Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến Nghị quyết của Đảng về phát triển KTTT
Trong tiến trình cách mạng Việt Nam, HTX luôn được xác định là một thành phần quan trọng của nền kinh tế. Theo GS.TS. Phùng Hữu Phú, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương, tầm nhìn về HTX đã được khởi nguồn từ tư tưởng vượt thời đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh và tiếp tục được Đảng ta kế thừa, phát triển sáng tạo thông qua các Nghị quyết quan trọng, đặc biệt là Nghị quyết số 20-NQ/TW.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người Việt Nam đầu tiên, từ rất sớm, đã nhận thức được tầm quan trọng của HTX. Ngay từ những năm 1922-1924, trong các báo cáo và tham luận quốc tế, Người đã đề cập đến vấn đề HTX ở Việt Nam khi đất nước còn đang rên xiết dưới ách thống trị của thực dân, phong kiến. Đây chính là tầm nhìn vượt thời đại, thể hiện trí tuệ siêu việt của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh.
Trong tác phẩm “Đường kách mệnh”, Người đã trình bày những nhận thức nền tảng: HTX là gì, gồm những loại hình nào và vai trò của nó đối với công cuộc giải phóng nông dân. Sau khi về nước, giữa bộn bề công việc quốc gia đại sự, Người luôn đau đáu vấn đề xây dựng HTX. Hai bức thư lịch sử gửi vào ngày 11/4/1946 và 11/4/1964 đã làm sáng tỏ hệ thống luận điểm khoa học của Người.
Về khái niệm, Người định nghĩa dung dị: HTX là sự tự nguyện góp vốn, góp sức của các thành viên (“góp gạo thổi cơm chung”) để cùng nhau sản xuất, hưởng lợi trên nguyên tắc dân chủ, bình đẳng.
Về mục đích: Là con đường giải phóng người lao động, giúp nhà nông đoàn kết, thịnh vượng. Người nhấn mạnh: “Nông dân ta giàu thì nước ta giàu, nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh; nông dân muốn giàu, nông nghiệp muốn thịnh thì cần phải có HTX”.
Về loại hình: Phát triển từ thấp đến cao, đa dạng lĩnh vực tiêu thụ, sản xuất, tín dụng; trong đó xã viên là hạt nhân.
Về nhân tố quyết định: Phải nâng cao tinh thần làm chủ của xã viên; xây dựng ban quản trị vững vàng, thực hành dân chủ, chống tham ô, lãng phí, quan liêu.
Về vai trò lãnh đạo: Đề cao vai trò của Đảng và sự quản lý của Nhà nước, đặc biệt là hỗ trợ đào tạo cán bộ.
GS.TS. Phùng Hữu Phú khẳng định, đường lối của Đảng về KTTT chính là sự kế thừa trung thành và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh. Từ những tổ đổi công sau Cách mạng Tháng Tám, đến thời kỳ cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội, phong trào hợp tác hóa đã có lúc đạt tới 80.000 HTX, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp thống nhất đất nước.
Bước vào công cuộc đổi mới, tư duy về HTX được bổ sung toàn diện, khoa học hơn, thể hiện rõ qua Nghị quyết 10/NQ-TW (khóa VI), Nghị quyết số 13-NQ/TW (khóa IX) và gần đây nhất là Nghị quyết số 20-NQ/TW (khóa XIII). Sự phát triển sáng tạo này tập trung ở 5 vấn đề cốt lõi:
Thứ nhất, nhận thức đầy đủ hơn về KTTT là tổ chức liên kết giữa các thể nhân, pháp nhân, cùng góp vốn, tài sản, góp sức trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, cùng có lợi.
Thứ hai, khẳng định KTTT là thành phần quan trọng, cùng với kinh tế nhà nước là nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân; giúp khắc phục mặt trái của kinh tế thị trường, hình thành bản sắc kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Thứ ba, định hướng phát triển gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, chú trọng chất lượng, ưu tiên lĩnh vực nông nghiệp gắn với chuỗi giá trị, công nghệ cao, chuyển đổi số và kinh tế xanh.
Thứ tư, huy động hiệu quả nguồn lực gắn với quản trị tiên tiến, công khai, minh bạch. Nhà nước thực hiện các cơ chế chính sách đặc thù về đất đai, tài chính, tín dụng và nguồn nhân lực để hỗ trợ KTTT.
Thứ năm, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng và phát huy trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, trực tiếp là Liên minh HTX Việt Nam.
Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đặt phát triển KTTT trong chiến lược tổng thể phát triển đột phá đất nước. GS.TS. Phùng Hữu Phú cho rằng đây chính là vận hội để Liên minh HTX Việt Nam phát huy vai trò nòng cốt, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với KTTT.
Để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, GS.TS. Phùng Hữu Phú cho rằng Liên minh HTX Việt Nam cần chủ động kiến nghị Bộ Chính trị triển khai sơ kết toàn diện 5 năm thực hiện Nghị quyết 20, định hướng mới từ Văn kiện Đại hội XIV.
Kiến nghị Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết mới về phát triển KTTT cho đồng bộ với Nghị quyết về kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước.
Đề nghị bổ sung Chương trình thực hiện Nghị quyết về KTTT trong Chương trình hành động của Trung ương thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, tạo điều kiện để Liên minh HTX Việt Nam có cơ sở chính trị, pháp lý, phối hợp với các bộ ngành chức năng xây dựng, thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù, đáp ứng yêu cầu phát triển KTTT trong giai đoạn mới.
GS.TS. Phùng Hữu Phú nhấn mạnh: Sự phát triển đồng bộ, tương tác hữu cơ giữa “kinh tế nhà nước – kinh tế tập thể - kinh tế tư nhân” sẽ tạo thành “kiềng ba chân”, bảo đảm cho sự phát triển nhanh, bền vững, độc lập, tự chủ của kinh tế đất nước trong kỷ nguyên mới.

































