Hà Nội có hơn 157 nghìn héc ta đất sản xuất nông nghiệp, trung bình mỗi năm sử dụng khoảng 400 tấn thuốc bảo vệ thực vật vào mục đích phòng, trừ sâu bệnh hại. Vì thế, công tác thu gom, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật được Sở NN&PTNT Hà Nội và chính quyền các địa phương đặc biệt quan tâm.

Sử dụng đến đâu, thu gom đến đó

Ông Nguyễn Văn Minh, Giám đốc HTX Sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Văn Đức (huyện Gia Lâm) cho biết chỉ tính riêng năm 2018, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội, UBND huyện Gia Lâm đã hỗ trợ địa phương tổ chức 14 lớp tập huấn quy trình sản xuất rau an toàn, an toàn bảo hộ trong lao động, sử dụng, thu gom bao bì, vỏ lọ thuốc bảo vệ thực vật cho hơn 1.000 lượt nông dân.

Kể từ đó, tất cả xứ đồng sản xuất rau an toàn đều đặt thùng chứa vỏ lọ thuốc bảo vệ thực vật. Ngoài ra, HTX cử 7 cán bộ cùng 30 thành viên nòng cốt phối hợp với 8 cán bộ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật giám sát, chỉ đạo, hướng dẫn nông dân sản xuất rau an toàn, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng cách, bảo đảm an toàn lao động (ATLĐ).

Để hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, HTX thực hiện dự báo tình hình sâu bệnh hại để xử lý ngay từ đầu. “Hiện giờ, trên các cánh đồng ở địa phương không còn vỏ chai, lọ, bao bì thuốc bảo vệ thực vật vứt bừa bãi, môi trường được cải thiện đáng kể, sức khỏe của người dân nhờ đó cũng được bảo vệ” - ông Minh chia sẻ.

Cũng giống như HTX Văn Đức, cạnh các lối đi trên cánh đồng rau an toàn của HTX Tiền Yên (huyện Hoài Đức) đều có bể chứa bao bì, vỏ lọ thuốc bảo vệ thực vật đã qua sử dụng. Chị Nguyễn Thị Thành ở thôn Tiền Lệ (xã Tiền Yên) cho biết, ngoài việc ghi nhật ký đồng ruộng về sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, nhiều năm nay, địa phương đã khắc phục được tình trạng vứt vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật bừa bãi, tất cả đều được thu gom, xử lý theo quy định.

Từ một vùng rau sản xuất tự phát, đến nay, xã Tiền Yên đã có hơn 600 hộ dân sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP. Tất cả là nhờ người dân ở đây được đào tạo huấn luyện về sản xuất trồng rau bảo đảm ATLĐ; đồng thời được thử nghiệm và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất rau an toàn, hạn chế dùng thuốc bảo vệ thực vật.

Giải pháp căn cơ

Theo cán bộ Phòng Kinh tế huyện Hoài Đức, nhằm nâng cao nhận thức của nông dân trong sử dụng, thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng đúng quy định; quản lý tốt chất thải nguy hại, bảo vệ môi trường sinh thái, bảo đảm ATLĐ..., huyện Hoài Đức đã bố trí thùng, bể chứa vỏ ở các xứ đồng. Mỗi địa phương bố trí ít nhất 2 điểm tập kết trung chuyển bao bì, chai lọ thuốc bảo vệ thực vật để đưa đi tiêu hủy.

5 năm gần đây, tình hình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất nông nghiệp ở Hà Nội nhờ đó đã giảm đáng kể (chỉ bằng 0,25 - 0,32% so với bình quân toàn quốc). Việc giảm sử dụng lượng thuốc bảo vệ thực vật đã giúp Hà Nội đã tiết kiệm được khoảng 200 tỷ đồng mỗi năm; sức khỏe người dân và môi trường được bảo vệ.

Tuy nhiên, việc thu gom, xử lý bao bì, vỏ chai thuốc bảo vệ thực vật chỉ giải quyết được phần ngọn; còn giải pháp căn cơ là cần tích cực tuyên truyền, tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật để nông dân giảm lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng trong sản xuất nông nghiệp, tạo môi trường xanh - sạch - an toàn ngay từ những cánh đồng. Đây mới là cách vừa giảm chi phí đầu tư, vừa bảo vệ sức khỏe người dân hiệu quả nhất.

Hoàng Lê