Từ vài hộ mạnh dạn nuôi cá tầm đầu tiên, đến nay toàn xã Rô Men có hơn 20 hộ nuôi cá tầm, trong đó đa phần là đồng bào dân tộc K’ho, H’Mông. Để việc chăn nuôi được bền vững, phòng tránh dịch bệnh và tiêu thụ ổn định, dưới sự vận động của Liên minh HTX tỉnh Lâm Đồng, nhiều HTX nuôi cá tầm đã được thành lập để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Mạnh dạn đưa giống cá mới về địa phương

Gia trại cá tầm của anh Đào Văn Vịnh, thành viên HTX nông nghiệp Gia Phát, tọa lạc ở khu trung tâm thôn 2, xã Rô Men với 8 ao nước lạnh. Dù ao rộng và nước lạnh, nhưng thời điểm hiện tại không thể tìm được cá tầm thương phẩm. Bởi toàn bộ sản lượng cá tầm của 8 ao nuôi này đã được xuất bán với hơn 6 tấn cá tầm cho khách hàng các tỉnh, thành phía Nam đặt mua từ khi HTX thả nuôi con giống.

Anh Vịnh cho biết, với 8 ao nuôi cá tầm, mỗi ao 50m2 diện tích mặt nước, mỗi lứa anh nuôi khoảng 6.000 con. Kết quả lứa nuôi trong năm vừa qua, với giá xuất bán 130-150.000 đồng/kg, gia trại cá tầm của anh Vịnh thu lợi nhuận khoảng 400 triệu đồng. Trong khi 3 năm trước đó, thâm canh cây cà phê trên diện tích 400m2 này đạt năng suất cao nhất khoảng 150 kg nhân, doanh thu chưa tới 5 triệu đồng.

“Thời điểm xuống cá giống và chăn nuôi kéo dài hơn 8 tháng cũng là thời điểm ở vùng đất Rô Men, huyện Đam Rông thường xuyên có mưa, lượng nước lạnh dồi dào tuôn chảy từ con suối trên đồi cao dẫn về ao nuôi, tạo môi trường thuận lợi để cá tầm sinh trưởng, tăng trọng nhanh mỗi ngày”, anh Vịnh nói.

Đúc kết quy trình nuôi cá tầm hiệu quả của mình, anh Vịnh đã nhiệt tình chia sẻ kinh nghiệm, kết hợp vận động tất cả 11 hộ gia đình cùng tham gia thành viên HTX Nông nghiệp Gia Phát. Trong đó, quy mô hộ gia đình nuôi cá tầm nhiều nhất với 9 ao, mỗi ao có diện tích mặt nước 100m2. Hộ nuôi ít nhất 4 ao, diện tích mặt nước 50m2/ao. Toàn bộ diện tích nuôi cá tầm đều chuyển đổi từ cây cà phê, bắt đầu từ năm 2017 đến nay.

Các mô hình liên kết nuôi cá tầm của thành viên đều được HTX cung ứng nguồn giống chất lượng đảm bảo, nguồn thức ăn đảm bảo dinh dưỡng, chất lượng và được chuyển giao kỹ thuật nuôi và tìm kiếm, kết nối thị trường tiêu thụ ổn định với khách hàng. Cùng với đó, các thành viên HTX cũng chủ động áp dụng kinh nghiệm, kỹ thuật nuôi cá tầm phù hợp với điều kiện về đất đai, nguồn vốn, vị trí ao nước lạnh với nhiệt độ ổn định hàng ngày.

Các thành viên HTX nông nghiệp Gia Phát nuôi cá tầm đầu tiên trong năm vừa qua đạt hiệu quả tương đối khá ở thôn 2, xã Rô Men tiêu biểu như hộ gia đình anh Võ Minh Thông chuyển đổi 1.200m2 diện tích cà phê sang nuôi 11 ao cá tầm, thu về 600 triệu đồng; hộ gia đình anh Bạch Tiến Du xây dựng 11 ao nuôi nuôi cá tầm với tổng diện tích 1.000m2, lợi nhuận khoảng 500 triệu đồng…

Các HTX cùng xây dựng thương hiệu cá tầm

Anh Vũ Duy Văn, Giám đốc HTX nông nghiệp Gia Phát cho biết, trong năm 2021, HTX chọn sản phẩm cá tầm ở thôn 2, xã Rô Men, Đam Rông để xếp hạng sản phẩm OCOP cấp huyện, cấp tỉnh và hướng đến cấp quốc gia.

“Để đạt mục tiêu này, HTX đề xuất ngành nông nghiệp Lâm Đồng sớm quan tâm khảo sát, xây dựng quy trình kỹ thuật nuôi cá đạt tiêu chuẩn, chất lượng và năng suất cao trên cơ sở khoa học để chuyển giao cho hộ gia đình trong và ngoài thành viên HTX. Bởi lẽ đến nay, quy trình nuôi cá tầm của HTX vẫn chỉ là những kinh nghiệm mày mò từ thực tế của từng thành viên, dẫn đến giá trị kinh tế đạt được chưa tương xứng với tiềm năng nguồn nước lạnh đặc trưng của xã Rô Men”, anh Văn kiến nghị.

Xã Rô Men có điều kiện tự nhiên lý tưởng cho việc nuôi cá tầm. Điển hình là thôn 1, 2 nằm ở thượng nguồn của dòng suối Nước Mát, nhiệt độ quanh năm mát lạnh, dòng nước trong lành và không bị ô nhiễm là môi trường thuận lợi cho cá tầm phát triển.

Cùng với HTX nông nghiệp Gia Phát, tại thôn 2, xã Rô Men có 03 HTX cá tầm mới thành lập: HTX cá tầm Rô Men, HTX cá tầm Ngọc Thu và HTX cá tầm Việt Đức với 24 thành viên, các hộ thành viên nuôi nhiều cũng trên 10 nghìn con, ít nhất cũng từ 1 đến 2 nghìn con.

Anh Trần Đức Châu, Giám đốc HTX Cá tầm Rô Men cho biết, các HTX đứng ra hướng dẫn kỹ thuật đào ao, lấy nước, chăm sóc, phòng và điều trị bệnh, cung cấp giống, thức ăn cho các cho thành viên. Đến thời điểm thu hoạch, HTX kết nối với thương lái đến thu mua từng hộ theo thị trường để thành viên yên tâm. Qua 3 năm cho thấy, bình quân lợi nhuận sau khi trừ đi các chi phí, mỗi kg cá cho lợi nhuận không dưới 100 nghìn đồng.

Mô hình nuôi cá tầm ở xã Rô Men đã và đang mang lại nguồn thu nhập ổn định, nâng cao đời sống của thành viên là người dân tộc tại chỗ và đồng bào dân tộc di cư từ các tỉnh miền núi phía Bắc vào xây dựng khu kinh tế mới.

“Để phát triển và nhân rộng mô hình HTX nuôi cá tầm không chỉ ở xã Rô Men mà còn ở các xã khác trong huyện Đam Rông, cần sự quan tâm hơn nữa của các cấp, các ngành, tạo điều kiện cho HTX tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, hỗ trợ HTX trong việc tìm kiếm các thị trường liên kết tiêu thụ sản phẩm được ổn định hơn trong thời gian tới”, anh Trần Đức Châu kiến nghị.

Phương Nam

Bài cuối: Chung tay giúp người dân xóa nghèo