Huyện Kim Bôi là huyện miền núi có địa bàn rộng, dân cư đông, chủ yếu là dân tộc Mường (chiếm 83%) dân số. Trước đây, Kim Bôi vẫn là một trong những huyện có nền kinh tế phát triển chậm do ảnh hưởng của điều kiện địa lý tự nhiên, tập quán canh tác, chưa có sản phẩm hàng hóa, sản xuất còn mang tính tự cấp tự túc nên đời sống của nhân dân còn gặp nhiều khó khăn. Từ khi HTX Bắc Sơn trực tiếp chuyển giao kỹ thuật, cung ứng giống, vật tư đến thu hoạch, bảo quản, tiêu thụ sản phẩm cho thành viên và các hộ dân liên kết trên địa bàn, đời sống người dân từng bước được cải thiện.

Mô hình hiệu quả nhưng khó mở rộng

HTX Bắc Sơn là một trong rất ít đơn vị kinh tế tập thể ở huyện Kim Bôi tham gia làm nông nghiệp hữu cơ từ khi mới thành lập (tháng 11/2012). Trong các sản phẩm nông nghiệp sạch của HTX, mô hình lúa thảo dược được đánh giá là mô hình hình mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân. Đây là giống lúa độc đáo, có màu tím, nhiều vi chất quý, có lợi cho sức khỏe, nhất là vi chất omega 3, omega 6, omega 9 là những chất cực kỳ quý hiếm trên gạo.

Ông Nguyễn Ngọc Can, Giám đốc HTX cho biết nhờ giảm tối đa tác động của phân bón, thuốc trừ sâu trong quá trình sinh trưởng nên lúa thảo dược cho năng suất rất cao, bình quân đạt 72-75 tạ/ha. Lúa thảo dược cũng có giá bán rất cao (giá lúa giống 100.000 đồng/kg, giá gạo 80.000 đồng/kg).

Chỉ tính riêng lúa thịt, trừ chi phí, giá trị 1 ha lúa thảo dược đạt 40 triệu đồng/vụ. Đặc biệt, rơm, rạ của lúa thảo dược còn được chế biến thành chè thảo dược với giá 100.000 đồng/kg. Vì thế, loại cây trồng này sẽ mở ra triển vọng mới trong sản xuất nông nghiệp giúp nông dân trên địa bàn làm giàu.

Tuy nhiên, điều khiến ông Can và các thành viên HTX trăn trở là dù rất muốn mở rộng mô hình lúa thảo dược nhưng không có vốn. Tổng vốn điều lệ của HTX hiện chưa đầy 300 triệu đồng, lại phải đầu tư vào các sản phẩm khác nên HTX mới thực hiện được 5 ha lúa thảo dược.

Khi HTX tiếp cận với nguồn vốn vay của gói tín dụng 100 nghìn tỷ đồng thì được biết, quy định chỉ có các mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao mới được tiếp cận nguồn vốn tín dụng này. Nhưng tiêu chí nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao hiện vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau; trong đó còn nhiều điểm trùng giữa nông nghiệp công nghệ cao với nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ.

Cần khơi thông dòng vốn

Đối chiếu vào mô hình lúa thảo dược của HTX Bắc Sơn, với nông dân ở khu vực đồng bằng thì không có gì lạ. Giống lúa này đã được trồng từ năm 2008, xuất phát từ kết quả lai tạo thành công của một nông dân ở huyện Yên Thành (Nghệ An). Nhưng với nông dân xã miền núi Bắc Sơn thì cây lúa màu tím, có nhiều vi chất quý, năng suất cao, giá trị lớn chính là một sản phẩm tiên tiến.

Hơn nữa, rơm rạ từ lúa còn được dùng để chế biến thành chè thảo dược thì rõ ràng đây là một sản phẩm công nghệ cao. Giám đốc HTX Nguyễn Ngọc Can cho biết, ông đã làm hồ sơ để vay vốn ngân hàng từ gói tín dụng hỗ trợ sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nhưng không được. Nguyên nhân là do ngân hàng cho rằng, mô hình lúa thảo dược của HTX là nông nghiệp hữu cơ, chưa phải là sản phẩm ứng dụng công nghệ cao nên không thực hiện cho vay vốn từ gói tín dụng 100 nghìn tỷ đồng.

Chia sẻ vướng mắc khi triển khai cho vay gói tín dụng 100 nghìn tỷ đồng, ông Nguyễn Cảnh Hậu, Trưởng phòng khách hàng doanh nghiệp-Chi nhánh Ngân hàng NN&PTNT Hòa Bình cho biết khi triển khai gói tín dụng nông nghiệp sạch, ngân hàng còn vướng ở chỗ chưa có tiêu chí cụ thể xác nhận đâu là nông nghiệp sạch để cho vay gói tín dụng ưu đãi.

Vì thế, để khơi thông dòng vốn tín dụng 100 nghìn tỷ đồng giúp hiện thực hóa giấc mơ về nền sản xuất công nghệ cao ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các cơ quan liên quan cần xây dựng, phân chia các tiêu chí cho vay nông nghiệp công nghệ cao một cách cụ thể, theo cấp độ ưu tiên. Về phía ngân hàng cần bộ tiêu chí xác định đâu là đối tượng nông nghiệp sạch để làm cẩm nang cho vay. Còn đối với HTX, hộ nông dân thì cần bộ tiêu chí được chia theo các cấp độ ưu tiên, ưu đãi khác nhau phù hợp với từng đối tượng.

Thu Huyền