Người dân Chí Đạo đổi đời nhờ cây dổi quý
Những cây dổi cao bên mái nhà sàn đã giúp người dân xã Chí Đạo (Lạc Sơn, Hòa Bình) ngày một ấm no. Dổi thực sự là cây giảm nghèo nhờ được chú trọng phát triển theo hướng hàng hóa, đặc biệt là từ khi có HTX đứng ra hỗ trợ người dân sản xuất và xây dựng thương hiệu.
HTX cung ứng giống cây dổi và dịch vụ nông nghiệp xã Chí Đạo là đơn vị tiêu biểu đang phát triển theo Luật HTX 2012 trên địa bàn huyện Lạc Sơn. Theo đại diện UBND xã, từ khi HTX Chí Đạo ra đời, hạt dổi, cây dổi giống của địa phương đã có những bước tiến đáng kể.
Đặc biệt, sản phẩm hạt dổi đã được xếp hạng 3 sao của tỉnh trong Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Đây là cách bảo vệ chất lượng hạt dổi của địa phương trước sự xâm nhập tràn lan của các loại sản phẩm không rõ nguồn gốc trên thị trường.
Đưa sản xuất vào quỹ đạo
Theo các thành viên, từ khi sinh ra, ai cũng thấy cây dổi được trồng trong vườn nhà. Thế nhưng, trước năm 2000, dân bản trồng dổi chỉ để lấy gỗ dựng nhà sàn, không biết khai thác hạt dổi đem bán. Khi đó, đến mùa dổi rụng quả, người dân thường nhặt lấy hạt đem ngâm rượu làm thuốc xoa bóp chữa đau chân, đau tay, đau lưng. Ngoài làm thuốc, hạt dổi còn dùng làm gia vị cho các món ăn.
Dù có nhiều giá trị, song người dân nơi đây không coi cây dổi là kế sinh nhai. Họ vẫn chỉ trồng ngô, trồng lúa làm cây lương thực và coi đó là những cây cho thu nhập chính. Thế nên, cuộc sống khó khăn, đói nghèo cứ đeo bám mãi.
Khoảng 5 trở lại đây, mọi chuyện đã khác. Hạt dổi bắt đầu được nhiều thương lái đến tìm mua. Vào mùa quả chín, người dân chú tâm thu hoạch quả, tách hạt phơi khô rồi đem bán với giá vài trăm nghìn đồng mỗi kg. Cứ thế, năm sau giá hạt lại tăng cao hơn năm trước. Đây cũng là lý do để dân xứ Mường bắt đầu trồng cây dổi để lấy hạt.
Trước thực trạng trên, đồng thời với mong muốn giữ gìn những giá trị vốn có của cây dổi, HTX cung ứng giống cây dổi và dịch vụ nông nghiệp xã Chí Đạo ra đời, hướng dẫn người dân trồng, thu hoạch, chế biến và làm dịch vụ kinh doanh hạt và giống cây dổi.
Những cây dổi lâu năm được HTX cải tạo kết hợp với trồng mới để nâng cao hiệu quả. Đối với cây trồng mới, thời gian thu hồi vốn được tính từ lúc thành viên bắt đầu mua giống cây tới lúc cây cho thu hoạch. Nhờ áp dụng kỹ thuật trồng giâm hom, chỉ cần 3 - 5 năm là cây cho thu hoạch hạt.
Ngoài trồng và chăm sóc dổi lấy hạt, 20 thành viên của HTX còn chuyên ươm và ghép cây dổi bán giống. Mỗi năm, HTX cung cấp ra thị trường khoảng 1 triệu cây thực sinh, 40.000-50.000 cây dổi ghép.
Dổi là cây rất dễ chăm sóc, 2 năm đầu tiên chỉ cần bón phân chuồng hoai mục, sau đó để tự cây lớn và chờ đến ngày thu hoạch. Một cây dổi lâu năm cho thu khoảng 25 - 30kg hạt khô/năm, cây mới cho thu hoạch đạt khoảng 7 - 8kg hạt khô.
Những năm gây đây, dổi trở thành cây trồng chính trong vùng. Người dân mở rộng diện tích trồng dổi, người dân tỉnh khác cũng tới xã Chí Đạo mua dổi giống về trồng để phủ xanh đồi rừng và nâng cao giá trị kinh tế. Chính vì vậy, lượng cây giống bán ra tăng mạnh. Như năm 2019, HTX đạt doanh thu khoảng 6 tỷ đồng nhờ bán cây giống. Ngoài ra, HTX còn hướng dẫn và khuyến cáo các thành viên không vì lợi nhuận mà bảo quản, chế biến hạt dổi không đúng quy cách (như luộc hạt dổi để phơi nhanh khô). Sản phẩm được đóng gói có nhãn mác trước khi xuất ra thị trường.
Cây đặc sản giúp dân giảm nghèo
Nhờ trồng dổi, không ít hộ dân ở Chí Đạo thoát khỏi đói nghèo và vươn lên khá giả. Thậm chí, có gia đình còn thu tiền tỷ từ cây trồng đặc sản này. Anh Đỗ Văn Bé, thành viên HTX cho biết, gia đình anh có 3.000m2 đất trồng 100 cây dổi, trong đó có 80 cây lâu năm. Trung bình mỗi vụ, anh thu được gần 1 tấn hạt phơi khô đem bán cho HTX, thu về hàng trăm triệu đồng.
Theo đại diện UBND xã, Chí Đạo có 6 xóm, khoảng 650 hộ dân, trong đó đồng bào dân tộc Mường chiếm tới 99%. Chỉ 5 năm về trước, Chí Đạo vẫn là một xã đặc biệt khó khăn với tỷ lệ hộ nghèo lên tới 58,2%, nhưng nhờ cây dổi quý, cơ cấu kinh tế của xã có sự chuyển dịch tích cực. Tỷ lệ hộ nghèo năm 2019 giảm xuống còn 28%; hộ khá, giàu chiếm 23%.
Hiện, toàn xã có 40ha trồng dổi, tương đương khoảng 15.000 cây, trong đó một nửa số cây đã cho thu hoạch. HTX cung ứng giống cây dổi và dịch vụ nông nghiệp xã Chí Đạo đang là đầu tàu trong sản xuất, chế biến và kinh doanh sản phẩm hạt và cây con trên địa bàn xã.
Kế hoạch của HTX trong thời gian tới là tiếp tục kết hợp với UBND xã trồng mới diện tích cây dổi tại các đất bãi bằng, đẩy mạnh công tác ươm ghép đi đôi với tìm các đầu mối để bao tiêu sản phẩm. Song song đó, HTX phát triển khu vực sản xuất thành điểm du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái để thu hút khách nội địa và quốc tế.
Huyền Trang
Ngành dầu khí 2026: Thượng nguồn trở lại đường đua tăng trưởng
Cá tra Việt Nam duy trì triển vọng tích cực giữa nhiều sức ép cạnh tranh
Đầu tư công tăng tốc, nhóm cổ phiếu hạ tầng hưởng lợi ra sao trong năm 2026?
Không ngại khó, thanh niên nông thôn tự tin làm giàu từ cây trồng bản địa
Trồng nấm dưới mái pin mặt trời: Mô hình “2 trong 1” mở hướng nông nghiệp xanh
Việt Nam sắp có trung tâm đổi mới sáng tạo về nông nghiệp thông minh tại Lạng Sơn
Bài toán thực chiến từ doanh nghiệp Nhật tìm lời giải của startup Việt
Cùng chuyên mục
Thu tiền tỷ trên những cánh đồng rau VietGAP ở Tiền Lệ
Trong bối cảnh nền nông nghiệp đang có xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng xanh, sạch, bền vững, các mô hình HTX ngày càng thể hiện rõ vai trò tiên phong, góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người nông dân. Tại thôn Tiền Lệ, xã Sơn Đồng (Hà Nội), HTX Nông nghiệp Tiền Lệ đang nổi lên như một điểm sáng, xây dựng thành công chuỗi sản xuất rau an toàn VietGAP, giúp người dân nâng cao thu nhập và góp phần thay đổi diện mạo kinh tế xã hội của địa phương.
Sơn La giảm nghèo hiệu quả từ mô hình HTX kiểu mới
Trong hành trình biến những khó khăn thành lợi thế giảm nghèo, mô hình Hợp tác xã (HTX) kiểu mới đã trở thành động lực then chốt, được hỗ trợ và dẫn dắt đắc lực bởi hệ thống Liên minh HTX Việt Nam, đặc biệt là Liên minh HTX tỉnh Sơn La.
HTX làm 'đòn bẩy' giúp nông dân Lào Cai thoát nghèo bền vững
Những năm gần đây, ở vùng cao Lào Cai, hình ảnh người nông dân cặm cụi mang nông sản ra chợ bán đã dần trở thành chuyện cũ. Thay vào đó công nghệ cao và chuyển đổi số được đưa vào ứng dụng, góp phần viết nên câu chuyện thoát nghèo bền vững.
Từ vùng đất nghèo đến miền no ấm: Câu chuyện đổi thay từ KTTT ở Tuyên Quang
Trong hành trình phát triển kinh tế - xã hội và giảm nghèo bền vững, Tuyên Quang – một tỉnh miền núi với nhiều thách thức về địa hình và sinh kế – đã xác định kinh tế tập thể (KTTT), mà hạt nhân là các hợp tác xã (HTX) kiểu mới, là giải pháp then chốt để khai thác tiềm năng địa phương và nâng cao đời sống người dân. Với sự định hướng, hỗ trợ toàn diện của Liên minh HTX Việt Nam (VCA) và Liên minh HTX tỉnh Tuyên Quang, mô hình HTX đang trở thành “đòn bẩy” giúp người dân vững bước thoát nghèo, làm giàu bền vững.
'Ánh sáng hy vọng' trong xóa đói giảm nghèo ở Cao Bằng
Nhờ chính sách phát triển đúng hướng, không ít địa phương từng là vùng nghèo khó của tỉnh Cao Bằng, nay lại trở thành “điểm sáng” trong hành trình xóa đói giảm nghèo với những đóng góp tích cực của mô hình kinh tế hợp tác, HTX.
Từ cây trồng vụ đông, nông dân Hải Phòng 'hái vàng' trên ruộng
Giữa tiết trời se lạnh, trên những cánh đồng rau củ xanh rờn ở xã Tiên Minh, xã Tuệ Tĩnh..., nông dân Hải Phòng đang bước vào mùa thu hoạch nhộn nhịp. Vụ đông năm nay không chỉ “được mùa, được giá” mà còn cho thấy sức bật mới của nông nghiệp đất Cảng, với HTX làm “bà đỡ” cho hàng loạt sản phẩm vươn ra thị trường quốc tế.
Tin ảnh
Hà Nội: Làng quất Tứ Liên chạy nước rút vào vụ Tết
Những ngày này, làng quất Tứ Liên bước vào quãng thời gian bận rộn nhất trong năm. Trên khắp các khu vườn, người trồng quất tất bật uốn cành, chỉnh thế, giữ dáng cho từng cây, chạy đua với thời gian để kịp đưa ra thị trường vào dịp Tết.
Đừng bỏ lỡ
Ba ba gai Cát Thịnh “mỏ vàng” mới từ kinh tế ao nuôi
Dưới những ao nuôi được kè bờ chắc chắn ở thôn Văn Hưng, xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai, những con ba ba gai thương phẩm đang được HTX Chăn nuôi ba ba gai Cát Thịnh chăm sóc cẩn trọng. Mỗi con có giá từ 3 đến 5 triệu đồng, chưa kể hàng vạn con giống...
