HTX được thành lập năm 2015, có vai trò quan trọng trong thay đổi hình thức tổ chức sản xuất ở địa phương, không chỉ nâng cao thu nhập cho nông dân, mà còn góp phần làm tăng khả năng cạnh tranh trên thương trường một cách công bằng. Lớn ích lớn nhất của các thành viên khi tham gia HTX là khắc phục được tình trạng được mùa mất giá, được giá mất mùa; bị chèn ép về giá giống, phân bón, thuốc trừ sâu; giá cả đầu ra nông sản bấp bênh…

Hỗ trợ thành viên

Ông Lê Văn Quý - Giám đốc HTX cho biết: “Khi tham gia HTX, các thành viên được hỗ trợ về vốn vay để đầu tư trồng cây ăn trái, HTX luôn thu mua nông sản cho thành viên với giá cao hơn (khoảng 1.000 - 2.000 đồng/kg) so với giá của thương lái. Ngoài ra, chúng tôi cũng chủ động được về đầu ra do đã có những mối quen biết ở các chợ đầu mối”.

Nguồn vốn được HTX cho thành viên vay có được từ hình thức góp vốn tự nguyện của các thành viên. Mỗi quý, một thành viên sẽ góp 300.000 đồng vào quỹ để cho các thành viên vay xoay vòng không tính lãi. Từ sự hỗ trợ này, nhiều thành viên trong HTX vốn dĩ là hộ nghèo có hoàn cảnh khó khăn đã vươn lên ổn định kinh tế gia đình.

Ông Nguyễn Văn Câu, thành viên HTX bộc bạch: “Trước đây, vườn nhà tôi trồng ổi, mía… nhưng không hiệu quả. Từ năm 2011, tôi chuyển sang trồng cam. Tham gia vào HTX, tôi được tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn trồng cây ăn trái theo tiêu chuẩn VietGAP… giúp rút ngắn được thời gian, chi phí, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trái cam”.

Hiện nay, khu vườn có diện tích hơn 7ha của ông Câu trồng hơn 20.000 gốc cam, xen canh bưởi. Mỗi năm, mô hình này cho thu nhập hơn 1 tỷ đồng. Khi chưa vào HTX, gia đình ông Câu cũng luôn gặp khó khăn trong việc tìm đầu ra cho nông sản, mà chi phí sản xuất rất cao, nên ảnh hưởng đến thu nhập. "Tham gia HTX, cái lợi lớn nhất là được tiếp cận với các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới, khâu vật tư thì được HTX cung ứng trước, sản phẩm cây trái thì liên kết tiêu thụ nhanh và có giá hơn, nên bà con rất yên tâm”, ông Câu nói.

Năm 2016, HTX bắt đầu trồng cam sành theo quy trình VietGAP và đến năm 2017 được công nhận đạt chuẩn. Từ đó đến nay, việc tiêu thụ cam VietGAP thuận lợi hơn. HTX đã thu mua của các hộ thành viên 495 tấn cam và được chợ đầu mối nông sản Thủ Đức (TP.HCM) liên kết thu mua với giá cao hơn cam ngoài thị trường từ 1.500 - 2.000 đồng/kg.

Sản xuất VietGAP

Để giúp các thành viên nắm vững quy trình sản xuất, HTX phối hợp với các cơ quan chuyên môn mở 5 lớp tập huấn kỹ thuật trồng trọt thu hút 135 thành viên tham dự, mở 2 lớp dạy nghề ngắn hạn chuyên về trồng cây có múi cho 5 nhà vườn. Đồng thời, HTX liên kết Đại học Cần Thơ mở 2 cuộc hội thảo khoa học, từ đó đã xây dựng 2 mô hình trồng cam sành và sầu riêng áp dụng phân bón sinh học và phân hữu cơ nhằm cải tạo đất để trồng cây trái bền vững.

Chia sẻ về những khó khăn trong quá trình áp dụng VietGAP vào sản xuất, ông Dương Văn Hùng, thành viên HTX cho biết việc canh tác theo quy trình VietGAP hoàn toàn mới mẻ và khác lạ so với tập quán canh tác của bà con nhà vườn tại địa phương. Vì vậy, khi thực hành, nhà vườn không tránh khỏi sự bỡ ngỡ, thậm chí không biết có thể thực hiện được theo yêu cầu hay không.

Đặc biệt, 2 nội dung được coi là "khó nhằn" nhất đối với nhà vườn làm theo GAP là kiểm soát tốt nguy cơ gây ô nhiễm cho sản phẩm để bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm và ghi chép nhật ký sản xuất. Theo đó, việc thay nhà vệ sinh “sinh thái” bằng nhà vệ sinh tự hoại là sự thay đổi dù khó khăn nhưng đã làm được; việc ghi chép nhật ký với các loại nông dược có tên “tiếng Tây” cũng là cố gắng rất lớn. Khó khăn là vậy, nhưng tất cả thành viên HTX đã vượt qua và đạt được những thành quả ngoài mong đợi.

Chất lượng và mẫu mã trái cam sành của HTX được thị trường chấp nhận và đạt nhiều giải cao trong các hội thi trái cây ngon tổ chức ở trong và ngoài tỉnh. Tuy nhiên, không thỏa mãn với kết quả này, Giám đốc Lê Văn Quý tỏ rõ quyết tâm: “HTX sẽ duy trì, mở rộng diện tích sản xuất cam sành theo quy trình VietGAP, đồng thời kết nối với các doanh nghiệp như VinEco, Co.op Mart, Đại Thuận Thiên... để tiêu thụ sản phẩm an toàn và chất lượng cao này với giá tốt hơn cho các thành viên”.

Thu Huyền