Người dân tận dụng đất ở gầm cầu để trồng rau

Theo Sở NN&PTNT thành phố Hà Nội, trong 9/2015, Sở đã lấy 63 mẫu rau quả kiểm nghiệm đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Kết quả cho thấy, 14/63 mẫu rau quả có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt mức giới hạn cho phép của Việt Nam (chiếm 22,2%).

Việc sử dụng rau quả bị nhiễm thuốc bảo vệ thực vật sẽ gây hậu quả nghiêm trọng cho người tiêu dùng (NTD) như: ngộ độc tức thời hoặc tích tụ lại trong cơ thể gây rối loạn thần kinh trung ương, nhức đầu, nôn mửa, mất ngủ, giảm trí nhớ, trường hợp nặng có thể dẫn tới tử vong.

Tự trồng rau khắp mọi nơi

Vì quỹ đất hạn hẹp, việc mua rau ở ngoài chợ thì không yên tâm nên những năm gần đây người dân đã bỏ công, bỏ sức, tận dụng những nơi đất trống, ban công, gầm cầu, đất ven sông…  để trồng rau, tự phục vụ bữa cơm gia đình.

Cách được nhiều người áp dụng nhất là trồng rau trong thùng xốp trên ban công, sân thượng. Đây được cho là một cách ứng phó hiệu quả nhất của người dân đối với tình trạng mất vệ sinh an toàn thực phẩm trong rau củ như hiện nay.

Ông Thái (Xuân Đỉnh – Nam Từ Liêm) cho biết: “Tôi tự mua thùng xốp, nhiều lúc có người vứt bỏ thì mình xin lại về để trồng. Hạt rau giống thì 15.000-20.000/gói về tha hồ trồng. Nhà có cháu bé làm vậy cho an toàn”.

Những gia đình gần sông hay gầm cầu thì tận dụng được nhiều đất trồng hơn. Khi đi qua con đường Yên Lãng - Hoàng Cầu (quận Đống Đa, Hà Nội), giữa dải phân cách, dưới gầm công trình đường sắt trên cao, nhiều luống rau do người dân trồng đang lên xanh tốt.

Bà Hoà (quận Đống Đa) cho biết, cách đây 3 tháng, thấy đất dưới gầm cầu chưa có ai sử dụng nên bà đã cải tạo để trồng rau. Với khoảng đất nhỏ, gia đình bà thoải mái rau sạch để ăn. “Nhà tôi có 6 người, nếu ra chợ mua rau rẻ cũng phải 4.000 đồng/mớ, sẽ hết 16.000 đồng tiền rau/ngày. Một tháng sẽ tốn trung bình 500.000 đồng tiền rau xanh mà chưa chắc mua được rau sạch. Còn nếu cùng loại rau mà mua trong siêu thị thì giá có thể còn đắt lên gấp 1,5-2,0 lần”, bà Hòa cho biết.

Rau tự trồng có chắc sạch?

Đối với nhiều người, trồng rau là vừa để cung cấp cho bữa ăn gia đình, vừa là thú vui tuổi già nên không bỏ được. Đây là một việc làm có thể xem là lợi cả đôi đường. Trồng rau giúp người dân có rau sạch để ăn, trong khi đó, cây xanh giúp quang hợp, phủ xanh thành phố. Điều này chứng tỏ người dân đang ngày càng có ý thức nâng cao và bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình mình.

Tuy nhiên, trong qua trình trồng rau, người dân đã làm chưa đúng cách, trồng không đúng vị trí… thì việc nhiễm độc và nhiễm khuẩn vẫn hoàn toàn có thể xảy ra và tích tụ lâu ngày trong cơ thể vẫn gây bệnh.

Trao đổi về vấn đề này, PGs.Ts Nguyễn Duy Thịnh – Nguyên giảng viên Viện Công nghệ sinh học và Thực phẩm (Trường Đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết, nguồn nước bẩn còn là môi trường thuận lợi để các loại trứng giun, sán phát triển và kí sinh trong rau. Nguồn đất, nguồn nước nhiễm bẩn, ô nhiễm có thể mang theo các chất như lưu huỳnh, chì, thủy ngân… qua rễ lên thân rau sau khi tưới. 

Hiện nay, nhiều người vẫn thường mang cả bao tải ra những bãi đất trống lấy đất về trồng rau hoặc trồng ngay tại những bãi đất trống đó. Thực tế, rau vẫn lên tốt bình thường nếu được chăm sóc, nhưng ít ai biết những loại đất đó là đất tạp, trong đất có chứa một số chất độc hại.

Cùng với đó, việc tận dụng trồng rau ở gầm cầu, giải phân cách thì khói bụi của xe chứa nhiều kim loại nặng. Khi xe chạy thì khói sẽ bám lên lá, đến khi ta tưới nước thì nước sẽ rửa trôi bụi cùng kim loại xuống đất làm cây trồng vẫn bị nhiễm độc tố từ đất nên rau tự trồng vẫn chưa phải là rau sạch, rau an toàn.

Theo PGs.Ts Nguyễn Duy Thịnh, để loại bỏ độc tố và an toàn khi sử dụng, người trồng rau nên lựa chọn loại đất chuyên canh trồng rau, đó là đất được cải tạo liên tục hoặc đất phù sa được bồi đắp hàng năm nên sẽ không chứa các chất hóa học như các loại đất tạp.

Ngoài ra, người trồng nên tưới rau bằng nguồn nước sạch, tránh dùng nguồn nước ô nhiễm như nước thải sinh hoạt hay nước đã bị ô nhiễm. Trước khi chế biến rau, người dân nên rửa rau trực tiếp dưới vòi nước sạch nhiều lần, như vậy vòi nước sẽ bào mòn, tẩy rửa tồn dư những kim loại, hoá chất bám vào bề mặt rau, sau đó người dân nên ngâm rau bằng nước sạch pha chút muối loãng nhằm bão hoà lượng hoá chất (nếu có) còn tồn dư trong rau. Làm như vậy sẽ phần nào đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và sức khoẻ của NTD.

Như Yến