Khuôn Hà vốn là mảnh đất thuần nông, ngày trước khi cuộc sống chưa phát triển, nhà nào cũng trồng vài bụi tre quanh nhà. Ngày đấy nhà sàn ở đây chủ yếu vẫn dùng tre để lát. Nhà nào dư dả đôi chút mới thay thế lát sàn tre bằng gỗ. Sau này, khi cuộc sống người dân khấm khá hơn, cây tre dần mất đi vị trí độc tôn, tre lúc này chỉ được trồng làm hàng rào, lấy măng…

Ý tưởng sáng tạo

Thấy lãng phí, anh Phương bắt đầu mày mò tạo hình một số đồ vật từ cây tre, những chiếc thìa, chiếc đũa đầu tiên thành hình và đem lại hiệu quả ngoài sức tưởng tượng.

Năm 2018, trong cuộc thi Ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo thanh niên nông thôn do Tỉnh đoàn Tuyên Quang tổ chức, dự án “Cốc tre Thượng Hà” của Chẩu Thanh Phương vinh dự được trao giải Nhì. Để có được kết quả này, anh Phương đã trải qua một quá trình từ nghề thợ may cho đến thợ mộc, rồi mày mò đến các sản phẩm từ tre.

Tốt nghiệp lớp 12, Chẩu Thanh Phương không theo học chuyên nghiệp mà xin đi làm công nhân tại một khu công nghiệp trong Nam. Cuộc sống xa nhà, lại tự mình bươn chải, chi tiêu nhiều thứ, mức thu nhập ổn định để dôi dư ra thì không đáng là bao.

Vì vậy, sau 6 năm bám nghề may trong Nam, anh Phương quyết định bỏ việc về quê tìm cơ hội khác cho mình. Anh Phương quan niệm: “Quê mình đất rộng, mọi thứ đều sẵn có và rất phong phú, nếu không tìm được cách làm giàu từ quê mình thì chính mình là người thất bại”.

Năm 2014, Phương về Nà Kẹm và theo học nghề thợ mộc của cha. Những nếp nhà mới dựng, những bộ bàn ghế gỗ thành hình từ chính bàn tay mình thôi thúc anh tìm kiếm cơ hội làm giàu từ quê hương. Thời gian hình thành cho những ý tưởng khởi nghiệp của anh kéo dài gần 4 năm trời. Trong 4 năm này, anh Phương vừa theo nghề mộc của cha, vừa tập trung chăn nuôi lợn đen thả đồi, trồng rau sạch để bán kiếm thêm thu nhập.

Chuyện làm nông nghiệp tương đối bấp bênh, vì thế, anh Phương vẫn đau đáu nghĩ cách sống với một nghề mà ngoài việc đủ sức nuôi sống bản thân, còn phải đóng góp ít nhiều cho quê hương mình. Thế là những sản phẩm đầu tiên từ cây tre ra đời.

Thu hút lao động trẻ

Tuy tính thẩm mỹ của những sản phẩm từ tre của anh Phương chưa đạt như mong muốn, nhưng khi đem làm quà tặng các bạn ở các tỉnh khác, ai nấy đều đón nhận rất nồng nhiệt. Nhiều bạn đã đặt hàng những món đồ khó làm hơn, vừa để sử dụng hàng ngày, vừa để làm vật trang trí trong nhà.

Đầu năm 2018, Chẩu Thanh Phương quyết định thành lập HTX An Nhiên Phát chuyên sản xuất những vật dụng nhỏ như thìa, dĩa, đũa tre.

Sau đó, anh Phương mày mò nghiên cứu, sáng tạo ra những sản phẩm có độ khó nhiều hơn, như cốc, bát bằng tre, ống hút bằng tre… Những cây tre có vanh lớn được anh tận dụng làm bát, nhỏ hơn thì làm cốc, bộ ấm chén uống trà; phần thừa thì anh tận dụng để làm thìa, dĩa.

Ngay cả cật tre, anh Phương cũng nghĩ ra cách biến nó thành những chiếc dao cắt bánh sinh nhật, bánh trung thu với giá bán rất rẻ, chỉ 2 - 3 nghìn đồng/chiếc. Dần dần, HTX phát triển kéo theo nhiều lao động là thanh niên địa phương được nhận vào làm việc với mức lương trung bình 3 - 4 triệu đồng/tháng.

Trung bình mỗi tháng, HTX cung cấp cho thị trường 1.800 - 2.300 sản phẩm các loại, đem lại doanh thu gần 50 triệu đồng. Những người trẻ tuổi như anh Phương có lợi thế là sử dụng mạng xã hội tương đối thuần thục.

Từ lợi thế này, anh Phương kết nối với bạn bè khắp các miền Bắc - Trung - Nam và xây dựng được đại lý bày bán, giới thiệu sản phẩm. Trong đó, tại Hà Nội có 6 điểm phân phối, Đà Nẵng có 1 điểm và Tp.HCM 2 điểm.

Tuy nhiên, cái khó của HTX hiện nay là việc mở rộng quy mô sản xuất, thu hút thêm lao động địa phương. Cơ sở của anh Phương hiện đang phải cạnh tranh với các khu công nghiệp, khu chế xuất trong nước trong việc thu hút lao động trẻ, đặc biệt là lao động thanh niên.

Mong ước lớn nhất của Chẩu Thanh Phương bây giờ là mở rộng xưởng sản xuất, thu hút lao động là con em địa phương, để không chỉ mở rộng quy mô hoạt động của HTX mà còn góp phần giữ lại những giá trị truyền thống của quê hương.

Hoàng Lê