Thống kê của Ngân hàng Nhà nước cho thấy trong những năm qua, tổng dư nợ cho vay tiêu dùng ở Việt Nam đã tăng trưởng trung bình gần 20%/năm. Ước tính, tỷ lệ tín dụng tiêu dùng/tổng tín dụng là 5,6%; tỷ lệ cho vay tiêu dùng/tiêu dùng cuối cùng là 7,3% và dư nợ cho vay tiêu dùng bình quân đầu người đạt xấp xỉ 1,5 triệu đồng/người.

Tín dụng tiêu dùng tăng 20%

Với tập quán nhiều đời nay của người Việt, dịp cuối năm nhiều gia đình mạnh tay hơn cho những khoản chi tiêu dùng, từ các khoản mua sắm nhỏ tới các món lớn như mua nhà, mua xe.

Điều này cũng đủ sức đẩy nhu cầu vay tiêu dùng để mua sắm dịp cuối năm lên cao.

Vì vậy, nhiều chuyên gia tài chính - ngân hàng nhận định từ nay đến Tết Nguyên đán, nhu cầu tiêu dùng của người dân sẽ tăng khoảng 50- 70% so với trong năm. Đây chính là cơ hội để các ngân hàng đẩy mạnh cho vay tiêu dùng.

Khảo sát cho thấy tín dụng tiêu dùng tại một số ngân hàng đã tăng gấp 1,5 lần mức tăng trưởng chung toàn ngành, là “gà đẻ trứng vàng” cho nhiều nhà băng.

Tại sự kiện Gặp gỡ nhà phân tích cập nhật kết quả kinh doanh quý III/2019 mới đây, chia sẻ về hoạt động của các mảng kinh doanh của Techcombank, ông Phùng Quang Hưng, Giám đốc Khối Bán hàng và Kênh phân phối, cho biết định hướng của Techcombank là phát triển mạnh mảng bán lẻ và trên thực tế ngân hàng đã tăng trưởng rất tốt ở mảng này.

So với 2 năm trước, tỷ trọng dư nợ của khách hàng cá nhân trên tổng cho vay của Techcombank đã tăng từ 40% lên 48%. Trong tổng dư nợ bán lẻ 99.000 nghìn tỷ đồng thì vay mua nhà chiếm tới 82%, 5% là vay mua ô tô, 4% từ thẻ tín dụng.

Tại một cuộc gặp các nhà phân tích đầu tháng 11/2019, ông Nguyễn Đức Vinh, Tổng giám đốc VPBank, không giấu được hào hứng khi nói về phân khúc chiến lược này. Theo đó, mảng dịch vụ ngân hàng bán lẻ đã mang về 900 tỷ đồng cho VPBank vào năm ngoái. Trong năm nay, mức lợi nhuận này ước tính sẽ tăng gấp đôi và kỳ vọng đây sẽ là mảng kinh doanh mang về lợi nhuận lớn nhất năm 2020, không kể FE Credit.

Thống kê cho thấy tính trung bình tín dụng tiêu dùng tăng khoảng 20% mỗi năm. Dẫu vậy, các chuyên gia đánh giá thị trường tài chính tiêu dùng đang kém “ngon ăn” hơn trước khi cạnh tranh ngày càng quyết liệt, cộng thêm chính sách quản lý dự kiến chặt hơn.

Lãi suất cạnh tranh

Đại diện nhiều ngân hàng cho biết muốn cho vay tiêu dùng thì phải áp dụng mức lãi suất rất hấp dẫn. Chẳng hạn, với gói vay mua ô tô tại VPBank đang áp dụng là 7,49%/năm, TPBank từ 7,6%/năm, BIDV từ 8%/ năm, Techcombank từ 8,29%/năm…

Không chỉ cạnh tranh về lãi suất, các ngân hàng cũng đưa ra số tiền tài trợ vay vốn khá cao, lên đến 5 tỷ đồng, tỷ lệ cho vay có thể lên đến 85% thế chấp bằng chính chiếc xe dự tính mua hoặc 100% nếu khách hàng thế chấp bằng bất động sản. Thời gian vay tối đa lên đến 96 tháng đối với xe ô tô mới và 60 tháng đối với xe ô tô đã qua sử dụng.

Đáng lưu ý, một số ngân hàng đang triển khai chương trình phê duyệt nguyên tắc, khách hàng sẽ có thông tin phê duyệt sơ bộ sau 1-2h đồng hồ như VPBank. Điều này sẽ giúp khách hàng có thể kiểm tra về khả năng vay vốn trước khi quyết định hoặc chuẩn bị hồ sơ vay vốn để thanh toán mua xe cho ngân hàng.

Đánh giá của các chuyên gia về mặt pháp lý với việc Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư số 43/2016/TT-NHNN quy định các hoạt động cho vay tiêu dùng của công ty tài chính đang giúp thị trường cho vay tiêu dùng ở Việt Nam phát triển lành mạnh và hiệu quả hơn. Chính vì thế, lĩnh vực cho vay tiêu dùng cũng “có đất” phát triển, phục vụ nhu cầu của người dân.

Các ngân hàng cho biết để kiểm soát rủi ro, những khoản cho vay tín chấp có giá trị lớn thường chỉ dành cho các khách hàng được trả lương qua ngân hàng, có thu nhập ổn định hoặc tại những doanh nghiệp, tập đoàn có liên kết với ngân hàng.

Chẳng hạn, VPBank hiện đang là một trong số các ngân hàng hàng đầu trong việc tài trợ vay mua xe. Theo thống kê, có hơn 870 showrom ô tô đang liên kết với VPBank, trong đó có một số đối tác chiến lược quan trọng như: Thaco, Vinfast, Mazda, Toyata…

Lãnh đạo một ngân hàng thương mại chia sẻ: “Hầu hết các ngân hàng liên kết, hợp tác với các đại lý/showroom của các thương hiệu ô tô nổi tiếng và uy tín trên thế giới để mang tới cho khách hàng các dịch vụ giá trị gia tăng, chính sách ưu đãi khi mua xe như: giảm/miễn phí bảo dưỡng xe, phí làm đẹp xe, phí phụ tùng sửa chữa và bảo dưỡng, hỗ trợ tư vấn kỹ thuật và cứu hộ 24/24… và các chế độ đặc biệt khác”.

Ts. Cấn Văn Lực - Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia, cho biết hệ thống cho vay tiêu dùng hiện nay khá đa dạng đã đáp ứng nhiều hơn nhu cầu ngày càng tăng của người dân. Song, người đi vay cần tìm hiểu rõ thông tin pháp lý của đơn vị cho vay trước khi quyết định nộp hồ sơ vay. Đọc kỹ quy định, điều khoản về lãi suất, và cân nhắc với khả năng trả nợ. Nếu khách hàng có một kế hoạch chi tiêu hợp lý, cân đối tài chính thông minh thì vay tiêu dùng sẽ là một lựa chọn hữu hiệu để đáp ứng các nhu cầu thiết yếu của bản thân và gia đình.

Huyền Anh