Liên minh HTX Việt Nam tìm hiểu về quản trị và xây dựng thương hiệu bền vững từ kinh nghiệm Ireland
Chọn cỡ chữ
Liên minh HTX Việt Nam tìm hiểu về quản trị và xây dựng thương hiệu bền vững từ kinh nghiệm Ireland
Trong ngày làm việc thứ hai tại Ireland, Đoàn công tác Liên minh Hợp tác xã Việt Nam do Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân dẫn đầu đã tìm hiểu hệ sinh thái làm nên sức mạnh của nông nghiệp Ireland, từ tổ chức đại diện hơn 900 hợp tác xã, chương trình thương hiệu bền vững quốc gia, tới cơ quan nghiên cứu nông nghiệp hàng đầu.
Trong khuôn khổ chương trình tại Ireland ngày 30/6, đoàn công tác do Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân dẫn đầu đã làm việc liên tiếp với các tổ chức hàng đầu về phát triển hợp tác xã, thực phẩm, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và xúc tiến thương mại.
Các cuộc làm việc diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh đổi mới khu vực kinh tế tập thể theo Luật Hợp tác xã năm 2023, hướng tới những mô hình hợp tác xã hiện đại, đủ sức cạnh tranh và hội nhập chuỗi giá trị toàn cầu.
Đoàn làm việc tại Liên minh Hợp tác xã Ireland (ICOS)
Mở đầu, đoàn làm việc với Liên minh Hợp tác xã Ireland (ICOS) và Viện Quản trị Hợp tác xã Plunkett. Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân đánh giá cao vai trò của ICOS trong việc đại diện và hỗ trợ hơn 900 hợp tác xã thành viên trên toàn Ireland.
Hai bên trao đổi kinh nghiệm về quản trị hợp tác xã hiện đại, phát triển thành viên, đào tạo đội ngũ lãnh đạo và cơ chế để tổ chức đại diện tham gia xây dựng, phản biện chính sách, những khâu mà hệ thống hợp tác xã Việt Nam đang cần củng cố.
Đoàn làm việc tại Viện Quản trị Hợp tác xã Plunkett.
Theo Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Việt Nam đang đổi mới khu vực kinh tế tập thể theo hướng hiện đại, minh bạch và chuyên nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh nhưng vẫn giữ vững bản chất và các giá trị cốt lõi của mô hình hợp tác xã.
Trên cơ sở đó, Liên minh đề xuất hai bên hợp tác đào tạo cán bộ quản lý, trao đổi chuyên gia, chia sẻ tài liệu và xây dựng các chương trình nâng cao năng lực quản trị cho hệ thống Liên minh và các hợp tác xã.
Bài học thương hiệu và tiêu chuẩn từ Origin Green
Đoàn tiếp tục làm việc với Bord Bia (Cơ quan Thực phẩm Ireland) và Enterprise Ireland để tìm hiểu cách Ireland hỗ trợ ngành thực phẩm xây dựng thương hiệu, thiết lập tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.
Trụ sở Cơ quan Thực phẩm Ireland
Tâm điểm là Origin Green, chương trình phát triển bền vững quốc gia cho ngành thực phẩm và đồ uống, vận hành xuyên suốt từ sản xuất đến thị trường. Thông qua chương trình này, các cam kết về môi trường, chất lượng và phát triển bền vững được triển khai tới từng nông hộ, từng doanh nghiệp, trở thành lợi thế cạnh tranh khi tiếp cận các thị trường khó tính.
Đây được xem là mô hình nhiều giá trị tham khảo cho Việt Nam trong xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, chứng nhận chất lượng và phát triển thương hiệu, đặc biệt với sản phẩm OCOP và các nông sản chủ lực.
Đoàn cũng tìm hiểu Food Works, chương trình tăng tốc dành cho các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực thực phẩm và công nghệ thực phẩm, cùng kinh nghiệm cung cấp dữ liệu thị trường, thông tin người tiêu dùng, kết nối đầu tư và nghiên cứu để hỗ trợ doanh nghiệp phát triển.
Tại Enterprise Ireland, cơ quan hỗ trợ phát triển doanh nghiệp trong nước từ giai đoạn khởi nghiệp, mở rộng quy mô đến phát triển thị trường quốc tế, đoàn tập trung trao đổi về hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, gồm cơ chế kết nối doanh nghiệp và hợp tác xã với các viện nghiên cứu, trường đại học, cùng các chính sách hỗ trợ tài chính, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường quốc tế.
Đoàn làm việc với Cơ quan Thực phẩm Ireland
Đây là những kinh nghiệm được kỳ vọng hỗ trợ Liên minh Hợp tác xã Việt Nam xây dựng các chương trình thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao khả năng thích ứng của hợp tác xã trong bối cảnh hội nhập.
Điều khiến mô hình Ireland trở nên đáng tham khảo chính là sự tương đồng về bài toán phát triển. Việt Nam hiện có hàng chục nghìn HTX nông nghiệp nhưng phần lớn vẫn gặp khó trong việc đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiếp cận các thị trường cao cấp. Trong khi đó, Ireland với quy mô nhỏ hơn nhiều, lại cho thấy một con đường đi từ tiêu chuẩn và thương hiệu bền vững quốc gia để chinh phục thị trường, thay vì cạnh tranh bằng giá.
Gắn nghiên cứu khoa học với đồng ruộng
Buổi chiều, đoàn làm việc với Teagasc chi nhánh Ashtown, cơ quan nghiên cứu, giáo dục, khuyến nông và phát triển nông nghiệp hàng đầu trực thuộc Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Hàng hải Ireland.
Nội dung tập trung vào mô hình gắn kết giữa nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và thực tiễn sản xuất; ứng dụng công nghệ trong phát triển nông nghiệp bền vững; quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc, giám sát chất lượng sản phẩm và xây dựng chuỗi giá trị nông sản.
Đoàn thăm và làm việc tại Trung tâm nghiên cứu và đào tạo Teagasc chi nhánh Ashtown.
Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân cho rằng trong bối cảnh chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, các hợp tác xã Việt Nam rất cần tiếp cận những mô hình nghiên cứu và chuyển giao công nghệ như Teagasc để nâng cao năng lực sản xuất, chế biến, bảo quản và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế. Đây cũng là nền tảng quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam.
Chuỗi hoạt động trong ngày 30/6 tiếp tục khẳng định quyết tâm của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam trong mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế, học hỏi kinh nghiệm phát triển hợp tác xã hiện đại, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh.
Kết quả các cuộc làm việc cũng mở ra nhiều triển vọng hợp tác thực chất với các đối tác Ireland trong đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, phát triển thị trường và xây dựng chuỗi giá trị bền vững, góp phần đưa các hợp tác xã Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và thị trường quốc tế.
Origin Green là gì
Origin Green là chương trình bền vững quốc gia cho ngành thực phẩm và đồ uống của Ireland, do cơ quan Bord Bia điều hành, chính thức ra mắt năm 2012. Đây được xem là chương trình bền vững thực phẩm cấp quốc gia duy nhất trên thế giới bao trùm toàn bộ chuỗi cung ứng, từ nông trại đến nhà sản xuất, bán lẻ và dịch vụ ăn uống.
Tham gia trên cơ sở tự nguyện, mỗi doanh nghiệp thành viên phải xây dựng kế hoạch bền vững từ 3 đến 5 năm với các mục tiêu đo lường được, được bên thứ ba độc lập thẩm định và báo cáo tiến độ hằng năm; nông trại được đánh giá định kỳ. Origin Green hoạt động như một tấm giấy thông hành về uy tín bền vững, giúp thực phẩm Ireland tiếp cận các thị trường khó tính. Hiện chương trình có sự tham gia của hơn 60.000 nông trại cùng hàng trăm doanh nghiệp, chiếm khoảng 90% kim ngạch xuất khẩu thực phẩm và đồ uống của Ireland.
Việc xác lập, khai thác và bảo vệ tài sản trí tuệ (TSTT) không chỉ giúp các HTX ở TP. Đà Nẵng định vị thương hiệu, khẳng định chất lượng sản phẩm nông sản, hàng thủ công mỹ nghệ mà còn gia tăng giá trị kinh tế bền vững cho cộng đồng.
Liên kết với doanh nghiệp, ứng dụng công nghệ, xây dựng thương hiệu và phát triển tài sản trí tuệ đang giúp các HTX ở Khánh Hòa nâng giá trị nông sản. Bảo hộ sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc và chuẩn hóa vùng nguyên liệu tạo nền tảng để sản phẩm xây dựng uy tín, tăng sức cạnh tranh và mở rộng thị trường.
Quyền sở hữu trí tuệ đối với giống cây trồng và sản phẩm OCOP là điều kiện tiên quyết để xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị nông sản. Tuy nhiên, tình trạng vi phạm bản quyền giống, kinh doanh cây giống giả tràn lan trên không gian mạng, cùng nạn nhái thương hiệu OCOP đang đẩy nhiều HTX vào thế bế tắc.
Vĩnh Long có thế mạnh về nông nghiệp, thủy sản, sản phẩm OCOP và nhiều làng nghề truyền thống. Nhưng để những sản phẩm này đi xa, câu chuyện không chỉ nằm ở chất lượng hay sản lượng. Việc đăng ký, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đang trở thành yêu cầu cấp thiết, nhất là với các HTX.
Với quy mô gần 5 triệu thành viên và khoảng 50.000 hợp tác xã, mạng lưới HTX Thổ Nhĩ Kỳ có thể trở thành kênh kết nối nguồn nông sản, thực phẩm và nguyên liệu cho doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để biến lợi thế nguồn cung thành hợp tác thương mại thực chất, doanh nghiệp cần thẩm tra kỹ năng lực, tiêu chuẩn chất lượng và khả năng giao dịch quốc tế của từng đối tác.
Từ bảo hộ nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đến đầu tư chế biến sâu và xây dựng thương hiệu, nhiều HTX tại Sơn La, Lâm Đồng đang từng bước coi sở hữu trí tuệ (SHTT) là một phần của năng lực quản trị. Khi được xác lập và khai thác đúng cách, tài sản trí tuệ có thể giúp sản phẩm thoát khỏi vị thế bán thô, nâng giá trị và mở rộng thị trường.
Với 366 HTX đang hoạt động, kinh tế tập thể đang ngày càng khẳng định vai trò trong phát triển kinh tế - xã hội tại Lai Châu. Từ nguồn vốn hỗ trợ đến ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và phát triển sản phẩm đặc trưng, nhiều HTX đang tạo việc làm,...