Giải mối nguy từ tro xỉ nhiệt điện
Dự kiến, sau năm 2020, cả nước sẽ có 43 nhà máy nhiệt điện (NMNĐ), với công suất gần 40.000 MW, lượng tro xỉ có thể lên tới 30 triệu tấn/năm. Lượng tro xỉ “khổng lồ” này sẽ đem lại nguồn lợi không nhỏ nếu được tái chế hiệu quả. Nhưng, ngược lại, nếu không được xử lý tốt, sẽ là hiểm họa gây ô nhiễm môi trường.
Đây là thống kê được Bộ Công Thương công bố, để báo động cho tình trạng tro xỉ thải đang ngày càng lớn. Hiện nay, cả nước có 19 nhà máy nhiệt điện (NMNĐ) than đang vận hành, với tổng công suất phát 14.480 MW, mỗi năm thải khoảng 15 triệu tấn tro, xỉ. Trong đó, lượng tro bay chiếm khoảng 75%, còn lại là xỉ.
Những núi tro xỉ khổng lồ là nguy cơ gây hại môi trường và đời sống người dân
Tái chế thấp, tro xỉ chất… núi
Tro xỉ thải nếu được tận dụng tốt có thể trở thành nguồn nguyên liệu sử dụng làm phụ gia xi-măng, bê-tông đầm lăn, gạch không nung… Theo tính toán, các nhà máy xi-măng có thể tiêu thụ 2 - 3 triệu tấn tro bay/năm, các công trình bê-tông đầm lăn 1 triệu tấn tro bay/năm. Các đơn vị sản xuất vật liệu xây dựng không nung (VLXDKN) cũng có thể bảo đảm tiêu thụ 6 - 8 triệu tấn/năm (trong tổng số 11 triệu tấn).
Có tiềm năng tái chế lớn, tuy nhiên, lượng tro xỉ thải được tái chế vẫn chưa thấm vào đâu so với khối lượng khổng lồ, vẫn không ngừng tăng lên hằng ngày. Hậu quả là môi trường bị ảnh hưởng nghiêm trọng và cuộc sống người dân bị đảo lộn. Điển hình mới nhất là vụ việc NMNĐ Vĩnh Tân 2 (Bình Thuận) lưu trữ tro xỉ lộ thiên, gây ô nhiễm, khiến người dân tổ chức chặn xe trên Quốc lộ 1A, gây tắc nghẽn hàng chục km…
EVN là đơn vị có khối lượng tro xỉ thải lớn nhất, với 11 NMNĐ. Trong năm 2015, tổng lượng tro xỉ của EVN ước tính lên tới gần 6 triệu tấn, trong đó có 4,74 triệu tấn tro, 777.000 tấn xỉ. Dự kiến năm 2020, con số này có thể lên tới 9,37 triệu tấn. Một con số đáng báo động, nhưng đến nay, vẫn chưa có giải pháp triệt để, lượng tro xỉ vẫn phải lưu trữ tại bãi thải.
Được biết, đã có nhiều dự án sử dụng nguyên liệu từ tro xỉ, như công ty Trung Hậu (Tp.HCM) dự kiến sử dụng 400 tấn tro xỉ/ngày để sản xuất gạch. Đơn vị làm đường Phan Rí - Mũi Né đang xem xét sử dụng 20 - 30 xe tro xỉ/ngày… Tuy nhiên, khối lượng tái chế vẫn quá ít, không lâu dài và quan trọng nhất vẫn đang chỉ là dự án.
Dù chỉ dừng lại ở tiềm năng với các dự án, nhưng tái chế tro xỉ thải thành nguyên liệu sản xuất VLXD là giải pháp khả thi và triệt để nhất, cho những “núi” tro xỉ thải hiện nay.
Giải pháp có, vẫn bí đầu ra
Ông Kiều Văn Mát - Tổng Giám đốc công ty Sông Đà Cao Cường (Hải Dương), cho biết: “Chúng tôi là đơn vị đi đầu về chế biến tro xỉ, đã đầu tư công nghệ cao và đạt được nhiều thành công. Nhưng, việc tiêu thụ sản phẩm vẫn rất khó, không phải vì chất lượng sản phẩm mà vì các yếu tố khách quan như: người dân chưa quen sử dụng gạch mới từ tro xỉ, Nhà nước chưa có tiêu chuẩn cho VLKN, các công trình lớn chưa mặn mà với gạch không nung…”.
Công ty gạch Khang Minh, đơn vị tiêu thụ gạch từ tro xỉ lớn nhất cả nước, nhưng lượng tro xỉ mới chỉ chiếm chưa tới 10% nguyên liệu đầu vào. Khó khăn lớn nhất gặp phải là giá tro xỉ quá cao, chất lượng không đáp ứng yêu cầu, nguồn nguyên liệu ở xa… và đặc biệt, sự quan tâm chỉ đến từ các DN tư nhân và nước ngoài, còn các dự án nhà nước và người dân thì vẫn… thờ ơ.
Ông Phạm Văn Bắc - Phó Vụ trưởng VLXD (Bộ Xây dựng), phân tích: “Cước phí vận chuyển cao dẫn tới giá thành tro bay lớn, bằng hoặc gấp gần 1,5 lần giá xi-măng tại chân công trình, là một trong những trở ngại sử dụng tro xỉ. Một số địa phương chưa quan tâm đúng mức Chương trình phát triển VLXDKN. Nhận thức của các nhà đầu tư, tư vấn thiết kế, nhà thầu, người tiêu dùng còn chưa đầy đủ…”.
Theo các chuyên gia, ngoài sử dụng làm VLKDKN, nguồn tro xỉ thải có thể sử dụng làm lớp rải nền trong thi công đường rất tốt và bền. Tuy nhiên, hiện nay, vấn đề này gặp vướng mắc từ phía Bộ TN&MT, do lo ngại về tính an toàn của tro xỉ thải.
Thực tế cho thấy, lượng tro xỉ thải ra được tích trữ tại các bãi chứa, hồ chứa từ nhiều năm nay có khối lượng “khổng lồ” và gia tăng từng ngày. Tình trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có giải pháp xử lý đồng bộ. Cần nhanh chóng khắc phục những khó khăn để tận dụng triệt để tiềm năng tái chế của tro xỉ thải. Điều này không chỉ bảo vệ môi trường mà còn góp phần tạo giá trị kinh tế và tiết kiệm tài nguyên.
Hiến Nguyễn
Shark Tank Việt Nam dừng sản xuất: Hết vai trò hay đổi cách tiếp cận?
Ngành dầu khí 2026: Thượng nguồn trở lại đường đua tăng trưởng
Cà phê 'neo' giá cao sát năm mới, thị trường nín thở chờ nhịp bứt phá 2026
Không ngại khó, thanh niên nông thôn tự tin làm giàu từ cây trồng bản địa
Trồng nấm dưới mái pin mặt trời: Mô hình “2 trong 1” mở hướng nông nghiệp xanh
Việt Nam sắp có trung tâm đổi mới sáng tạo về nông nghiệp thông minh tại Lạng Sơn
Bài toán thực chiến từ doanh nghiệp Nhật tìm lời giải của startup Việt
Cùng chuyên mục
Nông nghiệp bền vững làm “đầu tàu” xây dựng nông thôn mới ở Sơn La
Sơn La đang chuyển mình mạnh mẽ từ phương thức canh tác truyền thống sang nền nông nghiệp bền vững. Trong đó, các HTX ứng dụng công nghệ cao, sản xuất xanh, tuần hoàn không chỉ đóng vai trò là "bà đỡ" cho nông dân mà còn là động lực cốt lõi để hoàn thành các tiêu chí khó trong xây dựng Nông thôn mới.
Cách tiếp cận mới trong xây dựng nông thôn mới tỉnh An Giang
Trong tiến trình xây dựng nông thôn mới, An Giang đang cho thấy một cách tiếp cận nhất quán và bền vững khi lấy kinh tế hợp tác làm trụ cột tổ chức sản xuất, HTX và tổ hợp tác làm “bệ đỡ” để nông dân chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang làm ăn bài bản theo chuỗi giá trị.
'Vị ngọt' nông thôn mới trên những đồi chè
Xã Vô Tranh (Thái Nguyên) đang chuyển mình mạnh mẽ trong hành trình xây dựng nông thôn mới (NTM) nâng cao nhờ phát huy tối đa tiềm năng thế mạnh của cây chè. Trong đó, mô hình HTX đã dẫn dắt kinh tế nông thôn, nâng cao giá trị cây chè truyền thống, từ đó tạo nên diện mạo mới hiện đại và bền vững cho địa phương.
Thay đổi tư duy để phát triển kinh tế nông thôn ở Thái Nguyên
Xây dựng nông thôn mới không chỉ là làm đường, xây nhà văn hóa, mà cốt lõi là tổ chức lại sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân. Tại Thái Nguyên, sự trỗi dậy của các HTX kiểu mới đang cho thấy, chỉ khi thay đổi tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế, nông thôn mới mới có thể phát triển bền vững.
Nông thôn mới Vĩnh Long nhìn từ quyết tâm 'muốn đi xa phải đi cùng nhau'
Xây dựng nông thôn mới ở Vĩnh Long không chỉ là câu chuyện của hạ tầng hay danh hiệu, mà là quá trình chuyển đổi toàn diện về tổ chức sản xuất, phát triển sinh kế và chất lượng sống của người dân nông thôn.
Từ công nghiệp không khói đến những ‘ngòi nổ’ trong nông thôn mới Lào Cai
Quá trình xây dựng nông thôn mới ở Lào Cai những năm gần đây cho thấy một bức tranh chuyển động mạnh mẽ, trong đó kinh tế hợp tác với nòng cốt là các HTX, tổ hợp tác đang từng bước khẳng định vai trò trung tâm trong tổ chức sản xuất, tạo sinh kế, bảo tồn văn hóa và thúc đẩy phát triển bền vững.
Tin ảnh
Hà Nội: Làng quất Tứ Liên chạy nước rút vào vụ Tết
Những ngày này, làng quất Tứ Liên bước vào quãng thời gian bận rộn nhất trong năm. Trên khắp các khu vườn, người trồng quất tất bật uốn cành, chỉnh thế, giữ dáng cho từng cây, chạy đua với thời gian để kịp đưa ra thị trường vào dịp Tết.
Đừng bỏ lỡ
Ba ba gai Cát Thịnh “mỏ vàng” mới từ kinh tế ao nuôi
Dưới những ao nuôi được kè bờ chắc chắn ở thôn Văn Hưng, xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai, những con ba ba gai thương phẩm đang được HTX Chăn nuôi ba ba gai Cát Thịnh chăm sóc cẩn trọng. Mỗi con có giá từ 3 đến 5 triệu đồng, chưa kể hàng vạn con giống...
