Thủy sản Đồng Tâm (Ba Vì, Hà Nội) là HTX trên địa bàn huyện Ba Vì đi tiên phong trong việc thực hiện nuôi cá theo mô hình nuôi trồng thủy sản bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP). Việc nuôi trồng thủy sản theo mô hình tiên tiến này không những tạo ra sản phẩm sạch, mang lại nguồn lợi cho các thành viên, mà còn giữ gìn môi trường không bị ô nhiễm như nhiều mô hình nuôi thủy sản truyền thống khác.

Quy mô lớn, không dịch bệnh

HTX hiện có 19 thành viên, với tổng diện tích nuôi thả cá đạt 50 ha. Cách đây 3 năm, Sở NN&PTNT Hà Nội, Trung tâm Giống thủy sản Hà Nội đầu tư cho HTX xây dựng mô hình nuôi thủy sản theo VSATTP. Đây là HTX đầu tiên của huyện Ba Vì triển khai nuôi cá theo phương pháp mới, với 9 hộ tham gia, có diện tích trên 20ha. Giống cá được các hộ thả nuôi chủ yếu là trắm, chép cỏ và rô phi đơn tính.

Quy trình nuôi cá ở HTX được tiến hành nghiêm ngặt, với những quy định khắt khe về con giống, thức ăn phải bảo đảm nguồn gốc xuất xứ, không gian thoáng đãng. Môi trường cũng phải giữ gìn, trên bờ không được nuôi trồng các loại cây lâu năm, khu vực nuôi cá không được chăn nuôi các loại gia súc, gia cầm để bảo đảm nguồn nước không bị ô nhiễm, tránh phát sinh và lây lan dịch bệnh.

Để hạn chế bệnh dịch xảy ra, đòi hỏi người nuôi phải thường xuyên tiến hành khử trùng quanh khu vực ao nuôi bằng vôi bột và thuốc sát trùng Viladin. Cá nuôi càng lớn, lượng thức ăn càng nhiều thì ao nuôi càng cần được vệ sinh thường xuyên, bảo đảm tránh gây ô nhiễm. Để có nguồn nước sạch, 9 hộ tham gia mô hình này đều đào giếng khoan để lấy nước phục vụ ao nuôi.

Nếu áp dụng nuôi đúng theo quy trình kỹ thuật được hướng dẫn, mỗi ha cá sẽ cho sản lượng đạt từ 14 - 20 tấn/ha. Tùy loại sản phẩm có mức giá khác nhau, chẳng hạn như cá rô phi từ 35 - 36.000 đồng/kg, cá trắm cỏ 58 - 59.000 đồng/kg, cá chép từ 59 - 60.000 đồng/kg... Sau khi trừ chi phí, các hộ thu lãi trên 100 triệu đồng/ha, cao gấp nhiều lần so với nuôi thả theo phương pháp quảng canh truyền thống.

Nâng cao hiệu quả sản xuất, HTX cũng rất quan tâm đến môi trường

“Nhà tôi có 2ha nuôi cá theo mô hình VSATTP, hiệu quả rất cao. Trước đây, gia đình tôi chỉ chăn nuôi theo kiểu truyền thống, thức ăn của cá chủ yếu là cám kết hợp với bã bia, bã sắn, sản lượng trên mỗi ha chỉ đạt 4 - 4,5 tấn. Nay áp dụng theo phương pháp chăn nuôi an toàn, năng suất cá tăng gấp 4 - 5 lần, đạt khoảng xấp xỉ 20 ha. Mỗi năm cho thu hoạch 2 vụ, đem lại lợi nhuận là 400 triệu đồng”, một thành viên HTX hồ hởi chia sẻ.

Theo ông Chu Văn Hồng - Giám đốc HTX, 3 năm áp dụng mô hình đã đem lại nguồn thu lớn cho các thành viên. Trong 2 năm 2011, 2013 HTX nhận được nhiều sự hỗ trợ từ Trung tâm giống thủy sản Hà Nội, như hỗ trợ 30% con giống và thức ăn cho cá, tổ chức tập huấn kỹ thuật nuôi cá, xử lý nước và phòng bệnh cho các hộ tham gia mô hình.

Vẫn cần quan tâm, hỗ trợ nhiều hơn

Nhờ nuôi thả tự nhiên, nguồn nước sạch bảo đảm vệ sinh, ngoài thức ăn chính cá còn được người nuôi cho ăn thêm rau và cỏ, do đó chất lượng thịt cá thơm ngon, rất được người tiêu dùng ưa chuộng. Dù chăn nuôi theo quy mô lớn nhưng chưa từng xảy ra dịch bệnh.

Để giúp các thành viên có thêm kinh nghiệm trong sản xuất, HTX thường xuyên tổ chức các buổi giao lưu học hỏi kinh nghiệm và tham quan các mô hình nuôi cá theo hướng VSATTP có hiệu quả ở các địa phương khác.

Hiệu quả kinh tế cao, nhưng chăn nuôi theo mô hình an toàn vẫn còn gặp nhiều khó khăn, trước hết là chi phí để đầu tư cho mỗi ha ao nuôi khá cao, khoảng 300 - 500 triệu đồng, đầu ra bấp bênh.

Theo ông Hồng, mặc dù HTX đã được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP để SX-KD sản phẩm cá tươi sống, sản phẩm cá của HTX đã tham dự 4 lần hội chợ hàng nông nghiệp Việt Nam, được người tiêu dùng ưa chuộng, nhưng do chưa xây dựng được thương hiệu nên vẫn tiêu thụ tự do, lệ thuộc thương lái, bấp bênh, không tránh khỏi tình trạng bị ép giá khi vào mùa thu hoạch cao điểm.

Để gỡ khó về đầu ra cho sản phẩm, HTX phối hợp với Trung tâm Giống thủy sản Hà Nội, cùng với một số công ty chuyên cung cấp thực phẩm sạch, đưa sản phẩm cá sạch đến với các nhà trường, xí nghiệp trong khu vực nội thành Hà Nội.

Ban lãnh đạo, các thành viên của HTX mong mỏi sự quan tâm của các cấp chính quyền, có chính sách hỗ trợ để người dân đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ KH-KT vào sản xuất gắn với bảo vệ môi trường.

Thu Hường