Cục Thuế cho biết, trong 5 tháng qua hơn 180.000 trường hợp đã đóng mã số thuế hoặc hoàn tất các thủ tục liên quan đến thuế. Con số này chiếm khoảng 30% tổng số doanh nghiệp cần xử lý theo dữ liệu ghi nhận hồi tháng 3/2026. Thời điểm đó, có tới 617.462 doanh nghiệp thuộc diện cần giải quyết dứt điểm, bao gồm 291.962 đơn vị ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục giải thể (trạng thái 03) và 325.500 đơn vị không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký và đang nợ thuế (trạng thái 06).

Đến hết tháng 9/2026, cơ quan thuế đã hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế cho gần 125.000 doanh nghiệp, chi nhánh cùng các tổ chức, tăng khoảng 30% so với thời điểm cuối năm 2025. Trong đó, hàng loạt hồ sơ tồn đọng từ năm 2025 trở về trước đã được tập trung tháo gỡ trong chiến dịch này.

Cùng với đó, ngành thuế đã cấp xác nhận hoàn thành nghĩa vụ cho hơn 52.000 trường hợp để tiếp tục thực hiện thủ tục giải thể bên cơ quan đăng ký kinh doanh. Ở chiều hướng tích cực, hơn 4.000 doanh nghiệp và tổ chức cũng đã được khôi phục mã số thuế để quay lại thị trường.

Ông Nguyễn Đức Huy, Phó trưởng Ban Nghiệp vụ thuộc Cục Thuế, Bộ Tài chính cho biết ngoài hơn 617.000 trường hợp ban đầu, số liệu thực tế vẫn liên tục biến động do phát sinh hồ sơ mới hoặc rà soát thêm các trường hợp rời bỏ địa chỉ kinh doanh. Dù vậy, quan điểm xuyên suốt của ngành thuế là kiên quyết làm đến cùng để dữ liệu quản lý được chuẩn hóa, chính xác và liên thông thông suốt giữa các bộ ngành.

Công tác xử lý các trường hợp “mất tích” khỏi địa chỉ đăng ký hiện vấp phải không ít trở ngại. Nguyên nhân xuất phát từ việc dữ liệu tồn tại qua nhiều năm, thông tin chứng minh nhân dân hay căn cước công dân cũ chưa được đồng bộ đồng nhất với hệ thống eTax. Không ít người nộp thuế đã chuyển nơi cư trú hoặc đổi thông tin cá nhân nhưng không cập nhật. Dù cán bộ thuế đã tìm đủ cách liên hệ qua điện thoại, thư điện tử, tài khoản điện tử cho tới gửi thư giấy và nhờ chính quyền địa phương hỗ trợ, tỷ lệ phản hồi vẫn rất thấp, nhiều thư gửi đi bị bưu điện hoàn trả.

Chủ doanh nghiệp đối mặt nguy cơ tạm hoãn xuất cảnh vì "bỏ quên" việc làm sạch mã số thuế

Đáng chú ý, tiến độ xử lý hồ sơ còn bị ghìm chân bởi tâm lý trông chờ từ chính người nộp thuế. Nhiều cá nhân có nghĩa vụ thuế phát sinh từ nhiều năm trước vẫn chần chừ chờ cơ quan quản lý ban hành cơ chế tháo gỡ. Một bộ phận người dân cho rằng bản thân chưa có nhu cầu mở doanh nghiệp mới, chưa xuất cảnh hay chưa kinh doanh tiếp nên không vội vàng giải quyết các tồn đọng cũ.

Thông tin tại họp báo Bộ Tài chính quý III, Phó Cục trưởng Cục Thuế Lê Long thừa nhận nhóm hồ sơ còn lại ngày càng phức tạp. Đó là những doanh nghiệp bỏ hoạt động lâu năm, không còn sổ sách chứng từ, không thể liên hệ với người đại diện theo pháp luật, đồng thời còn nợ thuế và tiền chậm nộp kéo dài. Thủ tục giữa cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh cũng có những điểm chưa thực sự đồng bộ. Thậm chí, một số trường hợp còn xuất hiện dấu hiệu mạo danh thông tin cá nhân, gian lận hoặc mua bán hóa đơn đòi hỏi phải xác minh kỹ lưỡng.

Để giải quyết dứt điểm, ngành thuế chủ trương không yêu cầu khôi phục sản xuất kinh doanh đối với các đơn vị quay lại chỉ để giải thể, đồng thời hỗ trợ nộp hồ sơ tại bộ phận một cửa nếu doanh nghiệp không còn điều kiện giao dịch điện tử. Ngay khi nghĩa vụ thuế được hoàn tất, thông báo xác nhận hoặc quyết định chấm dứt hiệu lực mã số thuế sẽ được ban hành trong vòng 03 ngày làm việc.

Song song với việc liên thông dữ liệu cùng công an, hải quan và nghiên cứu phương án xử lý đối với tiền lệ phí môn bài giai đoạn còn thu, nghĩa vụ kê khai của các đơn vị không phát sinh hoạt động cùng tiền phạt chậm nộp tồn đọng kéo dài để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Cục Thuế khuyến cáo các chủ doanh nghiệp cần chủ động tra cứu trên hệ thống để xử lý nợ gốc sớm, tránh để tiền chậm nộp tăng cao và kịp thời ngăn chặn việc bị chiếm đoạt thông tin cá nhân.

Huyền Anh