Mọi năm, vào thời điểm này, thị trường thực phẩm khô Tết gồm nhiều mặt hàng như: măng khô, miến, mộc nhĩ, nấm hương, tôm khô, cá khô… bắt đầu rục rịch chuyển động, khách hàng đã mua lác đác. Thế nhưng năm nay, sức mua được đánh giá rất chậm.

Thay đổi địa chỉ mua sắm

Dạo quanh các chợ Thành Công, Láng Hạ, Nghĩa Tân, Chợ Bưởi, các tiểu thương ngán ngẩm chờ khách. Một tiểu thương ở chợ Láng Hạ, ca cẩm: “Mọi năm, vào giờ này còn có một vài khách, người mua miến, người mua măng. Nhưng năm nay, thị trường ế lắm, khách hàng không biết đi đâu hết, chẳng thấy ai mua đồ Tết. Cứ thế này chắc chúng tôi đến đóng cửa”.

Theo một tiểu thương ở chợ Nghĩa Tân, mặt hàng đồ khô năm nay thứ gì cũng rẻ. Nói là thực phẩm Tết ở đâu tăng giá không biết, nhưng nhìn chung với đồ khô, mọi thứ rẻ hơn khoảng 10 - 15% so với năm ngoái. Chẳng hạn 1kg măng khô có giá khoảng 230.000 - 250.000 đồng/kg, nấm hương có giá 300.000 - 360.000 đồng/kg, mộc nhĩ 250.000 đồng/kg, tôm khô từ 400.000 - 500.000 đồng/kg.

Sức mua ở chợ giảm không phải do người tiêu dùng (NTD) không mua sắm Tết, mà thời gian qua, do có quá nhiều thông tin về thực phẩm khô ngâm tẩm hóa chất gây hại cho sức khỏe, thậm chí có thể gây ung thư, khiến người dân rất hoang mang. Thực phẩm khô ở chợ lại luôn trong tình trạng ba không: không nguồn gốc, không nhãn mác, không hạn sử dụng, nên không có gì bảo đảm cho chất lượng thực phẩm.

Để bảo vệ sức khỏe cho gia đình và người thân, không ít người tìm đến những kênh bán hàng khác, như nhờ người thân mua ở quê, mua ở siêu thị, những cửa hàng bán thực phẩm sạch, uy tín hoặc ở các hội chợ Xuân.

Chị Vân, phố Giang Văn Minh (Ba Đình), cho biết: “Mấy năm nay, tôi bỏ hẳn thói quen mua sắm thực phẩm khô ở các chợ rồi vì toàn hàng trôi nổi, không biết thật giả thế nào. Trước Tết chục ngày, tôi thường vào siêu thị, mua thực phẩm khô ở đó mặc dù giá đắt hơn ở chợ nhưng là hàng có nhãn mác, yên tâm hơn về chất lượng”.

Còn bác Thanh, phường Quan Hoa (Cầu Giấy) lại thường mua đồ khô ở Hội chợ Xuân. “Năm nào cũng vậy, gia đình tôi thường chờ đến Hội chợ Xuân để mua sắm đồ Tết, trong đó có thực phẩm khô. Mua hàng ở hội chợ vừa được đi chơi, hưởng không khí Tết, vừa mua được hàng bảo đảm hơn”, bác Thanh chia sẻ.

Ế ẩm là tình trạng chung của các chợ thực phẩm khô

Hãy là “NTD thông thái”

Tổ chức WHO đã khuyến cáo hàm lượng lưu huỳnh trong chế biến và bảo quản thực pha không nên vượt quá 20mg cho 1 kg sản phẩm. NTD sử dụng thực phẩm có chứa chất lưu huỳnh có nồng độ cao, lâu dài mà không biết, sẽ gây tổn thương về thần kinh, thay đổi hành vi; ảnh hưởng hệ tuần hoàn, chức năng tim mạch, tổn thương mắt, giảm thị lực, ảnh hưởng chức năng sinh sản, hệ miễn dịch, tuyến nội tiết, ảnh hưởng đến sự phát triển của não.

Tại Việt Nam, lưu huỳnh được xác định là hóa chất độc hại không được phép sử dụng. Tuy nhiên, vì lợi nhuận, để bảo quản được măng lâu, nhiều người vẫn cố tình sử dụng lưu huỳnh để bảo quản măng.

Để biết chính xác măng khô có bị nhiễm hóa chất độc hại không, cần phải đưa mẫu đi kiểm nghiệm. Nhưng về cảm quan, nếu quan sát kỹ có thể thấy măng sấy qua lưu huỳnh có mùi khét đặc trưng của diêm sinh, màu sắc vàng tươi, bóng bảy, bắt mắt và không bị mốc.

Một trong những mặt hàng khô được dùng nhiều hóa chất là tôm. Người sản xuất thường dùng phoóc - môn để tẩm ướp, tạo màu sắc, tăng độ dai và bảo quản được lâu dài. Nếu ăn nhiều loại tôm này có thể gây rối loạn tiêu hóa, viêm loét dạ dầy, viêm đại tràng.

Theo PGs.Ts. Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ sinh học thực phẩm, NTD có thể phân biệt tôm khô tự nhiên và tôm khô tẩm hóa chất bởi những đặc điểm về màu sắc, kích thước. Tôm khô tẩm hóa chất sẽ có màu sắc sặc sỡ, tươi sáng hơn. Ngược lại, tôm khô tự nhiên lại có màu kém bắt mắt hơn và phần sống lưng vẫn còn ruột tôm màu đen.

Theo các chuyên gia, dù mua thực phẩm khô hay tươi, hãy là “NTD thông thái”, chọn mua ở những địa chỉ uy tín.

Thu Hường