Những ngày cận 23 tháng Chạp, thị trường phục vụ lễ cúng ông Công ông Táo tại nhiều địa phương bắt đầu nhộn nhịp. Tuy nhiên, thay vì không khí mua sắm rầm rộ như những năm trước, xu hướng chung năm nay cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong cách người dân ưu tiên sự gọn nhẹ, tiết kiệm, nhưng vẫn đảm bảo đầy đủ nghi lễ truyền thống.

Tiêu dùng chuyển từ hình thức sang giá trị

Tại các chợ dân sinh, siêu thị và cửa hàng chuyên đồ lễ, lượng hàng phục vụ ngày ông Công ông Táo vẫn được chuẩn bị đầy đủ, từ cá chép, mâm cỗ mặn/chay, hoa quả, trầu cau đến vàng mã. Tuy nhiên, các gói sản phẩm được thiết kế theo hướng đơn giản, vừa đủ cho một lễ cúng trang trọng trong phạm vi gia đình.

Các tiểu thương cho biết, người tiêu dùng có xu hướng lựa chọn lễ vật gọn nhẹ, mang tính tượng trưng ngày càng rõ nét. Nhiều sản phẩm vàng mã được thiết kế đơn giản, kích thước nhỏ, hạn chế số lượng, phù hợp với định hướng thực hành nghi lễ tiết kiệm, văn minh.

Chia sẻ với VNBusiness, cô Hoà, chủ của hàng bán vàng mã tại phố Hàng Khoai, Hoàn Kiếm cho biết, từ sau Rằm tháng Chạp là người dân bắt đầu đi mua đồ cúng ông Công, ông Táo vì sợ mua thời điểm cận ngày rất đông và đắt. Năm nay, thị hiếu của người dùng đang dần thay đổi, thay cho việc mua lẻ nhiều món, nhiều gia đình lựa chọn các bộ lễ cúng trọn gói có giá vừa phải, còn những sản phẩm cầu kỳ, nhiều vàng mã hoặc trang trí phức tạp có xu hướng giảm sức mua.

Thị trường dịp ông Công ông Táo năm nay cho thấy xu hướng người dân vẫn trân trọng những phong tục truyền thống, nhưng thể hiện theo cách tiết chế và phù hợp hơn với điều kiện kinh tế, nhịp sống hiện đại.

Không chỉ gói gọn ở thị trường mua sắm ông Công ông Táo, nếu như trước đây, các siêu thị và trung tâm thương mại dịp cận Tết luôn ngập tràn giỏ quà tiền triệu với rượu ngoại, bánh kẹo nhập khẩu, hộp quà thiết kế cầu kỳ, thì năm nay bức tranh đã khác.

Các nhà bán lẻ ghi nhận sự dịch chuyển rõ rệt: giỏ quà dưới 500.000 đồng bán chạy hơn hẳn phân khúc cao cấp. Người mua ưu tiên những sản phẩm quen thuộc, có thể sử dụng thực tế trong gia đình như dầu ăn, nước mắm, cà phê, trà, hạt dinh dưỡng, bánh truyền thống… thay vì các mặt hàng mang tính trưng bày.

Thay đổi này phản ánh tâm lý chung: quà Tết không còn là “độ sang” mà là “độ dùng được”.

Cùng với đó, mâm cỗ Tết cũng bớt cầu kỳ. Nhiều gia đình chia sẻ quan điểm “ăn vừa đủ, không lãng phí”. Lượng thực phẩm mua sắm giảm so với trước, nhưng chất lượng được chú trọng hơn. Các sản phẩm tươi, sạch, rõ nguồn gốc, đóng gói tiện lợi được ưu tiên.

Một điểm đáng chú ý là sự lên ngôi của thực phẩm chế biến sẵn, đông lạnh, đồ ăn đóng hộp chất lượng cao. Điều này cho thấy người nội trợ hiện đại muốn tiết kiệm thời gian nấu nướng để dành thời gian cho gia đình, thay vì “vùi mình trong bếp” nhiều ngày liền như trước.

Tại các sàn thương mại điện tử, nhóm sản phẩm “combo Tết tiết kiệm”, “giỏ quà thiết thực”, “thực phẩm tiện lợi” ghi nhận mức tăng trưởng mạnh. Người tiêu dùng sẵn sàng săn khuyến mãi, so sánh giá, đọc đánh giá trước khi quyết định mua – một hành vi gần như rất hiếm gặp trong không khí mua sắm Tết những năm trước.

Có thể thấy, Tết giờ đây không còn là thời điểm mua sắm theo cảm xúc, mà là mua sắm có kế hoạch.

“Việc mua sắm đồ cúng năm nay được tính toán kỹ lưỡng hơn, ưu tiên các sản phẩm cần thiết, tránh lãng phí, tiết kiệm thời gian, nhất là đối với hộ gia đình trẻ, người làm việc tại các cơ quan, doanh nghiệp như gia đình tôi”, chị Thuỳ Linh, nhân viên văn phòng ở Hà Nội chia sẻ với VNBusiness.

Chi tiền cho trải nghiệm thay vì phô trương

Một thay đổi rõ nét khác nằm ở cách người Việt chi tiền cho trải nghiệm dịp Tết. Thay vì các chuyến du lịch nước ngoài tốn kém, xu hướng “du lịch gần”, “về quê”, “ở nhà nghỉ ngơi” gia tăng rõ rệt. Nhiều gia đình lựa chọn các điểm đến trong bán kính vài trăm km, đi ngắn ngày, chi phí hợp lý. Thậm chí, không ít người chọn ở nhà, tụ họp gia đình, xem phim, nấu ăn, tổ chức các hoạt động nhỏ thay vì đi xa.

Các nền tảng đặt phòng ghi nhận lượng đặt khách sạn 3–4 sao nội địa tăng mạnh hơn so với phân khúc cao cấp. Điều này phản ánh sự thay đổi trong ưu tiên: nghỉ ngơi thoải mái quan trọng hơn “check-in sang chảnh”.

“Tính đến đầu tháng 2/2026, lượng khách đặt tour nội địa chiếm tỷ trọng lớn, tour outbound (tour đi nước ngoài) có xu hướng chọn lọc thị trường gần, an toàn và chi phí hợp lý”, đại diện Công ty Du lịch Việt cho biết.

Ông Charles Wong, Phó Chủ tịch Thương mại của Traveloka chia sẻ, lên kế hoạch du lịch Tết sớm đang dần trở thành xu hướng phổ biến khi du khách tìm kiếm mức giá tốt hơn, nhiều lựa chọn hơn và sự linh hoạt cao hơn.

Bên cạnh chi tiêu du lịch, chi tiêu cho các hoạt động giải trí tại nhà tăng lên. TV, thiết bị gia dụng, đồ dùng nhà bếp, máy pha cà phê, nồi chiên không dầu, robot hút bụi… trở thành những mặt hàng bán chạy dịp cuối năm. Người tiêu dùng sẵn sàng chi tiền cho những món đồ phục vụ cuộc sống lâu dài, thay vì các khoản chi chỉ dùng trong vài ngày Tết. Đây là sự dịch chuyển từ tiêu dùng ngắn hạn sang đầu tư cho tiện nghi dài hạn.

Một điểm thú vị khác là sự thay đổi trong cách lì xì và tặng quà. Lì xì tiền mặt dần được thay bằng chuyển khoản, ví điện tử. Quà tặng mang tính cá nhân hóa, thiết thực hơn như phiếu mua hàng, voucher siêu thị, sản phẩm chăm sóc sức khỏe, đồ gia dụng nhỏ… được ưa chuộng.

Có thể thấy, sự thay đổi trong xu hướng tiêu dùng dịp Tết không đơn thuần đến từ yếu tố kinh tế, mà còn phản ánh sự thay đổi trong tư duy sống. Sau nhiều năm trải qua biến động, người Việt nhận ra rằng Tết không nằm ở giỏ quà to hay mâm cỗ lớn, mà nằm ở thời gian dành cho gia đình, sự thoải mái về tài chính sau Tết và cảm giác đủ đầy vừa phải.

Không còn tâm lý “ăn Tết xong là… lo trả nợ”, nhiều gia đình chủ động lập ngân sách Tết từ sớm, mua sắm dần, tận dụng khuyến mãi cuối năm. Tết vì thế trở nên nhẹ nhàng hơn, ít áp lực hơn.

Các doanh nghiệp bán lẻ, thực phẩm, du lịch, điện máy cũng nhanh chóng thích nghi với xu hướng này bằng việc tung ra các gói sản phẩm tiết kiệm, combo tiện lợi, chương trình khuyến mãi sớm, tập trung vào thông điệp “Tết đủ đầy – không lãng phí”.

Châu Giang