VN-Index đã thủng ngưỡng quan trọng 1.800 và gần như xóa sạch mọi thành quả từ đầu năm. Mỗi lần thị trường hồi phục lại nhanh chóng xuất hiện áp lực bán kéo chỉ số đi xuống, khiến nhiều nhà đầu tư mất kiên nhẫn.

Biến động ngắn hạn mở ra cơ hội dài hạn

Sự thận trọng của nhà đầu tư cá nhân từ đó quay ngược trở lại thị trường, tạo ra một “vòng xoáy” tác động mạnh đến thanh khoản cũng như xu hướng ngắn hạn nói chung.

Theo quan điểm của ông Đỗ Thanh Tùng, Trưởng phòng cao cấp Trung tâm Phân tích Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), mặt bằng lãi suất tiết kiệm hiện đã tăng đáng kể, khoảng 2,5 - 3 điểm phần trăm so với giai đoạn trước, điều này làm giảm đáng kể sức hấp dẫn tương đối của thị trường cổ phiếu.

"Nếu lãi suất tiếp tục đi lên, khả năng bứt phá của chứng khoán trong ngắn hạn sẽ gặp nhiều thách thức hơn", chuyên gia VDSC nhận định.

Trong báo cáo mới về triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam 6 tháng cuối năm 2026, SSI Research nhấn mạnh, biến động ngắn hạn mở ra cơ hội dài hạn. Lịch sử cho thấy các giai đoạn chịu áp lực vĩ mô và biến động mạnh của thị trường thường lại mở ra những chu kỳ đầu tư có mức sinh lời hấp dẫn nhất.

Tuy nhiên, ở các chu kỳ, nhịp phục hồi đều rất đáng kể. Đơn cử, VN-Index tăng 60-80% trong cả hai giai đoạn 2012-2014 và 2023–2025, qua đó tạo mức gia tăng tài sản đáng kể cho các nhà đầu tư tích lũy vị thế trong giai đoạn điều chỉnh. 

Bối cảnh năm 2026 hiện mang nhiều đặc điểm bất lợi quen thuộc của các chu kỳ trước, bao gồm lãi suất gia tăng, áp lực lạm phát và bất định địa chính trị quốc tế ở mức cao. Dù vậy, nền tảng vĩ mô hiện tại được đánh giá có sức chống chịu tốt hơn đáng kể so với các giai đoạn trước, nhờ gánh nặng nợ công thấp hơn rõ rệt, cấu trúc nền kinh tế đa dạng hơn và tiến trình cải cách pháp lý cũng như thị trường vốn tiếp tục được duy trì.

“Đối với nhà đầu tư có tầm nhìn trung và dài hạn, năm 2026 có thể trở thành một giai đoạn tích lũy quan trọng, khi biến động ngắn hạn đang che lấp các vùng định giá hấp dẫn hơn. Dư địa tăng giá có thể dần mở ra khi điều kiện tiền tệ bớt thắt chặt, tăng trưởng lợi nhuận trở lại quỹ đạo bình thường hơn và các động lực cấu trúc”, báo cáo nêu.

Cẩn trọng với cách tiếp cận “mua cả ngành”

Nhìn tổng thể, giai đoạn 6-12 tháng tới được đánh giá vẫn là thời điểm tích cực đối với thị trường chứng khoán Việt Nam khi nhiều động lực tăng trưởng đang hội tụ. Dù biến động ngắn hạn là khó tránh khỏi, xu hướng dài hạn vẫn được nhiều chuyên gia giữ quan điểm lạc quan với kỳ vọng VN-Index hướng tới các vùng điểm số cao hơn, thậm chí có thể chạm mốc 2.120 điểm trong kịch bản thuận lợi.

Do đó, thay vì bán tháo trong giai đoạn biến động, nhà đầu tư nên tập trung sàng lọc những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt để chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng tiếp theo.

Dưới góc nhìn của ông Lê Đức Khánh, Giám đốc Phân tích tại Chứng khoán VPS, xu hướng dài hạn của thị trường vẫn tích cực. Năm 2026, VN-Index đã hai lần kiểm định vùng 1.900 - 1.920 điểm, vượt qua đỉnh lịch sử nhiều năm.

Tuy nhiên, chuyên gia VPS nhận định thị trường có thể cần thêm vài tháng tích lũy để hấp thụ các yếu tố như địa chính trị, lãi suất, diễn biến kinh tế trong nước và tâm lý nhà đầu tư.

Dù vậy, nhiều ý kiến đánh giá cơ hội kiếm tiền không còn dễ dàng như các pha tăng đồng thuận. Nhà đầu tư cần cẩn trọng với cách tiếp cận “mua cả ngành”. Trong giai đoạn thị trường phân hóa, cơ hội sẽ nằm nhiều hơn ở từng doanh nghiệp có câu chuyện riêng, thay vì tất cả cổ phiếu trong cùng một nhóm ngành đều tăng.

Một số nhóm ngành truyền thống như ngân hàng, chứng khoán, thép, vật liệu xây dựng, xây dựng hạ tầng, bán lẻ và bất động sản vẫn là những cái tên được nhà đầu tư quan tâm, song mức độ hấp dẫn của từng nhóm không giống nhau.

“Doanh nghiệp có thể có dự án, có dòng tiền luân chuyển để duy trì hoạt động, nhưng để chuyển hóa thành kết quả kinh doanh tốt và giá cổ phiếu tăng bền vững thì không dễ”, ông Nguyễn Minh Hạnh, Giám đốc Trung tâm Phân tích Chứng khoán SHS nhận định.

Chuyên gia VPS cho rằng chiến lược phù hợp là kết hợp giữa phân tích từ trên xuống (top-down) và phân tích doanh nghiệp từ dưới lên (bottom-up).

Nhà đầu tư cần xác định nhóm ngành có triển vọng, nhưng quan trọng hơn là lựa chọn những doanh nghiệp tốt nhất trong từng lĩnh vực thay vì mua theo câu chuyện chung của cả ngành.

Rủi ro pha loãng: Biến số cần theo dõi sát trong giai đoạn thị trường chứng khoán phân hoá

Ngoài các nhóm đang được quan tâm như ngân hàng, chứng khoán, thép, vật liệu xây dựng, xây dựng hạ tầng, bán lẻ và bất động sản, ông Khánh cũng đánh giá cao một số nhóm hưởng lợi từ chu kỳ kinh tế như dệt may, phân bón, dầu khí.

Tương tự, ông Nguyễn Minh Hạnh, Giám đốc Trung tâm phân tích tại Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) đánh giá tích cực hơn với lĩnh vực thị trường vốn, gồm ngân hàng, công ty chứng khoán và fintech (công nghệ tài chính). Theo ông, dư địa mở rộng các sản phẩm đầu tư trong 5 năm tới còn rất lớn khi tín dụng truyền thống đã ở mức cao, khoảng 145% GDP.

“Cuộc đua trong thời gian tới sẽ không chỉ nằm ở tăng trưởng tín dụng mà còn ở khả năng mở rộng hệ sinh thái sản phẩm đầu tư”, ông Hạnh nhận định.

Hải Giang