Khoản tài trợ được triển khai trong hai năm thông qua hai thỏa thuận hợp tác, kết hợp nghiên cứu, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ xây dựng chính sách quản lý phân bón với mục tiêu mở rộng cơ hội cho các nhà xuất khẩu Mỹ.

Ngày 4/8 theo giờ Mỹ, Cơ quan Dịch vụ Nông nghiệp Nước ngoài (FAS) thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) công bố Thông báo Cơ hội Tài trợ (NOFO) trị giá 500.000 USD mang tên "Tăng cơ hội thị trường tại Việt Nam cho các nhà xuất khẩu phân bón sinh học tiên tiến của Mỹ".

Khoản tài trợ nằm trong khuôn khổ chương trình Fertilize Right Vietnam (FR Việt Nam), được USDA/FAS triển khai từ năm 2023 cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và một tổ chức nghiên cứu nông nghiệp quốc tế. Chương trình được chia thành hai thỏa thuận hợp tác, mỗi thỏa thuận tối đa 250.000 USD, với thời gian thực hiện hai năm.

Một điểm đáng chú ý là nguồn kinh phí không được cấp trực tiếp cho doanh nghiệp hay tổ chức của Việt Nam.

Theo thông báo của USDA, chỉ các cơ sở hợp tác cấp bang, trường đại học và cao đẳng của Mỹ theo quy định tại 7 USC §3103 mới đủ điều kiện nộp hồ sơ và nhận tài trợ. Doanh nghiệp xuất khẩu của Mỹ và các tổ chức tại Việt Nam chỉ tham gia với vai trò đối tác triển khai các hoạt động tại thực địa.

Đây là mô hình thường được USDA/FAS áp dụng trong các chương trình phát triển thị trường, khi nguồn vốn được phân bổ thông qua các cơ sở nghiên cứu và đào tạo của Mỹ trước khi triển khai tại nước đối tác.

Theo thông báo, đơn vị được lựa chọn sẽ triển khai 4 nhóm nhiệm vụ.

Trong đó có nghiên cứu khả năng giảm thất thoát nitơ khi sử dụng phân bón sinh học của Mỹ tại Việt Nam, tham gia góp ý xây dựng hướng dẫn quốc gia về quản lý phân bón, tổ chức chương trình trao đổi kinh nghiệm giữa nông dân trồng lúa hữu cơ của Mỹ với nông dân Việt Nam và đánh giá mức tăng nhập khẩu ít nhất ba sản phẩm phân bón sinh học hoặc phân bón tăng hiệu quả do Mỹ sản xuất.

Đáng chú ý, mức tăng nhập khẩu các sản phẩm phân bón của Mỹ cũng là tiêu chí đánh giá kết quả của chương trình. Điều này cho thấy hoạt động hỗ trợ kỹ thuật được triển khai song song với mục tiêu mở rộng thị trường cho các doanh nghiệp xuất khẩu phân bón của Mỹ.

Về chuyên môn, chương trình Fertilize Right Vietnam tập trung vào nguyên tắc quản lý dinh dưỡng cây trồng theo phương pháp "4 đúng", gồm đúng loại phân bón, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng vị trí.

Chương trình được khởi động từ năm 2023, trước khi quan hệ thương mại Việt Nam và Mỹ xuất hiện nhiều vấn đề liên quan đến thuế quan, điều tra lao động cưỡng bức hay kiểm soát hàng hóa trung chuyển. Việc USDA tiếp tục công bố khoản tài trợ mới cho thấy các hoạt động hợp tác kỹ thuật trong lĩnh vực nông nghiệp giữa hai nước vẫn được duy trì song song với các cuộc đàm phán và tranh chấp thương mại.

Hiện USDA mới công bố chương trình tài trợ và chưa lựa chọn đơn vị thực hiện. Cơ quan này sẽ nhận câu hỏi của các ứng viên đến ngày 26/8 và tiếp nhận hồ sơ đến 23 giờ 59 phút ngày 2/9/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ thông qua cổng Grants.gov. Ông Clemen G. Gehlhar được giao làm đầu mối phụ trách chương trình.

Trung Việt