Được biết đến là một trong những địa phương chăn nuôi lợn lớn nhất miền Bắc, xã Ngọc Lũ (Bình Lục, Hà Nam) có 2.000 hộ thì có đến 1.600 hộ nuôi lợn. Chính vì vậy, lượng chất thải từ chăn nuôi lợn thải ra môi trường vô cùng lớn, không chỉ làm môi trường bị ô nhiễm, mà còn khiến tình trạng sức khỏe của người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Bao vây bởi chất thải, nước thải

Ông Trần Đình Thiện - Phó Chủ tịch UBND xã Ngọc Lũ, cho biết việc chăn nuôi quy mô lớn tại xã đã gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Hiện, toàn xã có 1.600 hộ chăn nuôi với tổng quy mô khoảng 64.000 - 70.000 con/lứa. Tính trung bình mỗi ngày, cả xã xả ra hàng nghìn khối nước thải, chất thải chưa qua xử lý ra môi trường.

Hiện, các mương, ao, hồ… quanh xã đã đặc quánh như bùn, do lượng chất thải lớn thải ra hàng ngày. Một số mương, ao thì nước đen ngòm và bốc mùi hôi thối nồng nặc. Nhiều hộ dân đã xả cả chất thải ra vườn, thậm chí là ruộng lúa... Chính vì vậy, nhiều diện tích ruộng đã bị bỏ hoang, vì khi trồng, lúa đều bị lép, không cho thu hoạch.

Khi kênh mương quá tải bởi chất thải và nước thải, gặp trời mưa, cả nghìn khối chất thải từ các kênh mương lại tràn ra đường hoặc chảy ngược vào trong sân của nhiều hộ gia đình. Ngày nắng, mùi hôi thối bốc lên nồng nặc. Ruồi nhặng thành từng đàn bay khắp mọi nơi. Không những thế, vào sáng sớm và lúc chiều tối, tiếng lợn của các hộ gia đình cùng kêu, khiến tình trạng ồn ào xảy ra.

Nước thải, chất thải được thải trực tiếp ra kênh mương

Cần giải pháp quyết liệt

Nguồn chất thải quá tải được thải trực tiếp ra các ao, hồ, rãnh… là môi trường thuận lợi cho bèo tây sinh sôi, phát triển. Nhiều sông và ao ở Ngọc Lũ bị phủ kín bởi bèo tây, khiến tình trạng thoát nước thải kém. Bởi thế mà tình trạng tù, đọng liên tục xảy ra. Chất thải và nước thải ngày một nhiều, mà người dân không biết xả đi đâu, vì không có hệ thống thoát nước hợp lý.

Hàng ngày phải sống chung với ô nhiễm nặng nề, môi trường sống không bảo đảm, nhiều năm qua, người dân xã Ngọc Lũ phải sống trong sự ám ảnh về bệnh tật, đặc biệt là căn bệnh ung. Mỗi năm, trung bình có khoảng 7 - 8 người trong xã chết vì ung thư, gây hoang mang cho người dân trong xã.

“Hơn 400 hộ gia đình không chăn nuôi trong xã cũng phải chịu chung cảnh ô nhiễm. Những hộ này chủ yếu là người già, người về hưu. Một số hộ gia đình vì không chịu nổi cảnh ô nhiễm đã phải chuyển đi nơi khác sinh sống để đảm bảo sức khỏe”, ông Thiện cho biết.

Trước thực trạng trên, nhiều hộ gia đình đã tiến hành xây dựng hầm bioga để cải thiện tình hình. Nhưng mỗi hầm chỉ có dung tích 25 - 30 m3, hầm chỉ giải quyết chất thải cho đàn lợn từ 20-30 con. Phần lớn phân, nước thải còn lại vẫn xả thẳng ra môi trường.

Trước đó, xã Ngọc Lũ đã có một công trình xử lý chất thải chăn nuôi được Bộ TN&MT đầu tư, với tổng mức đầu tư gần 7 tỷ đồng, công suất 7.000 - 10.000 tấn chất thải/ngày. Khi đi vào hoạt động một thời gian, hệ thống này bị rò rỉ và bỏ hoang đến tận bây giờ, vì thiếu kinh phí duy tu, sửa chữa.

Ông Trần Đình Thiện cho biết: “Trước vấn đề ô nhiễm, UBND xã Ngọc Lũ đã phối hợp với huyện Lục Bình thực hiện Đề án chăn nuôi lợn sạch xã Ngọc Lũ để đảm bảo phát triển đời sống, nâng cao thu nhập, BVMT, hướng đến xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi cho người dân”.

Tuy nhiên, để đề án đạt được hiệu quả, các cấp, các ngành cần sớm có biện pháp quy hoạch vùng chăn nuôi, áp dụng công nghệ xử lý môi trường hiện đại, đồng thời, cần tuyên truyền vận động người dân có ý thức trong giữ gìn, BVMT. Nếu không, tình trạng ô nhiễm môi trường nơi đây ngày một nặng nề, và hậu quả thật khó lường, ông Thuận kiến nghị.

Như Yến