Chuyển đổi HTX nông nghiệp: Nguy cơ tái diễn “bình mới, rượu cũ”
Ông Nguyễn Văn Giàu - Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội nhận xét: “Còn chưa đầy một tháng đến hạn Luật quy định, không thể tin các địa phương chuyển đổi kịp tới 44,2% HTX nông nghiệp chưa đăng ký tổ chức lại…”. Như vậy, các HTX nông nghiệp lâm vào nguy cơ tái diễn “bình mới, rượu cũ”.
Theo báo cáo ngày 2/6 của Bộ NN&PTNT, trong 3 năm thực hiện Luật HTX 2012, ngành nông nghiệp cả nước hiện có 9 Liên hiệp HTX đã chuyển đổi, còn 9 Liên hiệp HTX chưa đăng ký lại (50%).
Ngoài số HTX nông nghiệp quá yếu, hoặc ngừng hoạt động, toàn quốc có 6.207 HTX đã hoạt động theo Luật HTX 2012 (gồm có 1.565 HTX thành lập mới và 4.642 HTX tổ chức lại), chiếm 55,8%, còn 44,2% HTX dự kiến phấn đấu tổ chức lại trước ngày 30/6/2016…(?)
Nhức nhối căn bệnh hình thức
Bên cạnh một số điểm tích cực, Bộ NN&PTNT đánh giá triển vọng hoàn thành tổ chức lại HTX nông nghiệp theo Luật HTX 2012 rất khó khăn. Thách thức chạy theo căn bệnh hình thức đã khiến chất lượng, hiệu quả hoạt động các HTX chưa thật sự chuyển biến.
Tại thời điểm gần hết hạn quy định (trước 1/7/2016), cả nước vẫn còn 44,2% HTX chưa đăng ký chuyển đổi. Các địa phương báo cáo rằng, hầu như toàn bộ số HTX này đã và đang hoàn thiện thủ tục, chỉ chờ ngày tổ chức đại hội là chuyển đổi xong. Như thế có nghĩa gần 60% của 11.127 HTX nông nghiệp toàn quốc thực hiện tổ chức lại trong vòng 6 tháng đầu năm 2016, nguy cơ rất lớn HTX tái diễn “bình mới, rượu cũ”(!)
Trao đổi với Thời báo Kinh Doanh, ông Lê Đức Thịnh - Phó Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác (Bộ NN&PTNT), cho rằng thực trạng HTX “bình mới rượu cũ” phổ biến nhất ở những HTX quy mô làng xã, thành viên góp vốn chỉ mang tính tượng trưng. Đã là mô hình HTX, khi đăng ký lại mà thành viên thực sự tự nguyện, thì phải tăng vốn góp, nhằm khắc phục thực trạng HTX thiếu vốn hoạt động. Một bất cập khác, một số HTX đề nghị thành viên tăng vốn góp lên hàng trăm triệu đồng, thực chất đấy là biểu hiện HTX xa rời bản chất, lợi dụng nâng mức vốn góp tối thiểu để loại bớt thành viên, không trực tiếp tham gia vào “mảng” kinh doanh chung của HTX...
Để xử lý thực trạng này, theo ông Thịnh, Bộ NN&PTNT đã tham mưu rất nhiều giải pháp, trước tiên là đôn đốc Cục, Vụ trực thuộc và các Sở NN&PTNT địa phương phải thường xuyên, áp sát, rà soát, thống kê trong chỉ đạo HTX cơ sở tổ chức lại theo Luật 2012.
Ngay từ đầu năm 2016, Bộ NN&PTNT là cơ quan đầu tiên sơ kết 3 năm thực hiện Luật HTX 2012. Ngay sau đó, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT ban hành Chỉ thị yêu cầu tất cả các Sở NN&PTNT địa phương thành lập đoàn công tác, rà soát tháo gỡ khó khăn HTX trong quá trình tổ chức lại theo Luật, từ đó, kết quả tổ chức lại HTX ngành nông nghiệp đã có chuyển biến rất đáng kể.
Ông Lê Đức Thịnh - Phó Cục trưởng Cục KTHT báo cáo với Đoàn giám sát của Quốc hội về HTX
Nhận thức Luật phải đi từ thực tiễn
Báo cáo ngày 2/6 của Bộ NN&PTNT đã phân tích nguy cơ HTX tái diễn “bình mới, rượu cũ” do rất nhiều nguyên nhân. Ngoài những nguyên nhân do thiếu sự quan tâm HTX ở các cấp ngành, các văn bản hướng dẫn Luật HTX ra chậm và chưa phù hợp thực tiễn…, thì việc giải quyết công nợ ở các HTX yếu kém rất dễ phát sinh kiện tụng, bởi nhiều HTX không còn bộ máy quản lý, thất lạc nhiều năm sổ sách chứng từ 2012.
Mặt khác, do nhiều cấp xã còn vướng các dịch vụ công ích (như tưới tiêu, bảo vệ thực vật, môi trường…) hiện đang giao cho HTX thực hiện, nếu tổ chức lại HTX hoặc phải giải thể thì không biết giao cho ai làm? Một số cấp xã lo ngại việc giải thể HTX sẽ mất chỉ tiêu công nhận xã nông thôn mới (tiêu chí 13)…
Trả lời câu hỏi Luật HTX 2012 có thể chưa theo sát thực tiễn? Ông Lê Đức Thịnh khẳng định: Bộ NN&PTNT cho rằng Luật HTX 2012 có nhiều tiến bộ, song vẫn còn “sạn”, ví như quy định “cứng” tỷ lệ 32 - 68% phạm vi dịch vụ HTX trong và ngoài thành viên… Bên cạnh đó, một bất cập chính là cách hướng dẫn và tư duy xây dựng Luật còn biểu hiện không quản lý được thì cấm, hoặc hạn chế.
Thực tế đối với HTX, hay với bất kỳ tổ chức nào của nông dân, việc hướng dẫn giải thích Luật không thể bằng lý thuyết xa vời, mà phải tuân theo đúng thực tiễn cuộc sống đang diễn ra. Ví như với các HTX, nhất là các HTX sau khi tổ chức lại, không thể còn hàng nghìn xã viên, mà chỉ còn vài chục xã viên.
Thế nhưng, thực tế HTX kinh doanh không chỉ vì vài chục xã viên đó, mà phải phục vụ cả làng, cả xã. Như thế, nếu Luật áp đặt quy định những con số cứng nhắc, chắc chắn dẫn tới HTX hoặc không thể làm được, hoặc làm không đúng quy định pháp luật.
Lưu Đoàn
Cá tra Việt Nam duy trì triển vọng tích cực giữa nhiều sức ép cạnh tranh
Hoa mận Tây Bắc hút tiền du lịch miền Nam
Tín hiệu vui cho các doanh nghiệp xuất khẩu đồ nội thất sang Mỹ
Không ngại khó, thanh niên nông thôn tự tin làm giàu từ cây trồng bản địa
Trồng nấm dưới mái pin mặt trời: Mô hình “2 trong 1” mở hướng nông nghiệp xanh
Việt Nam sắp có trung tâm đổi mới sáng tạo về nông nghiệp thông minh tại Lạng Sơn
Bài toán thực chiến từ doanh nghiệp Nhật tìm lời giải của startup Việt
Cùng chuyên mục
Thu tiền tỷ trên những cánh đồng rau VietGAP ở Tiền Lệ
Trong bối cảnh nền nông nghiệp đang có xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng xanh, sạch, bền vững, các mô hình HTX ngày càng thể hiện rõ vai trò tiên phong, góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người nông dân. Tại thôn Tiền Lệ, xã Sơn Đồng (Hà Nội), HTX Nông nghiệp Tiền Lệ đang nổi lên như một điểm sáng, xây dựng thành công chuỗi sản xuất rau an toàn VietGAP, giúp người dân nâng cao thu nhập và góp phần thay đổi diện mạo kinh tế xã hội của địa phương.
Sơn La giảm nghèo hiệu quả từ mô hình HTX kiểu mới
Trong hành trình biến những khó khăn thành lợi thế giảm nghèo, mô hình Hợp tác xã (HTX) kiểu mới đã trở thành động lực then chốt, được hỗ trợ và dẫn dắt đắc lực bởi hệ thống Liên minh HTX Việt Nam, đặc biệt là Liên minh HTX tỉnh Sơn La.
HTX làm 'đòn bẩy' giúp nông dân Lào Cai thoát nghèo bền vững
Những năm gần đây, ở vùng cao Lào Cai, hình ảnh người nông dân cặm cụi mang nông sản ra chợ bán đã dần trở thành chuyện cũ. Thay vào đó công nghệ cao và chuyển đổi số được đưa vào ứng dụng, góp phần viết nên câu chuyện thoát nghèo bền vững.
Từ vùng đất nghèo đến miền no ấm: Câu chuyện đổi thay từ KTTT ở Tuyên Quang
Trong hành trình phát triển kinh tế - xã hội và giảm nghèo bền vững, Tuyên Quang – một tỉnh miền núi với nhiều thách thức về địa hình và sinh kế – đã xác định kinh tế tập thể (KTTT), mà hạt nhân là các hợp tác xã (HTX) kiểu mới, là giải pháp then chốt để khai thác tiềm năng địa phương và nâng cao đời sống người dân. Với sự định hướng, hỗ trợ toàn diện của Liên minh HTX Việt Nam (VCA) và Liên minh HTX tỉnh Tuyên Quang, mô hình HTX đang trở thành “đòn bẩy” giúp người dân vững bước thoát nghèo, làm giàu bền vững.
'Ánh sáng hy vọng' trong xóa đói giảm nghèo ở Cao Bằng
Nhờ chính sách phát triển đúng hướng, không ít địa phương từng là vùng nghèo khó của tỉnh Cao Bằng, nay lại trở thành “điểm sáng” trong hành trình xóa đói giảm nghèo với những đóng góp tích cực của mô hình kinh tế hợp tác, HTX.
Từ cây trồng vụ đông, nông dân Hải Phòng 'hái vàng' trên ruộng
Giữa tiết trời se lạnh, trên những cánh đồng rau củ xanh rờn ở xã Tiên Minh, xã Tuệ Tĩnh..., nông dân Hải Phòng đang bước vào mùa thu hoạch nhộn nhịp. Vụ đông năm nay không chỉ “được mùa, được giá” mà còn cho thấy sức bật mới của nông nghiệp đất Cảng, với HTX làm “bà đỡ” cho hàng loạt sản phẩm vươn ra thị trường quốc tế.
Tin ảnh
Hà Nội: Làng quất Tứ Liên chạy nước rút vào vụ Tết
Những ngày này, làng quất Tứ Liên bước vào quãng thời gian bận rộn nhất trong năm. Trên khắp các khu vườn, người trồng quất tất bật uốn cành, chỉnh thế, giữ dáng cho từng cây, chạy đua với thời gian để kịp đưa ra thị trường vào dịp Tết.
Đừng bỏ lỡ
Ba ba gai Cát Thịnh “mỏ vàng” mới từ kinh tế ao nuôi
Dưới những ao nuôi được kè bờ chắc chắn ở thôn Văn Hưng, xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai, những con ba ba gai thương phẩm đang được HTX Chăn nuôi ba ba gai Cát Thịnh chăm sóc cẩn trọng. Mỗi con có giá từ 3 đến 5 triệu đồng, chưa kể hàng vạn con giống...
