Giữa không gian Lễ hội Hoa Sen 2026 tại Tây Hồ (Hà Nội), những bình hoa sen, tranh sen,… trong bộ sưu tập "Sen sợi Sinh" đã tạo ấn tượng và thu hút đông đảo du khách trải nghiệm. Ít ai nghĩ rằng chất liệu tạo nên các tác phẩm nghệ thuật độc đáo này lại được tạo nên từ thân chuối sau thu hoạch – loại phụ phẩm lâu nay thường bị bỏ đi.

   Từ  hành trình "tái sinh" phụ phẩm nông nghiệp

Chia sẻ cùng VnBusiness, chị Nguyễn Thị Thu Trang (SN 1990) đại diện Chạm Xưởng – nhóm sáng tạo nghệ thuật xanh, cho hay, nhóm ra đời với mong muốn tái sinh các vật liệu từ nông nghiệp Việt Nam, kết hợp thủ công truyền thống với xu hướng sống xanh và thiết kế đương đại.

Nói về lý do lựa chọn những bông sen làm nguồn cảm hứng sáng tạo, chị Trang cho hay, từ lâu hoa sen được lựa chọn làm nguồn cảm hứng chủ đạo bởi đây là biểu tượng quen thuộc của văn hóa Việt. Bộ sưu tập “Sen sợi Sinh” là dự án chị tâm huyết nhất, được hình thành sau nhiều lần thử nghiệm với sợi tự nhiên.

"Từ những thân chuối sau vụ mùa, chúng tôi tạo nên những bông sen mang ý nghĩa tái sinh, tiếp nối vòng đời của vật liệu", chị chia sẻ.

Đại diện Chạm chia sẻ, các thành viên của nhóm đã dành nhiều thời gian để tìm kiếm những chất liệu khác nhau có nguồn gốc tự nhiên từ các làng nghề truyền thống. Sợi chuối được nhóm lựa chọn vì có độ bền cao, cấu trúc thanh mảnh, khả năng chống ẩm mốc tự nhiên và thân thiện với môi trường. Đây cũng là nguồn nguyên liệu dồi dào tại nhiều địa phương trên cả nước, nhưng vẫn còn khá mới trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ.

“Chúng mình chọn sợi chuối là nguyên liệu thân thiện và cũng là loại cây trồng thế mạnh của nước ta. Sợi chuối có cấu tạo sợi vừa thanh mảnh vừa bền chắc, đặc biệt là khả năng chống ẩm mốc tự nhiên mà không nhiều loại sợi khác có được.

Vì vậy Chạm Xưởng tự tin sáng tạo các sản phẩm nghệ thuật từ sợi chuối để ứng dụng vào các không gian xanh, gia đình hay công cộng đều phù hợp” – chị Trang nói.

Được biết, ngoài sợi chuối, Chạm Xưởng còn sử dụng giấy thủ công từ xơ thực vật và nhiều vật liệu tái chế khác để tạo nên các sản phẩm trang trí, tranh decor và đồ thủ công mang phong cách mộc mạc, gần gũi.

"Ngày trước, nhiều nguyên liệu sau vụ mùa gần như bị bỏ đi. Nhưng khi làm rồi mới thấy những chất liệu ấy có thể đi tiếp một vòng đời khác. Quan trọng là mình biết cách nhìn và phát triển nó thành sản phẩm mới" – người đại diện của nhóm chia sẻ.

  Đến  mở lối từ kinh tế tuần hoàn

Không chỉ tạo ra sản phẩm nghệ thuật, Chạm Xưởng còn hướng tới việc tái sinh và nâng cao giá trị của phụ phẩm nông nghiệp.

"Trước đây, nhiều nguyên liệu sau vụ mùa gần như bị bỏ đi. Khi bắt tay làm, chúng tôi nhận ra chúng hoàn toàn có thể trở thành những sản phẩm mới nếu được nhìn nhận và xử lý đúng cách", chị Trang nói.

Theo chị Trang, điều đáng mừng là mô hình không chỉ góp phần tiêu thụ lượng lớn phụ phẩm nông nghiệp mà còn tạo việc làm cho hàng trăm lao động là người dân, hợp tác xã tại các vùng nguyên liệu. Các sản phẩm cũng đã được khách hàng và đối tác trong, ngoài nước đón nhận.

Các sản phẩm được tạo nên bởi sợi chuối hay giấy tự nhiên vốn có màu sắc nguyên bản mang tính thẩm mỹ cao, ít bám bụi, không bị ẩm mốc,... vì vậy người làm chỉ cần giữ lại nét mộc mạc ấy thay vì can thiệp quá nhiều.

Những sản phẩm khi được nhóm hoàn thiện, có giá bán từ hơn 300 trăm nghìn đồng tới cả chục triệu đồng. Trong số đó, nhiều bộ sưu tập của Chạm được các chuyên gia, kiến trúc sư và khách hàng đánh giá cao.

Thông qua các workshop thủ công và những hội chợ triển lãm, Chạm Xưởng còn góp phần giúp nhiều người được trải nghiệm, hiểu hơn về giá trị của việc tái chế và tiêu dùng bền vững.

Nữ giám đốc HTX ứng cử đại biểu Quốc hội và hành trình về với nông nghiệp xanh

Tuy nhiên, sau hơn một năm theo đuổi hướng đi này, nhóm vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Thách thức lớn nhất là công nghệ xử lý nguyên liệu thô để tạo độ bền và đáp ứng yêu cầu đa dạng của các thiết kế. Bên cạnh đó là nhu cầu về nguồn vốn, chính sách hỗ trợ và các chương trình đào tạo nhằm mở rộng quy mô sản xuất, đưa các sản phẩm từ phụ phẩm nông nghiệp đến gần hơn với thị trường.

"Chúng tôi mong nhận được sự đồng hành của các tổ chức để có thêm nguồn lực phát triển, qua đó lan tỏa nhiều hơn thông điệp sống xanh và đưa các sản phẩm từ nông nghiệp Việt đến với đông đảo người tiêu dùng", chị Trang bày tỏ.

Hồng Hương