Triệu Ẩu là xã biên giới, có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, cách trung tâm huyện Phục Hòa 22 km. Với mong muốn hoàn thành các tiêu chí môi trường trong chương trình nông thôn mới trong năm 2020, xã Triệu Ẩu đã chủ động xây dựng kế hoạch, chương trình hành động cụ thể, trong đó chú trọng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức cho người dân về vệ sinh môi trường (VSMT) và an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP).

Đa dạng các biện pháp

Người dân ở Triệu Ẩu chủ yếu là dân tộc Tày, Nùng. Trước đây, do nhận thức và điều kiện kinh tế, điều kiện tự nhiên khó khăn nên tình trạng người dân nuôi nhốt trâu, bò dưới gầm sàn nhà là chủ yếu. Bên cạnh đó, tỷ lệ hộ gia đình sử dụng nước sạch, nhà tiêu hợp vệ sinh thấp. Vấn đề ATVSTP chưa được người dân quan tâm. Điều đó càng ảnh hưởng xấu đến môi trường sống cũng như sức khỏe người dân.

Thực hiện vấn đề VSMT, xã đã phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, cán bộ phụ trách các xóm để triển khai và đôn đốc người dân thực hiện. Công tác tuyên truyền, vận động người dân về xây dựng nông thôn mới và các nhiệm vụ của tổ chức xóm, hộ gia đình cũng được triển khai. Xã giao cho các đoàn thể phấn đấu thực hiện chương trình 3 sạch, gồm: sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ theo nội dung cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động.

Để mang lại hiệu quả kép, xã hỗ trợ người dân phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường. Trong đó chú trọng sản xuất theo hướng hàng hóa. Trong chăn nuôi, các mô hình nuôi nhốt tập trung, chú trọng tận dụng, xử lý chất thải vật nuôi cũng được thực hiện hiệu quả.

Vấn đề xây dựng nhà vệ sinh hợp lý, sử dụng nước sạch cũng được triển khai và đạt được những tín hiệu tích cực. Tiêu biểu là tại xóm Khún Thượng đã làm tốt vấn đề này. Ông Triệu Văn Tướng, một hộ gia đình trong xóm, là đơn vị tiêu biểu xây dựng công trình vệ sinh khép kín với chi phí 70 triệu đồng.

Tại nông thôn, đặc biệt là tại một xóm biên giới, vùng sâu, vùng xa như này, ít ai có thể bỏ ra số tiền lớn như vậy để xây phòng vệ sinh. Nhưng ở Khún Thượng cho thấy các hộ gia đình nơi đây có ý thức rất tốt trong việc xây công trình vệ sinh. Xóm có 28 hộ thì có 22 hộ đã có nhà tiêu khép kín. Trong thời gian tới, xóm tiếp tục vận động các hộ gia đình còn lại hoàn thành các công trình phụ.

Là xóm vùng cao, nhưng bà con ở đây đều được sử dụng hệ thống nước tự chảy hợp vệ sinh. Mặc dù nhiều nơi, các công trình nước tự chảy hỏng, không phát huy hiệu quả, nhưng ở đây, nhờ ý thức của bà con mà nguồn nước sạch được cung cấp quanh năm.

Nâng chất lượng môi trường

Ông Bế Văn Khanh - Phó Chủ tịch UBND xã Triệu Ẩu, cho biết để có được những chuyển biến tích cực trong công tác vệ sinh môi trường, công tác tuyên truyền, vận động người dân là một trong những việc làm quan trọng bởi người dân địa phương chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, cuộc sống còn gặp nhiều khó khăn. Để người dân thực hiện, phải có những hộ gia đình hay những mô hình điểm để thực hiện mẫu. Từ đó, người dân làm theo vì đã nhận ra lợi ích tích cực từ những mô hình cụ thể.

Bên cạnh đó, xã cũng thực hiện, yêu cầu các xóm ký cam kết với nhiều hoạt động thiết thực như: di dời chuồng gia súc ra khỏi gầm sàn nhà, xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh, dọn vệ sinh đường làng, ngõ xóm sạch sẽ; khơi thông cống rãnh, phát quang bụi rậm, đào hố chứa rác, trang bị các thùng đựng rác để người dân duy trì việc để rác đúng nơi quy định. Theo UBND xã, đến nay, 70% hộ gia đình có chuồng trại chăn nuôi trâu, bò đã di dời ra khỏi gầm sàn nhà, đảm bảo vệ sinh môi trường.

Chính vì vậy mà hầu hết người dân đã có nhận thức đúng về công tác VSMT, góp phần nâng cao chất lượng môi trường sống ở khu dân cư, phần lớn các hộ gia đình đều được dùng nước sạch hợp vệ sinh, các công trình vệ sinh được người dân đầu tư xây dựng kiên cố, mỗi gia đình đều có dụng cụ đựng rác thải, hố chứa và đốt rác. Việc dọn vệ sinh tại khu dân cư, đường làng, ngõ xóm được người dân duy trì hàng tuần và trở thành thói quen, góp phần xây dựng môi trường xanh, sạch, đẹp.

Huyền Trang