Đánh giá sau 20 năm thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW và 10 năm thi hành Luật HTX 2012, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư Võ Thành Thống, cho biết phát triển KTTT, HTX là quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Đảng, Nhà nước trong thời gian qua.

"Việc phát triển HTX không chỉ bảo đảm phát triển kinh tế mà còn bảo đảm an sinh xã hội, không ngừng nâng cao chất lượng sống cho người dân, để không ai bị bỏ lại phía sau", ông Thống nói.

Cả hệ thống chính trị đang thi đua thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW của Đảng về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả KTTT trong lĩnh vực phi nông nghiệp. Nghị quyết cũng cho thấy, KTTT, HTX là một trong bốn thành phần kinh tế quan trọng trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Chính vì vậy, việc khuyến khích phát triển HTX trong các ngành nghề, lĩnh vực, vùng miền của đất nước được triển khai trong suốt thời gian qua, trong đó có HTX lĩnh vực phi nông nghiệp.

Theo số liệu của Bộ KH&ĐT, đến cuối năm 2021, cả nước có 9.316 HTX, 16 Liên hiệp HTX, 44.226 THT, thu hút gần 3 triệu thành viên, vốn điều lệ, giá trị tổng tài sản, doanh thu, tiền lãi đều tăng từ 5,9 - 15 lần so với năm 2002. Tỷ lệ HTX hoạt động có hiệu quả đạt 55% - 80%, các mô hình KTTT, HTX lĩnh vực phi nông nghiệp có sự khác biệt về tính đa dạng, cơ chế hoạt động với HTX nông nghiệp. So với chung cả nước, tổng số HTX, số lượng thành viên và lao động của HTX phi nông nghiệp thấp hơn (chiếm 30%), nhưng đạt tỷ lệ cao hơn trong vốn (58,5%), tài sản (91,2%), doanh thu (67,1%), lợi nhuận (51,3%), thu nhập bình quân gấp 1,9 lần so với HTX nông nghiệp.

Đặc biệt, đến nay đã có trên 800 HTX là chủ thể của các sản phẩm OCOP. Các quỹ tín dụng nhân nhân ngày càng đổi mới, mở rộng đối tượng và đa dạng dịch vụ cho vay, từ đó tạo điều kiện cho người dân, thành viên HTX vay vốn để phát triển sản xuất kinh doanh. Các HTX giao thông vận tải đã tích cực đầu tư, nâng cấp các phương tiện, từ đó đáp ứng nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa của thành viên và người dân…

Theo ông Võ Thành Thống, các HTX, liên hiệp, tổ hợp tác trong lĩnh vực phi nông nghiệp đến nay đã phát triển cả quy mô, đa dạng ngành nghề. Có những HTX phi nông nghiệp đã tích cực tham gia các chuỗi giá trị, tích cực liên kết, đầu tư chế biến sản phẩm, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn.

Tuy nhiên hoạt động của khu vực KTTT, HTX lĩnh vực phi nông nghiệp còn nhiều bất cập. Đặc biệt hiện nay, khí hậu biến đổi khó lường, dịch Covid-19 diễn biến phức tạp đã tác động trực tiếp đến quá trình hoạt động của các HTX, nhiều HTX bị thu hẹp đầu ra hoặc phải tạm dừng sản xuất. Bên cạnh đó vấn đề chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin ngày càng được đẩy mạnh, đòi hỏi các HTX phải không ngừng nâng cao năng lực sản xuất để tiếp cận thị trường...

Do đó, theo Võ Thành Thống, việc đổi mới chính sách để khu vực KTTT, HTX phi nông nghiệp phát triển càng cấp bách. Việc đổi mới này cần xuất phát từ thực tiễn triển khai chính sách và từ nhu cầu phát triển của các HTX.

“Từ thực tiễn xã hội có thể thấy, HTX phi nông nghiệp có vai trò quan trọng, tác động đến sự phát triển kinh tế xã hội và có nhiều dư địa phát triển. Chính vì vậy, để tạo nền tảng cho mô hình KTTT, HTX lĩnh vực phi nông nghiệp phát triển, Hội nghị có nhiệm vụ cung cấp cả lý luận và thực tiễn để tạo nền tảng vững chắc cho HTX phi nông nghiệp phát triển bền vững”, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Thành Thống nói.

Như Yến