Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) ở tỉnh Lào Cai đang từng bước được nâng cao về chất lượng, đáp ứng các quy chuẩn và góp phần tăng thu nhập cho người dân khu vực nông thôn, vùng đồng bào DTTS.

Phát huy hiệu quả kinh tế

Theo Ông Đỗ Văn Duy, Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Lào Cai, Chương trình OCOP ở Lào Cai đã phát huy hiệu quả kinh tế tốt và đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhiều vùng sản xuất nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ gắn với chuỗi giá trị sản phẩm.

Sản phẩm OCOP khi phát triển sẽ là tiềm năng nền tảng, động lực vững chắc thực hiện liên kết người dân vùng đồng bào DTTS, HTX trong tiêu thụ sản phẩm. Đó là động lực cần thiết để phát triển kinh tế vùng nông thôn, vùng đồng bào DTTS. Lào Cai cũng đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật để khai thác các tiểu vùng khí hậu trở thành lợi thế, khắc phục những hạn chế về tài nguyên đất đai. Do đó, Lào Cai nhanh chóng có được nhiều sản phẩm OCOP.

Chè Bản Liền là sản phẩm OCOP 5 sao đầu tiên tìm được chỗ đứng ở Mỹ và Châu Âu. Đây là những thị trường khó tính nhất về chất lượng. Nếu ai đã từng thưởng thức hương vị chè Bản Liền sẽ khó có thể quên được hương vị thơm ngon của những búp chè non mơn mởn trên đỉnh non cao.

Ra đời từ năm 2004, HTX chè Bản Liền, xã Bản Liền, huyện Bắc Hà là đơn vị bao tiêu chè cho 100% người DTTS trồng chè trên địa bàn. Ở đây chè được trồng hoàn toàn tự nhiên nên trung bình mỗi tháng người dân chỉ thu hái 1 lần đảm bảo 25 tiêu chuẩn chè hữu cơ quốc tế.

Nhờ đó sản phẩm chè Bản Liền là sản phẩm OCOP 5 sao đầu tiên của tỉnh Lào Cai đã đạt chứng nhận hữu cơ theo tiêu chuẩn ngặt nghèo của Châu Âu, và Mỹ. Đây là những tấm visa đưa sản phẩm chè Bản Liền thâm nhập thị trường Châu Mỹ và Châu Âu.

Chia sẻ về sản phẩm OCOP của HTX, ông Phạm Quang Thận, Giám đốc HTX chè Bản Liền cho biết: Sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ đòi hỏi nhiều thời gian và công sức. Người dân phải tuân thủ theo những tiêu chuẩn nghiêm ngặt như không được sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật vô cơ, hóa học, nguồn nước, không khí phải đảm bảo, không bị ô nhiễm… Mỗi năm, tổ chức nước ngoài sẽ thực hiện đánh giá lại vùng chè 1 lần. Do đó, sản phẩm xuất khẩu được kiểm tra thường xuyên với chi phí rất cao.

Chiến lược phát triển dài hạn

Ông Hà Phúc Mịch, Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam cho rằng, sản xuất nông nghiệp hữu cơ là xu thế mà nông nghiệp phải hướng đến. Chính quyền và người dân vùng đồng bào DTTS ở Lào Cai đã nhận thức rất rõ việc này. Đồng bào ngày càng nhận thức được việc sản xuất theo hướng hữu cơ chính là vì sức khỏe bản thân và người tiêu dùng.

“Lào Cai có đội ngũ cán bộ nông nghiệp rất tâm huyết với sản xuất hữu cơ. Bên cạnh đó, các HTX đã tăng cường liên kết với người dân để sản xuất hữu cơ. Đây là việc quan trọng, đặt ra triển vọng lớn cho sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm hữu cơ. Sản phẩm hữu cơ gắn với chương trình OCOP là sự phối hợp, gắn kết chặt chẽ với nhau, tạo thương hiệu sản phẩm nông nghiệp tốt hơn, mang lại giá trị gia tăng tốt hơn”. Ông Hà Phúc Mịch khẳng định.

Ông Đỗ Văn Duy, Giám đốc Sở NN&PTNT đánh giá, Chương trình OCOP đã góp phần thay đổi đáng kể cho ngành nông nghiệp hữu cơ về chất lượng cũng như vị thế sản phẩm tại thị trường trong nước và quốc tế.

"Với lợi thế phát triển các sản phẩm nông nghiệp hữu cơ, tỉnh có thể đón đầu đi trước các địa phương khác trong việc tiếp cận sản xuất hữu cơ nhanh hơn. Chỉ cần tổ chức lại sản xuất và cách thức sản xuất thì sẽ nhanh chóng tiếp cận với nền nông nghiệp hữu cơ hơn các địa phương khác", ông Đỗ Văn Duy nói.

Trên nền tảng các sản phẩm OCOP tỉnh Lào Cai sẽ đầu tư quy hoạch các vùng trở thành quy mô lớn, chất lượng đồng đều, đáp ứng thị trường xuất khẩu, cũng như đẩy mạnh chế biến.

Cùng với đó, Chương trình OCOP cũng giúp nâng cao giá trị cho sản phẩm của các địa phương trong tỉnh với mức tăng bình quân khoảng 17,6%/năm. Ngoài ra, Chương trình còn mang lại công ăn việc làm và thu nhập tốt hơn cho người dân, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, vùng DTTS và miền núi.

Tỉnh Lào Cai phấn đấu hết năm 2021, sẽ có khoảng 90 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP. Lào Cai có rất nhiều sản phẩm đặc sản, sản xuất theo hướng hữu cơ, do đó tỉnh đang trong quá trình phát triển thêm nhiều cửa hàng bán nông sản sạch để người tiêu dùng trên cả nước và nước ngoài dễ dàng tiếp cận thông qua việc gắn kết với phát triển du lịch, đặc biệt là đối với các sản phẩm OCOP.

Ngoài ra, tỉnh cũng cần có cơ chế, chính sách và kinh phí hợp lý để hỗ trợ các HTX, tổ hợp tác, làng nghề, cá nhân phát triển sản xuất, như: xây dựng nhãn hiệu hàng hóa, chỉ dẫn địa lý, cải tiến mẫu mã, bao bì, mua máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất, chế biến, hỗ trợ đánh giá sản phẩm...

Minh Thành

Bài 2: Phát huy vai trò của phụ nữ