Hướng đến sản xuất nông nghiệp sạch

Xã Tam Xuân 2 có tổng diện tích đất sản xuất lúa 2 vụ là 720ha. Nông dân vẫn còn tập quán sạ lúa với mật độ dày (5 - 6 kg giống/sào), việc bón phân cho lúa thường không cân đối, phân Urê được bón quá nhiều. Đồng thời, việc phun thuốc phòng trừ sâu bệnh cho lúa còn tùy tiện làm ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và môi trường sinh thái bị ô nhiễm.

Được sự hỗ trợ của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình NN&PTNT tỉnh, Trung tâm Kỹ thuật nông nghiệp huyện Núi Thành đã phối hợp với UBND xã Tam Xuân 2 và HTX dịch vụ nông nghiệp Tam Xuân 2 triển khai thực hiện “Mô hình trình diễn các hoạt động CSA trong canh tác lúa”.

Mô hình được triển khai trên diện tích 50ha với tổng số 212 hộ tham gia, trong đó thôn Bích Ngô 25ha, Thạch Kiều 25ha nhằm giúp nông dân tiếp cận thực hành nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần giảm phát thải khí nhà kính, đồng thời nâng cao năng suất, chất lượng nông sản và hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường, sức khỏe của con người.

Theo đó, Trung tâm Kỹ thuật nông nghiệp huyện Núi Thành hỗ trợ kỹ thuật và 100% giống lúa Khang dân 18 cùng công cụ sạ hàng. Đồng thời, kỹ thuật viên trung tâm đã giới thiệu cho nông dân nắm được mục đích triển khai mô hình, về thực hành nông nghiệp thông minh thích ứng biến đổi khí hậu, đi sâu phân tích những giải pháp kỹ thuật được áp dụng trong mô hình như: Chương trình “3 giảm 3 tăng” (ICM); kỹ thuật “1 phải 5 giảm”; phòng trừ dịch hại tổng hợp IPM; kỹ thuật tưới nước tiết kiệm “Ướt - khô xen kẽ”…

Từ đó giúp cho nông dân dần thích ứng được với điều kiện biến đổi khí hậu như hiện nay. Thông qua giảm được phân đạm, thuốc bảo vệ thực vật, nước tưới, không đốt phế phụ phẩm sau thu hoạch, lượng lớn phát thải khí nhà kính cũng được giảm đi đáng kể.

Hiệu quả đem lại

Kết quả đem lại cho thấy, trên ruộng mô hình CSA có số bông lúa/m2 ít hơn so với ruộng làm theo tập quán nhưng số hạt chắc/bông là 104 hạt, cao hơn ruộng ngoài mô hình. Do đó, năng suất lúa mô hình CSA đạt 61,5 tạ/ha, cao hơn ruộng ngoài mô hình 5,9 tạ/ha.

Vì vậy, lúa trong mô hình CSA có lãi tăng hơn so với lúa sản xuất lúa đại trà ngoài mô hình hơn 330.000 đồng/sào (tương ứng với tăng hơn 6,7 triệu đồng/ha).

“Nhờ thực hiện tốt các biện pháp quản lý sâu bệnh nên các đối tượng dịch hại phát sinh gây hại trên ruộng mô hình CSA đều có mật độ, tỷ lệ thấp hơn so với ruộng ngoài mô hình. Năng suất, sản lượng lúa đạt cao, bà con nông dân phấn khởi”, ông Lương Quang Trúc - nông dân xã Tam Xuân 2 chia sẻ.

Bên cạnh đó, số lần phun thuốc bảo vệ thực vật trên ruộng mô hinh CSA ít hơn ruộng làm theo tập quán 2 lần/vụ. Ngoài ra, lượng phân bón (phân urê) trên ruộng CSA ít hơn so với ruộng làm theo tập quán 2 kg/sào.

Hiện, trung tâm đang khuyến khích nông dân mạnh dạn duy trì và ứng dụng mô hình cánh đồng CSA vào thực tế sản xuất cho những vụ tiếp theo. Song song vận động nông dân các địa phương khác cùng thực hiện.

Thêm vào đó, chính quyền địa phương cần hỗ trợ để nông dân tiếp tục duy trì mô hình này trong thời gian tới bằng cách phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức hướng dẫn phương pháp ủ phân vi sinh bằng nguyên liệu hữu cơ, đặc biệt là rơm rạ. Đồng thời, tuyên truyền, vận động nông dân sử dụng phân hữu cơ bón cho đồng ruộng, nhằm cải tạo độ màu mỡ của đất.

Ngọc Giang