Dư luận gần đây đang dành sự quan tâm đặc biệt đến dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế với đề xuất tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân kinh doanh hoặc người đại diện doanh nghiệp nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên trong trường hợp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Nhiều ý kiến cho rằng con số 1 triệu đồng là quá thấp, tuy nhiên Cục Thuế khẳng định đây là một bước điều chỉnh mang tính nhân văn và sát thực tiễn hơn so với quy định hiện hành.

Theo phân tích từ cơ quan thuế, quy định tại Nghị định 49 năm 2025 hiện nay hoàn toàn không đưa ra ngưỡng nợ tối thiểu đối với trường hợp người nộp thuế bỏ địa chỉ kinh doanh. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ cần phát sinh nợ thuế dù chỉ vài nghìn đồng, người nộp thuế đã có thể bị xem xét tạm hoãn xuất cảnh nếu không khắc phục sau thông báo.

Việc bổ sung ngưỡng 1 triệu đồng trong dự thảo mới chính là cách để loại trừ các khoản nợ siêu nhỏ phát sinh ngoài ý muốn. Những khoản nợ này thường do sai sót kỹ thuật, chậm cập nhật dữ liệu hoặc các nguyên nhân khách quan khác. 

Số liệu thống kê của cơ quan thuế cho thấy hơn 50% người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký đang nợ dưới 1 triệu đồng. Tuy nhóm này chiếm số lượng lớn nhưng tổng nợ chỉ khoảng 66 tỷ đồng, tức là chỉ tương đương 0,2% tổng nợ thuế của toàn nhóm.

“Nếu tiếp tục áp dụng cơ chế không ngưỡng như hiện nay, cơ quan nhà nước sẽ phải tiêu tốn nguồn lực khổng lồ để xử lý các trường hợp nợ nhỏ, gây ảnh hưởng đến quyền đi lại của một bộ phận lớn người dân trong khi hiệu quả thu hồi ngân sách không đáng kể”, Cục thuế cho hay.

Cơ quan thuế nhấn mạnh rằng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh không chỉ dựa trên số tiền nợ mà còn căn cứ vào ý thức tuân thủ pháp luật. Trạng thái không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký là một dấu hiệu rủi ro cao. Đây được xem là hành vi làm gián đoạn kết nối quản lý giữa nhà nước và người nộp thuế, gây khó khăn cho công tác kiểm tra cũng như thu hồi nợ.

Ngưỡng 1 triệu đồng được đánh giá là mức dung hòa hợp lý. "Quy định này vừa đủ sức răn đe đối với những trường hợp cố tình né tránh nghĩa vụ tài chính, vừa đảm bảo tính tương xứng giữa tính chất vi phạm và biện pháp quản lý hành chính", Cục Thuế khẳng định.

Một điểm mới đáng chú ý trong dự thảo là quy định về trình tự áp dụng tạm hoãn xuất cảnh rất chặt chẽ, giúp người dân không rơi vào thế bị động. Biện pháp này sẽ không được thực hiện ngay lập tức khi phát sinh nợ thuế.

Đầu tiên, cơ quan thuế phải xác định người nộp thuế thuộc diện không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Sau đó, thông báo về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh phải được gửi trước 30 ngày. Thông báo này được gửi đồng thời qua tài khoản giao dịch thuế điện tử và công khai trên trang thông tin của cơ quan quản lý thuế.

Đề xuất nợ thuế từ 1 triệu đồng bị tạm hoãn xuất cảnh: Siết kỷ cương hay gây khó cho người dân?

Tạm hoãn xuất cảnh doanh nhân vì doanh nghiệp nợ thuế: Thắt và gỡ đều phải kịp thời

Khoảng thời gian 30 ngày là thời hạn hợp lý để người dân chủ động kiểm tra, đối chiếu số nợ hoặc liên hệ cơ quan thuế để xử lý sai sót dữ liệu nếu có. Thực tế cho thấy đã có khoảng 7.100 trường hợp chủ động hoàn thành nghĩa vụ sau khi nhận cảnh báo để được hủy bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh. Điều này minh chứng cho việc quy định đang vận hành theo hướng tạo điều kiện cho người dân tự nguyện khắc phục thay vì trừng phạt tức thời.

Bên cạnh nhóm đối tượng bỏ địa chỉ kinh doanh, dự thảo cũng kế thừa và cụ thể hóa các ngưỡng nợ đối với các nhóm khác nhằm đảm bảo sự công bằng.

Cụ thể là cá nhân kinh doanh hoặc chủ hộ kinh doanh có số tiền nợ từ 50 triệu đồng trở lên và khoản nợ đã quá hạn từ 120 ngày. Đối với người đại diện pháp luật hoặc chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, ngưỡng nợ được xác định từ 500 triệu đồng trở lên với thời gian nợ quá hạn tương tự.

Để tránh những rắc rối không đáng có khi làm thủ tục xuất cảnh, người nộp thuế được khuyến nghị thường xuyên rà soát tình trạng nghĩa vụ thuế qua ứng dụng Etax Mobile. Việc cập nhật địa chỉ kinh doanh chính xác và chủ động kiểm tra thông báo từ cơ quan thuế là cách tốt nhất để đảm bảo kế hoạch di chuyển quốc tế không bị gián đoạn. 

Quy định mới này được kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường quản lý thuế minh bạch, hiện đại và bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế.

Huyền Anh