10 năm về trước, xã Hòa Tú 1 còn nghèo xơ xác, đường sá đi lại khó khăn nên từ TP Sóc Trăng muốn đến được đây chủ yếu phải đi đò, mất cả buổi. Đây cũng là vùng đất nằm giữa ranh nước mặn và ngọt (6 tháng nước mặn, 6 tháng nước ngọt) rất khó làm ăn nên phần lớn đất đai hoang hóa. Hiện nay, đường sá ấp liền ấp, xã liền xã đều được tráng nhựa phẳng lỳ, rộng rãi. Hai bên đường là những ao tôm, xen lẫn những ngôi nhà khang trang, ven đường trồng nhiều hoa. Hòa Tú 1 đã hoàn thành các chỉ tiêu xây dựng nông thôn mới (NTM).

Linh hoạt trong triển khai các tiêu chí

Ông Trần Quốc Quang - Trưởng phòng NN&PTNT kiêm Phó trưởng Ban chỉ đạo xây dựng NTM huyện Mỹ Xuyên cho biết chủ trương của huyện là không chạy theo thành tích trong việc xây dựng NTM. Với điều kiện còn nhiều khó khăn như xã Hòa Tú 1, huyện chủ trương làm cuốn chiếu, tiềm lực đến đâu làm đến đó; linh hoạt trong việc triển khai các tiêu chí.

Xã Hòa Tú 1 cách chợ Nhu Gia chừng 5 cây số, mấy chục năm nay người dân đã quen đến đó mua sắm, sinh hoạt nên không cần thiết phải xây chợ tại Hòa Tú 1 cho đủ tiêu chí theo quy định, vì sẽ gây lãng phí mà lại không hiệu quả.

Thay vào đó, trong xã có 1.585 ha ruộng cạn, cùng với việc mở rộng diện tích nuôi tôm, sau mỗi vụ tôm lại sạ lúa, chủ yếu là loại đặc sản, giá trị cao nên đời sống người dân dần khấm khá. Hầu hết người dân nuôi tôm thẻ chân trắng theo hình thức quảng canh cải tiến, thả mật độ gần 30 con/m2 nên tổng sản lượng thu được có năm xấp xỉ 8.000 tấn.

Với cách làm đó, tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm đáng kể, số hộ giàu ngày càng tăng. Đặc biệt, ấp Hòa Phuông không có hộ nghèo và có gần nửa số hộ dân thuộc diện giàu có, với mức thu nhập tiền tỷ mỗi năm. Ba anh em ông Hà Văn Tấn, Hà Văn Bé, Hà Văn Việt nuôi tôm trúng 7 vụ liền, năm nào cũng thu bạc tỷ. Ấp Hòa Trung cũng có rất nhiều hộ giàu nhờ nuôi tôm, điển hình là ông Bùi Văn Thiện có số tài sản không dưới 10 tỷ đồng.

Những hộ dân này chính là nhân tố hào hứng đóng góp sức người, sức của tạo động lực thúc đẩy mạnh mẽ cho phong trào thi đua xây dựng NTM ở tất cả các địa phương trong huyện. Nhờ vậy, các con đường ở Hòa Tú 1 được bê tông hóa, trường học, trạm y tế… được xây dựng khang trang. Nhiều nhà cửa trong khu dân cư bề thế, vững chãi. Cơ sở kinh doanh vật tư, phân bón, ương giống tôm… mọc lên khắp nơi.

Con tôm là thế đột phá

Được đánh giá là mô hình làm ăn có hiệu quả và phát triển bền vững, giúp những người nghèo trước đây thoát nghèo, thậm chí vươn lên khá giả, giàu có, mô hình sản xuất tôm-lúa của HTX Nông ngư Hòa Đê cho thu nhập hàng năm lên đến hàng trăm triệu đồng/ha.

Khi mới thành lập, HTX chỉ có 16 thành viên với 17ha diện tích nuôi tôm, trong đó diện tích để làm lúa trên nền tôm là 9ha. Với diện tích này, HTX đã sản xuất được 9 tấn tôm và 54 tấn lúa, mang lại lợi nhuận 517.800.000 đồng (bình quân thu nhập mỗi thành viên 32,36 triệu đồng/năm). Nhờ áp dụng mô hình tôm – lúa và làm ăn hợp tác, sản lượng tôm và lúa của HTX ngày càng tăng, thu hút thêm hàng chục thành viên xin tham gia HTX.

Ông Mã Văn Hồng - Giám đốc HTX cho biết từ ngày thành lập, các thành viên HTX tuyệt đối không dùng hóa chất và kháng sinh, chỉ sử dụng men vi sinh và sử dụng tỏi khi tôm nhiễm bệnh. Ngay cả khi trồng lúa cũng không sử dụng thuốc hóa học, không cày bừa đáy ao. Nhờ đó, HTX thu hút được nhiều doanh nghiệp đăng ký bao tiêu sản phẩm, mặc dù giá bán lúc nào cũng cao hơn nơi khác.

Nhờ mô hình này mà rất nhiều thành viên trong HTX thu lãi cao, xây cất nhà cửa khang trang và nuôi con cái ăn học đầy đủ. Ông Trần Văn Chính, thành viên HTX chia sẻ: “Trước đây, dân xứ này khổ lắm, khi nước ngọt còn có lúa ăn, khi mặn vào thì chào thua. Nhưng bây giờ, dân xứ này đã ứng biến linh hoạt với biến đổi khí hậu nên chủ động làm ăn, đời sống khá giả”.

“Với phương châm “con tôm là thế đột phá, cây lúa là nền tảng, cây màu để tăng thu nhập” như chủ trương của huyện Mỹ Xuyên đề ra, xã Hòa Tú 1 đã phát huy hiệu quả mô hình luân canh tôm – lúa, kết hợp với trồng màu trên bờ bao, ứng dụng nhiều quy trình nuôi tôm an toàn, canh tác các giống lúa đặc sản đạt năng suất cao, nên đời sống người dân phát triển rất tốt. Điều này đã đưa xã Hòa Tú 1 trở thành xã điển hình trong công tác xã hội hóa xây dựng NTM; hàng năm nhân dân đóng góp trên 500 triệu đồng cùng hàng ngàn ngày công để nâng cấp, sửa chữa cầu, đường nông thôn.

Khánh Toàn