VnBusiness

VnBusiness

VnBusiness

Tiêu điểm

LIVE Giá trị lịch sử và định hướng phát triển kinh tế hợp tác trong kỷ nguyên mới

LIVE Giá trị lịch sử và định hướng phát triển kinh tế hợp tác trong kỷ nguyên mới

Chiều 10/4, tại Hà Nội, Liên minh HTX Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học Tư tưởng Hồ Chí Minh về hợp tác xã: Giá trị lịch sử và định hướng phát triển kinh tế hợp tác trong kỷ nguyên mới.

Đúng 13h30 ngày 10/4, Hội thảo chính thức khai mạc.

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến Nghị quyết của Đảng về phát triển KTTT

GS.TS. Phùng Hữu Phú, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương.
GS.TS. Phùng Hữu Phú, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương.

Trong tiến trình cách mạng Việt Nam, HTX luôn được xác định là một thành phần quan trọng của nền kinh tế. Theo GS.TS. Phùng Hữu Phú, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương, tầm nhìn về HTX đã được khởi nguồn từ tư tưởng vượt thời đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh và tiếp tục được Đảng ta kế thừa, phát triển sáng tạo thông qua các Nghị quyết quan trọng, đặc biệt là Nghị quyết số 20-NQ/TW.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người Việt Nam đầu tiên, từ rất sớm, đã nhận thức được tầm quan trọng của HTX. Ngay từ những năm 1922-1924, trong các báo cáo và tham luận quốc tế, Người đã đề cập đến vấn đề HTX ở Việt Nam khi đất nước còn đang rên xiết dưới ách thống trị của thực dân, phong kiến. Đây chính là tầm nhìn vượt thời đại, thể hiện trí tuệ siêu việt của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh.

Trong tác phẩm “Đường kách mệnh”, Người đã trình bày những nhận thức nền tảng: HTX là gì, gồm những loại hình nào và vai trò của nó đối với công cuộc giải phóng nông dân. Sau khi về nước, giữa bộn bề công việc quốc gia đại sự, Người luôn đau đáu vấn đề xây dựng HTX. Hai bức thư lịch sử gửi vào ngày 11/4/1946 và 11/4/1964 đã làm sáng tỏ hệ thống luận điểm khoa học của Người.

Về khái niệm, Người định nghĩa dung dị: HTX là sự tự nguyện góp vốn, góp sức của các thành viên (“góp gạo thổi cơm chung”) để cùng nhau sản xuất, hưởng lợi trên nguyên tắc dân chủ, bình đẳng.

Về mục đích: Là con đường giải phóng người lao động, giúp nhà nông đoàn kết, thịnh vượng. Người nhấn mạnh: “Nông dân ta giàu thì nước ta giàu, nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh; nông dân muốn giàu, nông nghiệp muốn thịnh thì cần phải có HTX”.

Về loại hình: Phát triển từ thấp đến cao, đa dạng lĩnh vực tiêu thụ, sản xuất, tín dụng; trong đó xã viên là hạt nhân.

Về nhân tố quyết định: Phải nâng cao tinh thần làm chủ của xã viên; xây dựng ban quản trị vững vàng, thực hành dân chủ, chống tham ô, lãng phí, quan liêu.

Về vai trò lãnh đạo: Đề cao vai trò của Đảng và sự quản lý của Nhà nước, đặc biệt là hỗ trợ đào tạo cán bộ.

GS.TS. Phùng Hữu Phú khẳng định, đường lối của Đảng về KTTT chính là sự kế thừa trung thành và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh. Từ những tổ đổi công sau Cách mạng Tháng Tám, đến thời kỳ cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội, phong trào hợp tác hóa đã có lúc đạt tới 80.000 HTX, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp thống nhất đất nước.

Bước vào công cuộc đổi mới, tư duy về HTX được bổ sung toàn diện, khoa học hơn, thể hiện rõ qua Nghị quyết 10/NQ-TW (khóa VI), Nghị quyết số 13-NQ/TW (khóa IX) và gần đây nhất là Nghị quyết số 20-NQ/TW (khóa XIII). Sự phát triển sáng tạo này tập trung ở 5 vấn đề cốt lõi:

Thứ nhất, nhận thức đầy đủ hơn về KTTT là tổ chức liên kết giữa các thể nhân, pháp nhân, cùng góp vốn, tài sản, góp sức trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, cùng có lợi.

Thứ hai, khẳng định KTTT là thành phần quan trọng, cùng với kinh tế nhà nước là nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân; giúp khắc phục mặt trái của kinh tế thị trường, hình thành bản sắc kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Thứ ba, định hướng phát triển gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, chú trọng chất lượng, ưu tiên lĩnh vực nông nghiệp gắn với chuỗi giá trị, công nghệ cao, chuyển đổi số và kinh tế xanh.

Thứ tư, huy động hiệu quả nguồn lực gắn với quản trị tiên tiến, công khai, minh bạch. Nhà nước thực hiện các cơ chế chính sách đặc thù về đất đai, tài chính, tín dụng và nguồn nhân lực để hỗ trợ KTTT.

Thứ năm, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng và phát huy trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, trực tiếp là Liên minh HTX Việt Nam.

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đặt phát triển KTTT trong chiến lược tổng thể phát triển đột phá đất nước. GS.TS. Phùng Hữu Phú cho rằng đây chính là vận hội để Liên minh HTX Việt Nam phát huy vai trò nòng cốt, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với KTTT.

Để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, GS.TS. Phùng Hữu Phú cho rằng Liên minh HTX Việt Nam cần chủ động kiến nghị Bộ Chính trị triển khai sơ kết toàn diện 5 năm thực hiện Nghị quyết 20, định hướng mới từ Văn kiện Đại hội XIV.

Kiến nghị Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết mới về phát triển KTTT cho đồng bộ với Nghị quyết về kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước.

Đề nghị bổ sung Chương trình thực hiện Nghị quyết về KTTT trong Chương trình hành động của Trung ương thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, tạo điều kiện để Liên minh HTX Việt Nam có cơ sở chính trị, pháp lý, phối hợp với các bộ ngành chức năng xây dựng, thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù, đáp ứng yêu cầu phát triển KTTT trong giai đoạn mới.

GS.TS. Phùng Hữu Phú nhấn mạnh: Sự phát triển đồng bộ, tương tác hữu cơ giữa “kinh tế nhà nước – kinh tế tập thể - kinh tế tư nhân” sẽ tạo thành “kiềng ba chân”, bảo đảm cho sự phát triển nhanh, bền vững, độc lập, tự chủ của kinh tế đất nước trong kỷ nguyên mới.

Hai bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh về HTX (1946 và 1964) - giá trị lịch sử và ý nghĩa phương pháp luận

PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương.
PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương.

PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương, nhấn mạnh hai bức thư gửi "điền chủ, nông gia Việt Nam" (1946) và "Đại hội Hợp tác xã Miền núi và Trung du" (1964) của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là những văn kiện lịch sử mà còn là kim chỉ nam cho mô hình KTTT tại Việt Nam.

Cụ thể, "Thư gửi điền chủ, nông gia Việt Nam" (1946) được coi là khởi nguồn tư duy KTTT.

Trong bối cảnh đất nước vừa giành độc lập, đối mặt với thù trong giặc ngoài và nạn đói, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định nông nghiệp là gốc rễ của nền kinh tế: "Nông dân ta giàu thì nước ta giàu. Nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh".

Người khẳng định HTX là giải pháp tất yếu để xóa nghèo và kiến thiết quốc gia. Bằng ngôn ngữ giản dị, Người định nghĩa: "HTX là hợp vốn, hợp sức với nhau. Vốn nhiều, sức mạnh, thì khó nhọc ít mà ích lợi nhiều". Đây chính là sự chuyển hóa từ sản xuất nhỏ lẻ sang mô hình kinh tế quy mô, tận dụng sức mạnh tổng hợp để cải tiến công cụ và ứng dụng khoa học kỹ thuật. Đặc biệt, Người có tầm nhìn về một "hệ sinh thái" HTX phủ khắp từ làng mạc đến tỉnh thành, tạo nền tảng tự chủ cho nền kinh tế non trẻ.

Còn "Thư gửi Đại hội HTX Miền núi và Trung du" (1964) được coi là cẩm nang quản trị HTX hiện đại. Đến năm 1964, tư tưởng của Người đã phát triển thành hệ thống quản trị hoàn chỉnh với 6 nội dung cốt lõi:

Thứ nhất là phương hướng sản xuất đúng: HTX phải bám sát đặc thù địa phương, khai thác lợi thế "rừng vàng" để tập trung vào cây công nghiệp, cây ăn quả và chăn nuôi thay vì sản xuất dàn trải.

Thứ hai là tinh thần làm chủ của thành viên: Đây là động lực nội sinh của HTX. Khi thành viên thấy lợi ích tập thể tỷ lệ thuận với lợi ích cá nhân, họ sẽ từ bỏ tư duy "cha chung không ai khóc".

Thứ ba là năng lực Ban quản trị: Cán bộ HTX phải vừa có đức để tránh tham ô, vừa có tài để hạch toán kinh tế và quản trị nguồn vốn hiệu quả.

Thứ tư là thực hành dân chủ: Người coi dân chủ là "chìa khóa vạn năng" để phát huy sáng kiến và là phương thuốc đặc trị bệnh quan liêu, lãng phí.

Thứ năm là cải tiến quản lý và kỹ thuật: Đây là lộ trình tất yếu để chuyển từ nông nghiệp lạc hậu sang hiện đại, giải phóng sức lao động.

Thứ sáu là nâng cao trình độ chính trị và văn hóa: Phát triển kinh tế gắn liền với xây dựng con người mới, giúp thành viên đủ tri thức tiếp thu khoa học kỹ thuật.

PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng nêu rõ: hai bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt nền móng lý luận và vị thế chủ thể của nông dân.

Cụ thể, hệ thống quan điểm qua hai bức thư đã đặt viên gạch đầu tiên cho lý luận HTX tại Việt Nam. Từ sự khởi nguồn về bản chất "hợp vốn, hợp sức" năm 1946 đến việc hoàn thiện các tiêu chuẩn vận hành HTX năm 1964, tư tưởng của Người là cơ sở để Đảng ban hành các chủ trương phát triển KTTT qua các thời kỳ.

Quan trọng hơn, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thực hiện một bước ngoặt lý luận khi xác lập vị thế làm chủ của nông dân. Từ những cá thể yếu thế, người nông dân trở thành chủ thể thực sự của nền kinh tế. Quyền làm chủ không dừng lại ở khẩu hiệu mà được cụ thể hóa bằng quyền bàn bạc, quyền kiểm tra và quyền thụ hưởng lợi ích trong HTX.

Trong lịch sử kháng chiến, HTX đã hiện thực hóa phương châm "thực túc binh cường", trở thành hậu phương vững chắc và là đơn vị gắn kết lợi ích cá nhân với vận mệnh dân tộc.

PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng cho biết tư tưởng Hồ Chí Minh trong hai bức thư đã để lại 4 bài học phương pháp luận sâu sắc cho công cuộc đổi mới HTX trong kinh tế thị trường.

Thứ nhất là đảm bảo nguyên tắc thực tiễn: HTX chỉ thành công khi sinh ra từ nhu cầu thực tế. Trong bối cảnh hội nhập, HTX cần bám sát thị trường, lấy "nhu cầu thị trường làm mệnh lệnh cho sản xuất". Mỗi vùng miền, ngành hàng cần có mô hình đặc thù. Trong thời đại mới, HTX cần đẩy mạnh chuyển đổi số và nông nghiệp công nghệ cao để phát triển hiệu quả.

Thứ hai là triết lý phát triển nhân văn và bền vững: Người khẳng định con người là mục tiêu cuối cùng của sự phát triển. Triết lý "khó nhọc ít mà ích lợi nhiều" ngày nay chính là nền tảng cho HTX nông nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ. Việc thay đổi giống cây trồng phù hợp với thổ nhưỡng mà Người căn dặn chính là phương pháp luận để các HTX ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ hệ sinh thái hiện nay.

Thứ ba là dân chủ là chìa khóa quản trị: Trong kinh tế thị trường, "chìa khóa dân chủ" của Người yêu cầu sự minh bạch hóa thông tin. Việc sử dụng công cụ số để thành viên giám sát hoạt động của HTX và tham gia vào chuỗi giá trị là cách tốt nhất để chia sẻ rủi ro và trách nhiệm.

Thứ tư là giải quyết hài hòa lợi ích – Đòn bẩy cốt lõi: Chủ tịch Hồ Chí Minh không tuyệt đối hóa lợi ích tập thể mà khéo léo gắn nó với lợi ích cá nhân. HTX hiện đại cần chú trọng cả lợi ích kinh tế (chia sẻ giá trị gia tăng trong chuỗi cung ứng) và lợi ích phi kinh tế (đào tạo nghề, an sinh xã hội). Lợi ích chính là sợi dây bền chặt nhất để thu hút và giữ chân thành viên.

Trước những giá trị mà hai bức thư của Bác, PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng cho biết tư tưởng Hồ Chí Minh về HTX là sự kết tinh giữa triết lý nhân văn và tư duy kinh tế tiến bộ. Việc vận dụng sáng tạo di sản này – đặc biệt là các nguyên tắc về quản trị dân chủ và cải tiến kỹ thuật – chính là chìa khóa để nâng cao hiệu quả KTTT, hướng tới mục tiêu dân giàu, nước thịnh trong kỷ nguyên mới.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về HTX - Một triết lý phát triển mang giá trị nhân văn và tầm nhìn chiến lược

GS.TS Hoàng Chí Bảo, nguyên Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương.
GS.TS Hoàng Chí Bảo, nguyên Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương.

Tham luận tại Hội thảo, GS.TS Hoàng Chí Bảo nêu rõ, tư tưởng Hồ Chí Minh về HTX là một nội dung quan trọng trong tư tưởng của Người về kinh tế, gắn liền với tư tưởng về chính trị, đạo đức và văn hóa. Người đặc biệt quan tâm tới xây dựng và quản lý các hoạt động trong các HTX nông nghiệp ở nông thôn để thực hiện quyền dân chủ và làm chủ thực chất của nông dân, đem lại cho người dân cuộc sống ấm no, tự do và hạnh phúc. Người từng nhấn mạnh rằng, chỉ khi nào, nông dân ta thực sự là chủ và làm chủ bằng cách thực hành dân chủ rộng rãi, coi đó là chiếc chìa khóa vạn năng để giải quyết mọi nhiệm vụ, vượt qua mọi khó khăn thì lúc đó mới có sự phát triển mang tính chất xã hội chủ nghĩa. Những chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về HTX mang giá trị của một triết lý phát triển mang tầm chiến lược.

Theo GS. TS Hoàng Chí Bảo, tư tưởng Hồ Chí Minh về HTX được thể hiện rất sớm trong tác phẩm “Đường Kách mệnh” từ năm 1927. Trong tác phẩm này, Người dành cả một mục lớn để bàn về HTX cũng như “Tổ chức dân cày” và “Nông hội”. Lý luận căn bản của HTX là Đoàn kết. Người đưa ra ví dụ thật thông thường, đúng với đời sống nông dân là “làm nhà và nấu cơm” để đi tới kết luận “HTX là góp gạo thổi cơm chung cho khỏi hao của, tốn công, lại có nhiều phần vui vẻ”.

Đặc biệt, Người nêu lên những tư tưởng rất mới, hiện đại mà mãi sau này chúng ta mới tiếp cận được: “Chỉ có hội viên, mới được hưởng lợi, chỉ có hội viên mới có quyền, nhưng những việc kỹ thuật như tính toán, xem hàng hóa, cầm máy thì có phép mướn người ngoài”. Đây là cơ sở để chúng ta ban hành Điều lệ và Luật Hợp tác xã trong Đổi mới, tổ chức HTX như một doanh nghiệp.

Đến ngày 11 tháng 4 năm 1946, trong “Thư gửi Điền chủ, nông gia Việt Nam”, Người nêu lên một triết lý phát triển: “Việt Nam là một nước sống về nông nghiệp. Nền kinh tế của ta lấy canh nông làm gốc... Nông dân ta giàu thì nước ta giàu. Nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh. Và, nông dân muốn giàu, nông nghiệp muốn thịnh, thì cần phải có HTX”. Theo Người, “HTX là hợp vốn, hợp sức với nhau. Vốn nhiều, sức mạnh thì khó nhọc ít mà ích lợi nhiều”. HTX vừa là một tổ chức kinh tế, vừa là phương thức để nông dân đoàn kết lại, đạt đến mục đích kinh tế có hiệu quả, hài hòa ích lợi giữa dân và nước.

Tiếp nối tầm nhìn đó, ngày 11 tháng 4 năm 1964, trong “Thư gửi Đại hội HTX và đội sản xuất nông nghiệp tiên tiến miền núi và Trung du”, Người nhấn mạnh: “Miền núi và trung du là rừng tiền của miền Bắc nước ta”. Người yêu cầu phải ra sức củng cố và phát triển HTX, phải có phương hướng sản xuất đúng, bảo vệ rừng và môi trường. Người nêu lên một triết lý: “Phải bảo vệ rừng như bảo vệ nhà cửa của mình”.

GS.TS Hoàng Chí Bảo khái quát tư tưởng Hồ Chí Minh về HTX không những là tư tưởng kinh tế mà còn là tư tưởng chính trị, thể hiện rõ tư tưởng về quản lý xã hội sao cho đảm bảo dân chủ, công khai, minh bạch, công bằng. Người chú trọng toàn diện từ vận động, tuyên truyền đến giáo dục để nông dân tự nguyện, tự giác vào HTX. Người đặc biệt nhấn mạnh rằng, phải thấy rõ, vào HTX là có lợi thì nông dân họ mới vào. Khi quản lý yếu kém mà nông dân xã viên không thấy có lợi ích, họ xin ra thì cũng để họ ra, không được ép buộc. Đó là dân chủ và nhân văn Hồ Chí Minh.

Phương châm chỉ đạo của Người đối với tổ chức và hoạt động của các HTX nổi bật ở 5 điểm:

Năng suất, chất lượng, hiệu quả, lấy đó làm thước đo đánh giá.

Tự nguyện, từng bước một, cùng có lợi, coi đó là nguyên tắc.

Đoàn kết, Dân chủ và kỷ luật, công bằng và bình đẳng.

Ra sức thi đua sản xuất, thực hành tiết kiệm, chống quan liêu, lãng phí, tham ô.

Sự tin cậy, gắn bó trách nhiệm của xã viên với HTX sao cho “HTX là nhà, xã viên là chủ”.

Trong hoạt động thực tiễn, Người thường xuyên đi về cơ sở, thăm các công trình thủy lợi, trại giống, trực tiếp sửa Điều lệ HTX nông nghiệp. Chỉ tính riêng 10 năm cuối đời, Người đã thực hiện 700 lần về nông thôn. Người căn dặn chúng ta phải gần dân, tin dân, hiểu dân và vì dân, làm điều lợi cho dân, tránh điều hại tới dân, không làm gì trái ý dân.

Vận dụng tư tưởng của Người vào thời kỳ mới, GS.TS Hoàng Chí Bảo cho rằng cần chú trọng vào những giải pháp mang tính định hướng lâu dài:

Thứ nhất, tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, thực hành dân chủ - kỷ cương, đoàn kết - đồng thuận vì HTX mạnh, nông dân giàu có.

Thứ hai, xây dựng hình mẫu người nông dân hiện đại có học vấn, làm chủ khoa học-công nghệ, trở thành các chủ gia trại, trang trại với tư cách doanh nhân, thích ứng với nền kinh tế số và nông nghiệp sinh thái.

Thứ ba, xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở nông thôn thực sự đảm bảo chất lượng, trách nhiệm và gương mẫu.

Thứ tư, xây dựng hệ thống chính trị ở nông thôn trong sạch, vững mạnh, nhất là đội ngũ cán bộ chủ chốt có đủ năng lực, trí tuệ và phẩm chất đạo đức, đúng như chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Đảng viên đi trước, làng nước theo sau”.

Thứ năm, thực hành dân chủ, tăng cường kỷ cương, pháp chế. Đổi mới thể chế, hoàn thiện các cơ chế tạo động lực phát triển, thu hút nhân tài để có nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời gắn liền cuộc đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng với chống lãng phí để xây dựng cộng đồng nông thôn ổn định, phát triển, an toàn và hạnh phúc.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về HTX vẫn còn nguyên giá trị, là ánh sáng soi đường để chúng ta xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững và một giai cấp nông dân văn minh trong kỷ nguyên mới của dân tộc.

Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân phát biểu khai mạc

VnBusiness

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân cho biết, hôm nay, trong không khí trang trọng kỷ niệm 80 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi điền chủ, nông gia Việt Nam kêu gọi tham gia HTX nông nghiệp, Hội thảo "Tư tưởng Hồ Chí Minh về HTX - Giá trị lịch sử và định hướng phát triển kinh tế hợp tác trong kỷ nguyên mới" được tổ chức.

Đây không chỉ là một sự kiện khoa học có ý nghĩa học thuật, mà còn là dịp để các chuyên gia, nhà khoa học, HTX… nhìn lại chặng đường 80 năm hình thành và phát triển của khu vực kinh tế tập thể (KTTT), HTX Việt Nam gắn liền với tư tưởng của Bác. Đồng thời, đây là lúc suy ngẫm sâu sắc về con đường phát triển của KTTT, HTX trong bối cảnh mới.

Cách đây tròn 80 năm, trong bối cảnh đất nước vừa giành độc lập với muôn vàn khó khăn, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết thư kêu gọi nông dân cả nước tham gia HTX. Tại sao Bác không dùng văn bản hành chính mà lại viết một bức thư? Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân cho rằng Bác Hồ viết thư bởi điều này thể hiện rõ HTX là loại hình kinh tế mang tính nhân văn, tinh thần tự giác và tự chủ rất cao. Bác khẳng định một chân lý giản dị: "Nông dân ta giàu thì nước ta giàu, nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh". Để đạt được điều đó, nhất định phải có HTX.

Qua bức thư của Bác, các thế hệ nhận thấy HTX chính là "hợp vốn, hợp sức". Vốn nhiều thì sức mạnh lớn, khó khăn ít mà lợi ích nhiều. Khi đứng riêng lẻ trên mảnh ruộng của mình, người nông dân khó có thể đi xa. Nhưng khi biết hợp sức, hợp lòng, chúng ta không chỉ tạo ra cơm áo mà còn tạo ra sức mạnh của niềm tin và sự gắn bó.

Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam cho biết khi nhìn ra thế giới, tại các nước như Nhật Bản, Trung Quốc, Thái Lan hay Hàn Quốc, tỷ lệ nông dân tham gia HTX chiếm từ 90 - 95%. Trong khi đó, tại Việt Nam, với khoảng 9 triệu hộ nông dân, khu vực HTX hiện mới thu hút được khoảng 5,7 triệu thành viên. Đây là một trăn trở lớn.

Trong kỷ nguyên phát triển mới, chúng ta đang đứng trước những bước ngoặt. Đó là kinh tế thị trường, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn đang phát triển. Đi liền với đó là các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường về quy trình và chất lượng sản phẩm. Hội nhập quốc tế sâu rộng cũng đang làm thay đổi cách sản xuất, tiêu dùng và kết nối.

Trong bối cảnh đó, HTX không thể chỉ dừng lại ở vai trò truyền thống mà phải trở thành mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái kinh tế. Cụ thể, HTX là nơi kết nối giữa người sản xuất với thị trường; Là nơi tích tụ và phân bổ nguồn lực hiệu quả. HTX cũng là nơi chuyển hóa lợi thế cộng đồng thành giá trị kinh tế, là nền tảng xã hội cho sự phát triển bền vững (trọng đối nhân hơn trọng đối vốn).

Chính vì vậy, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân cho rằng, Hội thảo hôm nay cần tập trung giải quyết các vấn đề nền tảng. Đó là làm thế nào để vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về HTX trong điều kiện mới? Làm thế nào để HTX không chỉ tồn tại mà phải phát triển đúng vị thế, tạo ra giá trị cao hơn cho từng thành viên?

Cùng với đó, Hội thảo cần làm rõ vấn đề: Làm thế nào để tinh thần đại đoàn kết được chuyển hóa thành năng lực phát triển cụ thể trong nền kinh tế? Mô hình HTX hoạt động "không vì mục tiêu lợi nhuận nhưng phải có lợi nhuận" cần được triển khai ra sao để vừa giữ được tính nhân văn, vừa đảm bảo hiệu quả kinh tế?

“Tôi tin tưởng rằng với trí tuệ, tâm huyết và trách nhiệm của các nhà khoa học, nhà quản lý cùng kinh nghiệm thực tiễn từ các HTX tiêu biểu, Hội thảo sẽ góp phần làm sâu sắc hơn giá trị tư tưởng của Bác, đưa khu vực KTTT Việt Nam vươn lên mạnh mẽ”, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam nhấn mạnh.

VnBusiness