Sáng 4/5, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân đã có buổi làm việc với HTX Tiết kiệm và Tín dụng Đại học Chiềng Mai (CMU), thống nhất thúc đẩy hợp tác phát triển mô hình hợp tác xã tín dụng giữa hai nước. Đây là bước đi cụ thể nhằm nâng cao năng lực tài chính cho khu vực kinh tế tập thể, đồng thời mở ra hướng tiếp cận các mô hình quản trị tiên tiến trong khu vực.

Nền tảng tài chính cho khu vực HTX

Tại buổi làm việc, Chủ tịch Cao Xuân Thu Vân cho biết Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX Việt Nam là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, trực thuộc Liên minh HTX Việt Nam, hoạt động theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Hiện Quỹ có trụ sở chính tại Hà Nội và hai bộ phận nghiệp vụ trực thuộc Phòng Tín dụng tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên (đặt tại TP. Đà Nẵng) và khu vực miền Nam (đặt tại TP.HCM). Bên cạnh đó, Quỹ phối hợp với hệ thống 34 Liên minh HTX địa phương nhằm triển khai hoạt động cho vay trên phạm vi toàn quốc.

Quỹ thực hiện cho vay đối với thành viên HTX, tổ hợp tác và các HTX, liên hiệp HTX có nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh. Hình thức cho vay gồm trực tiếp các khoản ngắn, trung và dài hạn, hoặc ủy thác cho các quỹ địa phương khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy chế. 

Đồng thời, Quỹ huy động vốn từ tổ chức, cá nhân trong nước; tiếp nhận và quản lý các nguồn vốn trong và ngoài nước, tài trợ, viện trợ, đóng góp; triển khai tư vấn tài chính, đầu tư và đào tạo cho khách hàng vay vốn theo quy định pháp luật; thực hiện hoạt động ủy thác, nhận ủy thác theo Nghị định số 45/2021/NĐ-CP.

Tính đến 31/12/2025, tổng vốn điều lệ của Quỹ đạt 1.000 tỷ đồng, gấp 10 lần so với thời điểm thành lập, trong đó vốn ngân sách nhà nước chiếm 946,1 tỷ đồng. Tổng vốn chủ sở hữu đạt 1.051,9 tỷ đồng.

Quỹ triển khai cho vay ưu tiên đối với các lĩnh vực phát triển nông nghiệp, nông thôn; dự án sản xuất hàng xuất khẩu; công nghiệp hỗ trợ; và các mô hình HTX ứng dụng công nghệ cao theo danh mục ưu tiên của Chính phủ. Việc định hướng tín dụng này phù hợp với chính sách phát triển bền vững, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tập thể.

Giai đoạn 2024–2025, Quỹ đã ký hợp đồng cho vay 170 khoản với tổng số tiền 1.315 tỷ đồng, tương đương gần 1,2 lần tổng số tiền cho vay cả giai đoạn 2020–2024. Tổng giải ngân đạt 1.376 tỷ đồng; dư nợ đến cuối năm 2025 đạt 943 tỷ đồng.

Hoạt động cho vay được đánh giá đảm bảo đúng mục đích, đối tượng, an toàn và kịp thời. Công tác thẩm định, xét duyệt, giải ngân tuân thủ quy trình; các dự án đủ điều kiện được hỗ trợ nhanh, các trường hợp không đủ điều kiện được giải thích rõ. Công tác thu hồi nợ được triển khai hiệu quả, kiểm soát tốt nợ quá hạn, với tỷ lệ nợ xấu ở mức 1,5% tính đến 31/12/2025.

Tín dụng ưu đãi, đặc biệt đối với HTX nông nghiệp, khu vực nông thôn và HTX do phụ nữ làm chủ, đã tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực. Khảo sát cho thấy doanh thu bình quân mỗi HTX tăng 43,5%, lợi nhuận tăng 37,2%, số thành viên tăng 24,2%.

Thu nhập thành viên tăng 26,2%, thu nhập người lao động tăng 24,2%, đóng góp ngân sách tăng 10%. Nhiều HTX tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, chương trình OCOP, tạo việc làm và thúc đẩy bình đẳng giới.

Hướng tới tài chính hợp tác hiện đại

Tại buổi làm việc, ông Dương Tuấn Cương, Phó trưởng Ban Kinh tế - Chính sách VCA, nhấn mạnh mong muốn thiết lập quan hệ hợp tác với Hợp tác xã Tiết kiệm và Tín dụng Đại học Chiềng Mai. Đây là một trong những mô hình tài chính cộng đồng uy tín tại Thái Lan.

Hai bên định hướng hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Trước hết là đào tạo và chia sẻ kinh nghiệm quản lý tài chính nội bộ, bao gồm phương pháp đánh giá thành viên vay vốn dựa trên uy tín, thời gian tham gia và mức độ đóng góp; quy trình thẩm định, kiểm soát rủi ro tín dụng; xây dựng chương trình đào tạo cho cán bộ HTX tại Việt Nam.

Trong lĩnh vực công nghệ, phía Việt Nam mong muốn tiếp cận các giải pháp quản trị hiện đại như hệ thống quản trị khách hàng (CRM), giúp số hóa hồ sơ vay vốn, theo dõi lịch sử tương tác và đánh giá mức độ tuân thủ. Đồng thời, hai bên trao đổi giải pháp phần mềm quản lý vận hành, theo dõi thu nợ, tự động phân loại nhóm nợ và xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro.

Hai bên cũng hướng tới nâng cao năng lực đội ngũ công nghệ thông tin, đảm bảo vận hành hiệu quả hệ thống tín dụng, tăng cường an toàn và bảo mật dữ liệu trong bối cảnh chuyển đổi số.

Không dừng lại ở hợp tác song phương, Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX Việt Nam mong muốn mở rộng kết nối với các tổ chức tài chính hợp tác trong khu vực. Theo đó, phía Việt Nam đề xuất CMU làm cầu nối với Liên đoàn HTX Tiết kiệm và Tín dụng Thái Lan (FSCT), nhằm tìm kiếm cơ hội hợp tác rộng hơn.

Đáng chú ý, Chủ tịch VCA bày tỏ mong muốn học hỏi mô hình HTX trong trường đại học của Thái Lan để thí điểm trong nước, một hướng tiếp cận mới nhằm mở rộng hệ sinh thái kinh tế tập thể.

Ông Pairat Kanjanakaroon, Chủ tịch HTX Tiết kiệm và Tín dụng Đại học Chiềng Mai, đánh giá cao quy mô và hệ thống quỹ hỗ trợ HTX của Việt Nam, đồng thời bày tỏ mong muốn tăng cường trao đổi thực tiễn giữa hai bên.

Phía Thái Lan mời Liên minh HTX Việt Nam sang thăm và làm việc để tìm hiểu sâu hơn về mô hình HTX trong trường đại học, đồng thời sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm quản lý, vận hành và hỗ trợ chuyển đổi số thông qua các nền tảng sẵn có. “Chúng tôi mong muốn đoàn Việt Nam sẽ sang thăm và làm việc để chúng tôi có thể chia sẻ kinh nghiệm thành lập HTX tín dụng trong trường đại học”, ông Kanjanakaroon nhấn mạnh.

Buổi làm việc khép lại với cam kết hợp tác chặt chẽ, triển khai chương trình thực chất, phù hợp chuyển đổi số và xanh, góp phần nâng cao hiệu quả và phát triển bền vững khu vực kinh tế tập thể.

Vũ Hương