điều kiện thông thoáng nên rào cản không nằm ở thủ tục hành chính mà nằm ở kỹ năng giao tiếp, thuyết phục khách hàng và kiểm soát nghiệp vụ ngoại thương. Ông Lại Quang Minh, chủ một doanh nghiệp mới thành lập chuyên về xuất nhập khẩu than tại TP.HCM, cho biết quy trình xuất khẩu cơ bản không quá phức tạp nếu chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ chứng từ, thách thức lớn nhất thực chất là làm sao tìm được nguồn hàng ổn định với mức giá cạnh tranh và chốt được đơn hàng với đối tác uy tín.
Trong hoạt động giao thương quốc tế, rủi ro mất vốn thường không nằm ở những điều khoản pháp lý rườm rà mà xuất phát trực tiếp từ sự lỏng lẻo trong khâu kiểm soát dòng tiền và vận chuyển hàng hóa. Trên thực tế, tiền chỉ rời khỏi túi doanh nghiệp khi chính đơn vị xuất khẩu tự tạo ra kẽ hở trong nghiệp vụ ngoại thương, khiến đối tác nắm được quyền kiểm soát cả hàng hóa lẫn phương thức thanh toán.
Ông Nguyễn Tuấn Việt cho rằng, một sai lầm phổ biến của nhiều doanh nghiệp khi mới bước chân vào thị trường quốc tế là dồn quá nhiều tâm sức và chi phí vào việc soạn thảo những bản hợp đồng dày đặc điều khoản hay thuê luật sư tư vấn pháp lý để phòng ngừa tranh chấp.
Tuy nhiên, đặc thù của xuất nhập khẩu là rất ít khi các bên đưa nhau ra tòa án quốc tế để kiện tụng, bởi chi phí tố tụng và theo đuổi vụ kiện thường lớn hơn rất nhiều so với giá trị thực của lô hàng. Trong phần lớn các giao dịch thương mại thông thường, hợp đồng chỉ đóng vai trò là cơ sở thủ tục để ngân hàng thực hiện lệnh chuyển tiền hoặc thông quan hàng hóa. Do đó, thay vì kỳ vọng vào sự bảo vệ trên giấy tờ, doanh nghiệp cần thiết lập hàng rào phòng vệ thực chất thông qua việc kiểm soát chặt chẽ hai khâu sống còn là thanh toán và vận tải.
Khi doanh nghiệp xuất khẩu nắm quyền thuê tàu, đơn vị bán hàng sẽ trực tiếp làm việc với hãng tàu và nắm giữ bộ vận đơn gốc. Vận đơn gốc chính là chứng từ sở hữu hàng hóa tối cao. Chừng nào doanh nghiệp chưa ký hậu hoặc chưa trao bộ chứng từ này cho người mua, hàng hóa vẫn thuộc quyền định đoạt của người bán ngay cả khi tàu đã cập cảng đích.
Ngược lại, nếu doanh nghiệp dễ dãi chấp nhận bán theo điều kiện giao hàng tại xưởng hoặc giao lên tàu do người mua chỉ định với những đối tác mới chưa đủ độ tin cậy, hãng tàu do bên mua thuê có thể cấu kết để giao hàng mà không cần vận đơn gốc, đẩy doanh nghiệp xuất khẩu vào tình cảnh mất trắng cả hàng lẫn tiền.
Đáng chú ý, số liệu thống kê thực tiễn từ Vietgo cũng cho thấy tỷ lệ doanh nghiệp nội địa vi phạm cam kết giao thương với khách quốc tế còn cao hơn chiều ngược lại. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc xây dựng chữ tín và tính chuyên nghiệp bền vững cho hàng Việt khi xuất khẩu.
Tùng Lâm

Hải Phòng tăng cường hỗ trợ, củng cố, phát triển HTX
HTX tìm nguồn nhân lực trẻ từ làn sóng dịch chuyển lao động
HTX Sơn Trà và hành trình xây dựng OCOP 5 sao
Hàng Việt muốn chinh phục người tiêu dùng, không thể thiếu liên kết chuỗi

Đối thoại với thanh niên năm 2026: Chính phủ sẵn sàng đồng hành
Doanh nông thực chiến: Đưa sản vật bản địa vào chuỗi giá trị
Sự trỗi dậy của thế lực mới trong ngành AI
Vì sao startup Việt dễ “đứt gánh giữa đường”?
[Interactive] 148 dự án với hàng nghìn căn hộ giá trên dưới 1 tỷ đồng xuất hiện tại Hà Nội
Hà Nội đang triển khai kế hoạch phát triển 148 dự án nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026-2030, với quy mô khoảng 135.602 căn hộ, mục tiêu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn.
Đừng bỏ lỡ
Tăng trưởng kinh tế hai con số và bài toán an ninh năng lượng
Mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đang đặt ra yêu cầu ngày càng lớn đối với hệ thống năng lượng quốc gia. Bảo đảm nguồn cung điện ổn định, phát triển hạ tầng truyền tải và nâng cao năng lực tự chủ nhiên liệu trở thành những điều kiện then chốt...


































