Nghị định 193/2013/NĐ-CP cũ (đang có hiệu lực) được ban hành từ ngày 21/11/2013, gồm 6 chương và 33 điều, tập trung vào hướng dẫn chi tiết thực hiện 6 “Điều” (6, 22, 54, 59, 61 và 62) cùng với 7 “Khoản” quy định khác, nằm trong nội dung các chương, điều của Luật HTX 2012.

Tính gấp rút bổ sung Nghị định

Từ khi Nghị định 193 có hiệu lực, ngày 27/1/2014, đã có nhiều đóng góp quan trọng vào quá trình đưa Luật HTX 2012 đi vào cuộc sống, nhất là trong bối cảnh vừa qua, các HTX nước ta thiếu trầm trọng các thông tư, văn bản hướng dẫn Luật. Song, từ thực tiễn triển khai Luật và Nghị định 193, tiếp tục “nóng” những phát sinh bất cập đối với các HTX.

Cụ thể như, phản ánh từ các HTX nông nghiệp phổ biến “vấp” phải quy định tỷ lệ 32% cung ứng dịch vụ ra ngoài thành viên HTX. Hay thành viên HTX góp vốn điều lệ không vượt quá tỷ lệ 20%. Hoặc khó nữa là các chính sách hỗ trợ HTX theo Điều 6 Luật HTX 2012 chưa được cụ thể hóa, không tạo ra động lực cần thiết để củng cố và phát triển HTX. Thực tế quá trình thực thi Luật HTX 2012 khó đến mức Bộ NN&PTNT - chủ quản HTX nông nghiệp, đã từng soạn thảo đòi hỏi phải có nghị định riêng cho loại hình HTX này…

Theo các chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc từ đầu năm 2016, Chính phủ giao Bộ KH&ĐT chủ trì phối hợp với Bộ NN&PTNT, Liên minh HTX Việt Nam và các cơ quan liên quan xem xét lại cụ thể để ban hành nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 193.

HTX Thượng Nông (Phú Thọ) và các HTX cả nước trông đợi cấp thiết sửa đổi Nghị định 193

Trong các hội nghị về HTX của các bộ, ngành Trung ương từ đầu năm đến nay, nhất là cuộc làm việc mới đây nhất của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ với các bộ ngành, đều không quên đôn đốc gấp rút sửa đổi Nghị định 193, trong đó có chỉ đạo tinh thần nghị định mới này sẽ hợp nhất chung với dự thảo nghị định riêng về HTX nông nghiệp.

Chỉ sau 3 ngày chủ trì xong cuộc họp với các bộ ngành, ngày 9/9/2016, Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Đặng Huy Đông đã ký Công văn 7338/BKHĐT-HTX gửi đến các bộ NN&PTNT, Tư pháp, Tài chính và Liên minh HTX Việt Nam, đề nghị có ý kiến góp ý bằng văn bản để tổng hợp và sớm trình Chính phủ dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 193/2013/NĐ-CP (gửi kèm theo phiên bản dự thảo nghị định đến ngày 8/9/2016 và báo cáo tiếp thu, giải trình).

Nghị định mới có gì mới?

Báo cáo gửi kèm theo Công văn 7338 nêu trên của Bộ KH&ĐT có hai phần cơ bản tiếp thu và giải trình. Trong đó, 6 nội dung tiếp thu đã tập trung vào bổ sung Điều 5a, Điều 20a, 1 khoản Điều 23, 1 điểm của Điều 25, 1 khoản Điều 27c 1 khoản Điều 27d. Đồng thời, ít nhất có 4 giải trình sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 5, một số điểm khoản Điều 24 và khoản 2 Điều 29…

Cụ thể như, trong sửa đổi khoản 2 Điều 29 về “Trách nhiệm của các bộ và cơ quan ngang bộ”, Bộ KH&ĐT đã giải trình, cho rằng nội dung quản lý nhà nước về HTX nông nghiệp của Bộ NN&PTNT nên cụ thể hóa trong Nghị định về tổ chức bộ máy của bộ này. Đồng thời, phải cân nhắc tới trường hợp các bộ, ngành khác, như Giao thông, Xây dựng, Công Thương, Ngân hàng Nhà nước… khi các cơ quan này cũng đều muốn có quy định riêng về quản lý nhà nước đối với KTHT, HTX trong lĩnh vực mình quản lý.

Trao đổi mới đây với Thời báo Kinh Doanh, Ts. Nguyễn Văn Đoàn - tân Vụ trưởng Vụ HTX (Bộ KH&ĐT), đã bày tỏ quan điểm mong muốn báo chí quảng bá nhiều hơn về HTX, góp phần thúc đẩy nhanh quá trình củng cố và phát triển HTX.

Theo Vụ HTX, so với Nghị định 193 hiện hành, Dự thảo nghị định mới (phiên bản ngày 8/9/2016) đã có tiếp thu ý kiến đóng góp của các bộ ngành liên quan, hiện tiếp tục tổng hợp để hoàn chỉnh hơn. Trước mắt, Dự thảo có 3 điểm mới cơ bản, hướng tới điều chỉnh chính sách đất đai, đào tạo và tập trung bổ sung cụ thể hóa một số chính sách hỗ trợ loại hình HTX nông nghiệp.

Ngoài ra, theo chuyên viên Vụ HTX, Dự thảo nghị định có điều chỉnh quy định về tổ chức lại HTX. Tuy đã hết hạn chuyển đổi theo Luật HTX 2012, nhưng các HTX cả nước vẫn buộc phải chuyển đổi. Bộ KH&ĐT đang tổng hợp kết quả tổ chức lại HTX các địa phương, để tham mưu chính sách phù hợp hơn với quá trình củng cố và phát triển HTX trên cả nước.

Lưu Đoàn