Trong đó, giá trị xuất khẩu cá tra sang Hà Lan giảm 21,7%; Tây Ban Nha giảm 33%; Đức giảm 50,8% và Bỉ giảm 38,2% so với cùng kỳ 2020. Như vậy, 3 năm trở lại đây, giá trị xuất khẩu (XK) cá tra sang EU vẫn chưa thể thoát khỏi mức tăng trưởng âm ảm đạm.

Hiện nay, Bangladesh và Trung Quốc là hai đối thủ cạnh tranh với cá tra Việt Nam, tuy số lượng nhập nhập khẩu (NK) từ hai thị trường này vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ nhưng giá trị NK lại ngày càng tăng.

Do các vấn đề về chuỗi cung ứng, các nhà xuất khẩu Bangladesh thường không thể bán hàng cho các thị trường khắt khe cao cấp như lĩnh vực bán lẻ, nơi thường phải có chứng nhận về truy xuất nguồn gốc, chất lượng và tính bền vững. Thay vào đó, cá tra Bangladesh thường nằm ở phân khúc thấp của thị trường dịch vụ ăn uống. Một lợi thế lớn đối với Bangladesh là quốc gia này được hưởng lợi từ quy chế GSP , quy chế này cho phép các nhà xuất khẩu được miễn thuế nhập khẩu. Do đó, cá tra Bangladesh khá cạnh tranh trên thị trường châu Âu về giá cả.

Trung Quốc là một quốc gia xuất khẩu số lượng nhỏ cá tra sang Liên minh châu Âu. Hàng năm, không quá 50-100 tấn cá tra sang châu Âu.

VASEP cho biết hiện nay, phần lớn sản phẩm cá tra XK sang EU là sản phẩm cá tra phile đông lạnh. Trong đó, Hà Lan là thị trường XK lớn nhất của DN cá tra Việt Nam, đây cũng vẫn là thị trường NK sản phẩm cá tra giá trị gia tăng lớn.

Việt Nam XK chủ yếu các sản phẩm sau sang thị trường Hà Lan: Cá tra fillet đông lạnh; philê cá tra organic đông lạnh; cá tra cắt khoanh đông lạnh; cá tra nguyên con đông lạnh; cá tra fillet xiên que đông lạnh; cá tra tẩm bột tempura hương bia chiên đông lạnh; chả cá tra tẩm gia vị đông lạnh; cá tra fillet cắt miếng loin đông lạnh; cá tra cắt khúc đông lạnh; cá tra fillet tẩm gia vị đông lạnh...

VASEP cho biết năm 2020, thị trường thủy sản EU bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi COVID-19, các biện pháp giãn cách ở Italy, Pháp, Đức... tác động không nhỏ tới lưu thông vận chuyển hàng hóa nội khối và ngoại khối. Đầu năm 2021, thị trường bán lẻ EU tăng mạnh, tăng 30% so với năm trước. Tuy nhiên ngành dịch vụ thực phẩm (nhà hàng, khách sạn...) vẫn rất chậm. Thêm nữa, các nhà NK theo phương thức FOB bị khó khăn do chi phí vận chuyển đường biển cao, giá bán cá tra ở EU vẫn ổn định, tuy nhiên nhiều nhà NK dè dặt mua hàng.

Thy Lê