Năm 2018, sau khi được tạo điều kiện đi tham quan mô hình sản xuất điểm ở TP. Pleiku, đồng thời được sự đồng hành về kỹ thuật của cán bộ nông nghiệp xã, ông Ia Glin, xã A Dơk, huyện Đak Đoa quyết định chuyển đổi hơn 3 sào đất lúa của gia đình sang trồng rau màu VietGAP.

Gia tăng lợi nhuận

Quyết định chuyển đổi từ lúa sang rau màu đã và đang mang lại bước ngoặt trong sản xuất nông nghiệp của gia đình ông Ia Glin. Từ vùng đất lúa một vụ, thường xuyên thất bát bởi hạn hán, dịch hại tấn công, nay trở thành vùng sản xuất xanh, giá trị cao.

Ông Glin cho biết: “Được hỗ trợ, nhà tôi chuyển đổi 50% diện tích sang trồng màu theo hướng VietGAP, giá trị kinh tế nâng lên đáng kể. Ngay trong vụ màu đầu tiên năm 2018, gia đình đã thu về hơn 30 triệu đồng lợi nhuận, từ hơn 3 sào đất vốn trước chỉ đủ gạo ăn”.

Thành công trong vụ đầu, nắm vững kỹ thuật, gia đình ông Glin quyết định chuyển đổi toàn bộ diện tích 7 sào đất lúa kém hiệu quả sang trồng màu, với các loại cây chủ lực gồm dưa chuột, mướp đắng, đậu cô ve… đến nay cho năng suất, chất lượng tốt, thị trường tiêu thụ ổn định.

Theo ông Glin, thay đổi lớn nhất của các hộ sản xuất ở địa phương là chuyển từ phụ thuộc vào thời tiết sang ứng dụng kỹ thuật để nâng cao năng suất cây trồng. Nếu trước đây, người dân lạm dụng thuốc trừ sâu, phân hóa học gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, thì nay vấn đề an toàn thực phẩm ngày càng được quan tâm hơn.

Cụ thể, trong quá trình sản xuất, các hộ ưu tiên các loại phân bón hữu cơ, vi sinh, phân chuồng hoai mục, thuốc trừ sâu sinh học, có nguồn gốc tự nhiên (từ tỏi, ớt, gừng…), thân thiện môi trường. Việc sử dụng các loại phân bón, thuốc bảo vệ thực vật cũng được đảm bảo theo nguyên tắc “bốn đúng”, gồm đúng loại, đúng liều, đúng cách và đúng thời gian.

Không chỉ hoạt động riêng lẻ, nhiều hộ gia đình trên địa bàn huyện Đak Đoa cũng liên kết thành lập các HTX, tổ hợp tác nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất trong quá trình chuyển đổi từ đất lúa sang trồng rau màu, cây ăn quả, hoặc cây dược liệu…

Đảm bảo tính bền vững

Sự hình thành của các HTX, tổ hợp tác là một trong những nhân tố quan trọng giúp nhiều địa phương trên địa bàn huyện Đak Đoa thúc đẩy quá trình chuyển đổi quá trình tái cơ cấu cây trồng theo hướng hàng hóa, đặc biệt là chuyển đổi cây trồng trên đất lúa kém hiệu quả.

Đơn cử, tổ hợp tác trồng trọt Bia Tih, xã A Dơk hiện đang thu hút hơn 20 hộ thành viên, tổng diện tích sản xuất gần 30 ha. Nhờ sự chủ động trong ứng dụng kỹ thuật mới, cơ giới hóa ở những khâu cơ bản như làm đất, tưới tiêu, vận chuyển… đã giúp gia tăng thu nhập cho thành viên.

Chị Lương Thị Tĩnh, thành viên tổ hợp tác, chia sẻ trước đây dù có gần 1 ha đất đồi, nhưng vì thiếu nước tưới nên cây lúa cho năng suất thấp, thu nhập không đáng là bao, sau vụ mùa là chị phải đi làm thuê để kiếm thêm thu nhập.

Năm 2018, may mắn được tạo điều kiện tham gia tổ hợp tác Bia Tih, gia đình chị Tĩnh chuyển đổi toàn bộ diện tích sang trồng cây ăn quả, với táo và bưởi là hai cây trồng chính. Đến nay, vườn cây phát triển ổn định, thu nhập bình quân 80 – 100 triệu đồng/năm.

“Vào Tổ hợp tác, chúng tôi được hướng dẫn sản xuất theo quy trình VietGAP, hữu cơ, vừa tăng năng suất vừa giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, đáp ứng yêu cầu của thương lái thu mua, giá cả theo đó cũng ổn định hơn”, chị Tĩnh nói.

Theo lãnh đạo Phòng NN&PTNT huyện Đak Đoa, hiệu quả của quá trình chuyển đổi cây trồng trên đất lúa kém hiệu quả góp phần nâng cao giá trị sản xuất bình quân của huyện lên xấp xỉ 100 triệu đồng/ha/năm. Đặc biệt, sự tham gia của các HTX, tổ hợp tác đang giúp nông dân phát triển sản xuất theo hướng hàng hóa, an toàn sinh thái, từng bước hình thành chuỗi giá trị.

Trong thời gian tới, huyện sẽ tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ, xây dựng các mô hình chuyển đổi cây trồng trên đất lúa hiệu quả, tạo hiệu ứng lan tỏa sâu, rộng hơn. Nâng cao vai trò của các HTX, tổ hợp tác trong liên kết sản xuất, hình thành thương hiệu thế mạnh cho sản phẩm của địa phương.

Lệ Chi