Liên minh HTX tỉnh Hà Tĩnh nhận định, xây dựng NTM gắn với đẩy mạnh phát triển KTTT, mà nòng cốt là HTX, là một chiến lược quan trọng và có ý nghĩa quyết định đến việc hoàn thành các tiêu chí về xây dựng NTM.

Chương trình OCOP - “đòn bẩy” phát triển kinh tế nông thôn

Trong những năm qua, với yêu cầu trong phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn, KTTT ở Hà Tĩnh đã có bước phát triển mới cả về số lượng lẫn hiệu quả hoạt động.

Đến ngày 30/6/2022, Hà Tĩnh có 1.017 HTX, trong đó có 888 HTX đang hoạt động, 129 HTX ngừng hoạt động. Số liệu thống kê cho thấy, doanh thu bình quân đạt 1.400 triệu đồng/HTX, lợi nhuận bình quân đạt 200 triệu đồng/HTX, thu nhập bình quân của lao động thường xuyên đạt 4 triệu đồng/người/tháng.

Toàn tỉnh cũng có 3.850 tổ hợp tác (THT), trong đó có 2.703 THT hoạt động trong ngành nông - lâm - ngư - diêm nghiệp (chiếm tỷ lệ 70,2%), 227 THT hoạt động công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp (chiếm tỷ lệ 5,9%), 366 THT thương mại (chiếm tỷ lệ 9,5%), 554 THT khác (chiếm tỷ lệ 14,4%).

Đáng chú ý, chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) được xác định là giải pháp để phát triển kinh tế nông thôn theo hướng phát triển nội lực và gia tăng giá trị. Đây cũng là nhiệm vụ trọng tâm trong xây dựng Hà Tĩnh đạt tỉnh nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2021 - 2025. Trong đó, nhiều HTX đóng vai trò to lớn trong công cuộc xây dựng NTM, với sản phẩm được chứng nhận OCOP.

Ông Lê Xuân Tùng - Trưởng phòng OCOP, Văn phòng Điều phối NTM tỉnh cho biết, sau 4 năm thực hiện, toàn tỉnh có 249 sản phẩm của 191 cơ sở đạt chuẩn OCOP. Hầu hết các sản phẩm đều tăng về doanh số bán hàng, bình quân tăng hơn 40%. Việc áp dụng chuyển đổi số trong thực hiện chương trình OCOP ở Hà Tĩnh được thực hiện rất tốt, nhất là khâu bán hàng. 100% cơ sở OCOP đã tham gia chuyển đổi số, quảng bá sản phẩm trên các nền tảng mạng xã hội, trang thương mại điện tử... Từ đó, một số sản phẩm đã tiếp cận với các đối tác nước ngoài và xuất khẩu thành công.

Góp phần xây dựng nông thôn mới

Điển hình, vào tháng 12/2021, sản phẩm gà tươi của HTX Kinh doanh dịch vụ tổng hợp Hiền Tâm (Sơn Lễ, Hương Sơn) được công nhận OCOP 3 sao cấp tỉnh đã mở ra cơ hội phát triển về quy mô lẫn thị trường.

Theo Giám đốc HTX Hiền Tâm  Nguyễn Thị Thu Hiền: “Từ lâu, chúng tôi đã cung cấp gà tươi ra thị trường nhưng giá cả và nhu cầu không ổn định. Nỗ lực chinh phục OCOP 3 sao cấp tỉnh giúp cho sản phẩm gà đồi tươi sạch của vùng đất Sơn Lễ được nhiều bạn hàng biết đến. Với chất lượng thơm ngon, quá trình sơ chế đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, gà tươi Hiền Tâm giờ đã là mặt hàng quen thuộc tại các đại lý, siêu thị mini ở nhiều huyện, thành, thị trong tỉnh và TP. Vinh (Nghệ An). Không chỉ mở rộng thị trường mà mức giá cũng được nâng lên 200.000 đồng/kg (trước đây chỉ 180.000 đồng/kg)”.

HTX Hiền Tâm đã liên kết với Tổ hợp tác chăn nuôi gà Sơn Lễ để cung cấp gà sạch ra thị trường. Hiện nay, nhu cầu gia tăng, HTX đã động viên các thành viên tổ hợp tác mạnh dạn tăng quy mô đàn nuôi. Bên cạnh đó, HTX đang tính mở rộng liên kết tiêu thụ sản phẩm với các hộ nuôi gà đồi trên địa bàn gắn với các chương trình tập huấn, hỗ trợ kỹ thuật nuôi theo hướng VietGAP. Nếu như năm 2021, HTX bao tiêu hơn 10.000 con gà cho bà con với doanh thu đạt khoảng 1,8 tỷ đồng thì năm nay phấn đấu thu mua trên 13.000 con gà, doanh thu đạt 2,5 tỷ đồng.

Chị Cao Thị Vân (thôn Khe Cò, xã Sơn Lễ) - thành viên Tổ hợp tác chăn nuôi gà Sơn Lễ cho biết: “Gà của tổ hợp tác đã đạt tiêu chuẩn VietGAHP, song trước đây do không có đầu ra ổn định nên giá cả cũng bấp bênh. Hai năm nay, được HTX Hiền Tâm bao tiêu với giá 110.000 đồng/kg nên gia đình tôi mạnh dạn tăng quy mô đàn lên trên 500 con/lứa”.

Ông Lê Đăng Phúc  - Phó Chủ tịch Liên minh HTX Hà Tĩnh đánh giá: “KTTT, HTX đã khẳng định được vai trò hỗ trợ các thành viên trong khâu sản xuất, đồng nhất quy trình kỹ thuật chăm sóc để cho ra sản phẩm đồng đều về chất lương và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Việc các HTX, tổ hợp tác tham gia vào “sân chơi” OCOP vừa giúp nâng tầm giá trị sản phẩm, vừa phát huy được lợi thế của từng địa phương, đồng thời góp phần xây dựng NTM”.

Mặc dù vai trò của HTX trong xây dựng NTM đã được khẳng định, tuy nhiên thực tế trong những năm qua, các mô hình kinh tế HTX ở Hà Tĩnh vẫn còn một số hạn chế, bất cập, khó khăn nhất định. Vai trò quản lý của các ngành chưa rõ ràng, chưa quan tâm đúng mực, chỉ đạo quyết liệt đến kinh tế thị trường, HTX; không có cán bộ chuyên trách tại huyện và xã nên việc theo dõi, quản lý về HTX, tổ hợp tác thiếu sâu sát. Các tổ chức hoạt động HTX hiện nay chưa đáp ứng được nhu cầu của thành viên và thu hút thành viên có trình độ về công tác tại HTX. Đội ngũ cán bộ còn yếu so với yêu cầu nhiệm vụ, năng lực, trình độ, kiến thức về chuyên môn phần lớn là chưa qua đào tạo, thu nhập thấp, nhiều nơi chưa thực hiện bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho cán bộ HTX….

Trong những năm tới, Liên minh HTX tỉnh Hà Tĩnh phấn đấu thành lập 40 – 50 HTX mới/năm. Hàng năm, sản phẩm của HTX, tổ hợp tác đạt tiêu chuẩn sản phẩm OCOP trên 50%/tổng số sản phẩm OCOP của tỉnh. Định hướng tư vấn hỗ trợ xây dựng phát triển HTX theo 3 loại hình gồm: HTX dịch vụ nông nghiệp, HTX môi trường và HTX tiêu biểu, điển hình trên các lĩnh vực.

Thanh Hoa