Sản xuất cây ăn quả tại xã Cao Kì có nhiều điều kiện thuận lợi về khí hậu, đất đai, trong đó, quả mơ được đánh giá là loại cây ăn quả chất lượng, có giá trị kinh tế cao và được thị trường trong và ngoài nước ưa chuộng.

Đây cũng là 1 trong những loại cây đặc sản của tỉnh, được quy hoạch phát triển ổn định đến năm 2020.

HTX bắt tay doanh nghiệp

Tuy trồng mơ trên diện tích lớn nhưng trước đây, các thành viên HTX Cao Kì gặp nhiều khó khăn trong vấn đề đầu ra. Quả mơ chủ yếu tiêu thụ dựa vào thương lái nên giá cả bấp bênh, năm cao năm thấp, thiếu ổn định, ảnh hưởng đến tâm lý người trồng.

Trước thực trạng trên, HTX Cao Kì đã hỗ trợ các thành viên và người dân áp dụng kĩ thuật để nâng cao năng suất, chất lượng quả mơ theo hướng hàng hóa. Nhờ đó, cây mơ cho quả to đều, đẹp, năng suất tăng từ 3,71 tấn/ha lên 5,19 tấn/ha.

Hiện nay, HTX đứng ra làm đại lý cấp 1, tiến hành thu mua toàn bộ mơ của thành viên và bà con, sau đó cung cấp cho công ty TNHH Việt Nam Misaki (Nhật Bản), có xưởng chế biến tại Khu công nghiệp Thanh Bình trên quy mô diện tích 1,4ha.

Để công tác thu mua hiệu quả, HTX đã thống kê chính xác diện tích để lên phương án thu mua hợp lí. HTX cũng tiến hành ký biên bản, cam kết từng thành viên và người dân phải phối hợp với HTX để thu mua, không phá hợp đồng khi giá thị trường tăng cao.

Anh Hoàng Văn Nghĩa, thôn Bản Phố, cho biết gia đình anh có khoảng 200 cây mơ, sản lượng bình quân 3 tấn mỗi năm. Từ khi được HTX bao tiêu sản phẩm với giá hợp lí, gia đình đã kí hợp đồng cung cấp mơ lâu dài. Đây là cơ hội tốt cho người trồng mơ yên tâm chăm sóc, nâng cao chất lượng.

Khi vào mùa mơ, trung bình mỗi ngày, HTX thu hoạch trung bình khoảng 16-20 tấn. Mơ được xe chuyên chở của công ty đến vận chuyển về xưởng sản xuất.

Theo ông Hoàng Văn Thường, Giám đốc HTX Cao Kỳ, nếu giá thu mua thấp nhất là 8.000đ/kg , người trồng mơ sẽ thu về khoảng 160 triệu đồng/ha. Như vậy với việc người dân hợp đồng liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp sẽ khiến cho quả mơ có đầu ra ổn định, bền vững, người dân không bị thiệt thòi khi bị tư thương ép giá và không lo sản phẩm làm ra khó tiêu thụ.

Hình thành vùng chuyên canh

Để thu hút doanh nghiệp tham gia vào quá trình sản xuất, HTX đã phổ biến để bà con áp dụng kĩ thuật tỉa lá, bón phân hữu cơ, không dùng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu.

HTX đã phối hợp với chuyên gia, các hộ nông dân tổ chức một tháng/lần đánh giá kết quả thực hiện các giải pháp kỹ thuật và dự báo thời tiết ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển của cây mơ. Đồng thời cử cán bộ thường xuyên theo dõi diễn biến sinh trưởng phát triển của cây để hỗ trợ nông dân áp dụng những biện pháp kỹ thuật thâm canh nhằm kích thích ra hoa, tăng đậu quả trên cây mơ ứng với diễn biến thời tiết.

Mơ cũng được thu hái sớm hơn, hạn chế tình trạng bị chim ăn, dập nát khi vận chuyển. HTX đã chú trọng tới việc mở đường vào khu sản xuất nên giờ đây, xe máy có thể vào tận chân vườn, rất thuận lợi cho việc vận chuyển.

Tới thời điểm này, người trồng mơ được tập huấn kỹ thuật nên yên tâm chăm sóc, bón phân cho mơ đúng thời kỳ.

HTX đang cùng chính quyền địa phương lên kế hoạch xây dựng vùng trồng mơ Cao Kì thành vùng sản xuất tập trung theo tiêu chuẩn VietGAP, diện tích 100ha. Đây sẽ là điều kiện để địa phương nâng cao giá trị và thương hiệu của cây mơ, hướng tới sản xuất bền vững thông qua xuất khẩu.

Trồng mơ hàng hóa thích hợp để cải tạo vùng đất bạc màu mà trước đây người dân trồng ngô, sắn. Hiện HTX đang khuyến khích người dân chuyển đổi vườn tạp, nương đồi trồng ngô kém hiệu quả sang trồng mận.

Song song với đó là tập trung chuyển giao khoa học - kỹ thuật cho người dân, đồng thời quy hoạch vùng trồng hợp lý, hỗ trợ người dân tiếp cận các nguồn vốn để việc phát triển cây mơ thực sự là hướng đi đúng đắn trong công cuộc xây dựng nền nông nghiệp hiệu quả gắn với bảo vệ môi trường tại địa phương.

Như Yến