Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8 diễn ra chiều 3/9, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng đã có sự cải thiện rõ rệt. Tính đến ngày 22/8, huy động vốn bằng VND ghi nhận mức tăng 8,77% so với đầu năm và chính thức vượt qua tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng VND là 8,38%.

Diễn biến này đánh dấu một sự đảo chiều quan trọng so với thời điểm cuối quý II năm nay. Theo dữ liệu từ Ngân hàng Nhà nước, vào cuối tháng 6, huy động vốn của các tổ chức tín dụng mới chỉ tăng hơn 5% trong khi tăng trưởng tín dụng đã đạt mức 7,4%. Như vậy chỉ trong vòng chưa đầy hai tháng, tốc độ hút tiền của hệ thống ngân hàng đã tăng tốc nhanh chóng để bù đắp khoảng cách với hoạt động cho vay.

Sự bứt phá của dòng vốn huy động được xem là kết quả tất yếu từ cuộc đua lãi suất và các chương trình hút vốn quyết liệt của các nhà băng. Nhiều đơn vị đã đồng loạt điều chỉnh tăng lãi suất tiền gửi truyền thống, phát hành chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu doanh nghiệp với mức lãi suất hấp dẫn từ 7,8% đến 9,8% mỗi năm.

Khảo sát trong tháng 8 cho thấy mặc dù lãi suất niêm yết trực tuyến ít biến động nhưng vẫn duy trì ở mức cao. Tại kỳ hạn 12 tháng, ngân hàng ACB dẫn đầu với mức 7,8%/năm. Các đơn vị khác như LPBank và Saigonbank niêm yết ở mức 7,2%/năm. Nhóm các ngân hàng như Bac A Bank, MBV, PGBank, Sacombank, VCBNeo và VIB cùng áp dụng mức lãi suất 7%/năm trong khi nhóm bốn ngân hàng quốc doanh lớn duy trì ở mức 6,8%/năm.

Tuy nhiên, đây là mức lãi suất niêm yết chính thức. Trên thực tế, lãi suất thỏa thuận tại một số ngân hàng tư nhân như LPBank, SHB, HDBank, MSB, MB, MBV, Vikki hay VPBank có thể đạt từ 8,5% đến 9,2%/năm cho các kỳ hạn từ 6 - 12 tháng. Riêng kênh chứng chỉ tiền gửi ghi nhận mức lãi suất còn cao hơn tiết kiệm thông thường tới 3 điểm %. Điển hình là VPBank niêm yết lên tới 9%/năm, Techcombank ở mức 8%/năm và Vietcombank tối đa là 7,9%/ năm.

Bên cạnh đó, việc lãi suất qua đêm giảm nhanh trong những phiên gần đây cho thấy chi phí vay mượn vốn ngắn hạn giữa các tổ chức tín dụng đã hạ đáng kể so với đầu tuần. Diễn biến này phản ánh trạng thái thanh khoản ngắn hạn của hệ thống đang thuận lợi hơn.

Huy động 100 đồng nhưng cho vay tới 117 đồng: Thanh khoản ngân hàng đang “căng”

Nới quy định tiền gửi Kho bạc giúp khơi thông thanh khoản ngân hàng

Tính chung cho cả tuần cuối tháng 8 và tuần trước kỳ nghỉ lễ (24/8 - 28/8), NHNN đã có động thái quay đầu bơm ròng mạnh thanh khoản trên kênh thị trường mở khi bơm ròng xấp xỉ 54.900 tỷ đồng, qua đó đưa lãi suất liên ngân hàng qua đêm giảm mạnh về 1,19%/năm.

Về triển vọng cuối năm, ông Phạm Như Ánh ,CEO Ngân hàng Quân đội (MB) nhận định thanh khoản có tiếp tục cải thiện hay không phụ thuộc lớn vào tốc độ giải ngân đầu tư công. Ông dự báo mặt bằng lãi suất nhiều khả năng sẽ đi ngang nhờ định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước thay vì phản ánh sự dồi dào thực sự của thanh khoản hệ thống.

Đồng quan điểm về việc khó có sự sụt giảm mạnh lãi suất, các chuyên gia từ Ngân hàng Techcombank cho rằng nhu cầu vốn cho các dự án hạ tầng trọng điểm vẫn rất lớn dù lạm phát đang ổn định. Trong khi đó, nhóm phân tích của Công ty chứng khoán KBSV lạc quan hơn khi nhận định áp lực thanh khoản đã đạt đỉnh và bắt đầu hạ nhiệt. KBSV dự báo lãi suất huy động có thể giảm nhẹ từ đầu quý IV khi áp lực tỷ giá giảm bớt và nguồn tiền từ đầu tư công được bơm vào hệ thống.

Số liệu lịch sử từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy áp lực cân đối vốn luôn hiện hữu khi giai đoạn 2021-2025 tốc độ tăng tín dụng thường cao hơn huy động khoảng 3,8 điểm %/năm. Ngay cả trong năm 2026, dù chênh lệch đã thu hẹp với dư nợ tín dụng tăng 8,98% và huy động tiền gửi tăng 5,75% tính đến cuối tháng 7, áp lực nguồn vốn vẫn là bài toán cần theo dõi sát sao.

Thanh Hoa