Đến nay, các hoạt động bảo vệ môi trường tại xã vẫn được duy trì nhằm bảo đảm đời sống kinh tế xã hội của người dân.

BVMT trong sản xuất

Tận dụng điều kiện tự nhiên, đất đai màu mỡ, người dân xã Noong Luống đã phát triển trồng rau theo tiêu chuẩn an toàn. Những năm trướcđây, sản xuất rau an toàn theo hướng VietGAP chưa thực sự phổ biến; chủ yếu là mô hình trình diễn với quy mô nhỏ, từ vài trăm mét vuông đến 1ha. Tuy nhiên, trước nhu cầu ngày càng cao của thị trường, nông dân đã từng bước áp dụng các biện pháp sản xuất rau an toàn theo chuỗi. Từ đó, mang lại giá trị kinh tế, an toàn cho chính mình và người tiêu dùng.

Tiêu biểu là mô hình HTX trồng rau an toàn xã Noong Luống là đơn vị đi đầu hỗ trợ người dân sản xuất theo hướng hàng hóa. Đến nay, HTX đã phát triển 8ha rau an toàn trên đất bãi phù sa ở khu vực ven sông Nậm Rốm.

Từ những hộ chuyên sản xuất theo lối tự cung tự cấp, HTX phải mất rất nhiều thời gian, công sức tuyên truyền mới thu hút được người dân tham gia. Giờ đây, trồng rau cũng cần sổ sách ghi chép tỷ mỷ để theo dõi sát sao quá trình sinh trưởng, cũng như thời gian để bón phân và lượng phân bón, dùng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) đúng cách.

Khi xuất hiện bệnh trên rau màu, HTX hướng dẫn người dân thực hiện theo kiến thức đã được tập huấn, hướng dẫn sử dụng thuốc BVTV. Nhờ thực hiện theo đúng quy trình, số lần phun thuốc BVTV so với trước đây đã giảm, cùng với đó giảm được chi phí và an toàn hơn. Ðồng thời chỉ dùng thuốc BVTV trong danh mục được phép sử dụng cho từng loại rau, quả; sử dụng nhóm thuốc sinh học đảm bảo thời gian cách ly theo quy định. Những việc làm này không chỉ tạo ra nguồn nông sản sạch cho người dân và thị trường mà còn mang lại giá trị to lớn về môi trường.

Hiện nay, các bể đựng rác từ quá trình sản xuất nông nghiệp đã được xây dựng tại những vị trí thuận lợi nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân. HTX cũng hướng dẫn người dân tận dụng phân từ quá trình chăn nuôi, ủ hoai mục để phục vụ việc trồng rau an toàn.

Có thể thấy trồng rau an toàn là một điểm nhấn quan trọng tại đây. Người dân đã dần thay đổi nhận thức, phương pháp canh tác nhằm bảo đảm chất lượng, gia tăng năng suất và bảo đảm sự trong làn của môi trường khu vực miền núi.

Bà Phạm Thị Châm, một hộ trồng cà chua ở đội 18, xã Noong Luống cho biết: Thực hiện đúng quy trình, năng suất rau tăng 10 - 20%; 1ha chuyên canh cà chua, thu về 120 triệu đồng, thu nhập cao hơn so với sản xuất truyền thống 8 - 20 triệu đồng/ha. Đặc biệt, người dân vẫn có rau sạch để ăn, trong khi môi trường vẫn được bảo vệ.

Mô hình sản xuất rau VietGAP của HTX Noong Luống đã có sức lan tỏa mạnh mẽ. Hiện xã đã có gần 80 hộ tham gia sản xuất rau an toàn trên diện tích 30ha.

Không chăn thả tự do

Nhận thức được vai trò của việc bảo vệ môi trường, chính quyền địa phương đã tích cực tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức cho người dân. Một trong những giải pháp hữu hiệu được thực hiện là xây hầm biogas quy mô hộ gia đình nhằm phát triển chăn nuôi một cách bền vững, tạo sinh kế cho người dân. cũng hỗ trợ mỗi gia đình 10 triệu đồng để xây dựng hầm biogas. Từ đó, nhiều hộ dân đã mạnh dạn xây dựng mô hình biogas để xử lý chất thải.

Để làm được việc trên, chính quyền xã đã tuyên truyền để người dân không chăn nuôi theo hình thức thả rông, nhốt dưới gầm nhà mà thay bằng việc xây dựng chuồng trại và hầm biogas.

Ông Lò Văn Pọm, Chủ tịch UBND xã Noong Luống, cho biết việc thả rông gia súc, nhất là đối với đàn trâu và bò đã gây mất vệ sinh môi trường tại các thôn bản. Cùng với đó việc chăn nuôi thả rông còn khiến bà con khó kiểm soát số lượng đàn và theo dõi quá trình phát triển của đàn gia súc, nhất là kiểm soát tình hình dịch bệnh như: than, tụ huyết trùng.... Mặt khác việc chăn nuôi theo hình thức thả rông vật nuôi có nguy cơ mắc bệnh cao hơn là nuôi nhốt.

Đến nay, đàn trâu, bò ở xã lên đến gần 900 con nhưng hầu hết đều đã có chuồng trại riêng. Tình trạng người dân thả rông gia súc tự do ra môi trường, nên gia súc, gia cầm đào bới, phóng uế trên các lối đi, gầm nhà sàn, trong sân, ngoài vườn, tạo nên những vũng lầy, vào mùa mưa bốc mùi hôi thối nồng nặc, mùa khô thu hút lũ ruồi, nhặng đến sinh sôi nảy nở đến nay đã không còn.

Đây chính là điều kiện thuận lợi để xã hoàn thành tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới. Các mầm dịch bệnh trú ngụ và chờ thời cơ bùng phát như tiêu chảy, sốt xuất huyết… cũng được kiểm soát, nhờ đó sức khỏe người dân ngày một tốt hơn.

Huyền Trang