Theo thống kê, hiện Hà Tĩnh có 800 HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, trong đó có 272 HTX nông nghiệp được đánh giá là có hiệu quả. Trong đó, nhiều HTX đã áp dụng khoa học công nghệ tiên tiến trong nuôi trồng và sản xuất mang lại nguồn thu cao cho xã viên.

Điểm sáng xây dựng nông thôn mới

Theo UBND tỉnh Hà Tĩnh, thực hiện Nghị quyết 13-NQ/TW của Hội nghị lần thứ 5, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể (Nghị quyết 13), đến nay toàn tỉnh đã đạt nhiều kết quả nổi bật.

Hà Tĩnh hiện là điểm sáng của cả nước về thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) với nhiều cách làm sáng tạo, hiệu quả như xây dựng khu dân cư kiểu mẫu.

Xác định vai trò quan trọng của thành phần kinh tế tập thể, nòng cốt là HTX, tổ hợp tác (THT) trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Hà Tĩnh luôn quan tâm thúc đẩy kinh tế tập thể phát triển trên các lĩnh vực, nhất là từ khi có Nghị quyết 13.

Theo đó, về phát triển HTX, đến nay, toàn tỉnh có 800 HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, chiếm gần 60% trong tổng số HTX toàn tỉnh, trong đó có khoảng 680 HTX nông nghiệp lâm nghiệp (chăn nuôi, trồng trọt, dịch vụ tổng hợp); 96 HTX nuôi trồng thủy sản; 19 HTX lâm nghiệp. So với năm 2003, tổng số HTX nông nghiệp tăng lên là 600 HTX, bình quân mỗi năm tăng 40 HTX.

Các HTX hoạt động chủ yếu ở các khâu dịch vụ đầu vào như: thủy lợi, bảo vệ thực vật, dịch vụ giống cây trồng…, hoạt động mang tính chất phục vụ lợi ích cho thành viên. Hoạt động của HTX nông nghiệp bước đầu đã có sự thay đổi, đã mạnh dạn đẩy mạnh công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ mới để tăng năng suất và nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp, hướng tới đáp ứng yêu cầu của thị trường như: HTX Tân Phương Đông ứng dụng khoa học kỹ thuật trồng cam chanh và xây dựng thành công thương hiệu Cam Thượng Lộc; HTX Nga Hải đầu tư hệ thống nhà màng trồng dưa lưới; một số HTX đầu tư mở rộng sản xuất như HTX Trà Sơn, HTX Tân Phương Đông huyện Can Lộc; HTX Cam Khe Mây Long Nhâm huyện Hương Khê...

Bên cạnh đó, trong những năm qua, THT trong lĩnh vực nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đã phát triển mạnh và rộng khắp các vùng miền. Đến nay, toàn tỉnh có 3.180 THT hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, đều có chứng thực của UBND cấp xã, phường, thị trấn. THT trong lĩnh vực nông nghiệp hoạt động với quy mô từ 5 - 10 hộ thành viên. Trong thời gian qua, nhiều THT đã mạnh dạn góp vốn, ứng dụng công nghệ để mở rộng sản xuất kinh doanh nên đạt hiệu quả kinh tế cao

Ứng dụng công nghệ 4.0 làm nông nghiệp sạch

Các HTX đã áp dụng khoa học công nghệ tiên tiến trong trồng cây ăn quả như HTX Tân Phương Đông (xã Mỹ Lộc, Can Lộc) đã liên kết chuyển giao công nghệ trồng cam và bao tiêu đầu ra sản phẩm cho thành viên. HTX đã mạnh dạn đầu tư máy bay không người lái để phun thuốc trừ sâu phục vụ cho các thành viên.

Lãnh đạo HTX Tân Phương Đông cho biết: "Trong 5 năm xây dựng và phát triển, HTX luôn chú trọng áp dụng khoa học công nghệ vào quy trình trồng cam như: lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt, sản xuất cam đạt tiêu chuẩn VietGAP, xây dựng quy trình theo hướng hữu cơ sinh học…".

Hiện nay, HTX xây dựng được thương hiệu Cam Thượng Lộc. Diện tích đất trồng cam toàn vùng đã đạt tới 420 ha với khoảng 210.000 cây. Thương hiệu cam Thượng Lộc đã được tỉnh Hà Tĩnh chọn tham gia vào chương trình OCOP (mỗi xã một sản phẩm) và dần được khẳng định trên thị trường trong và ngoài tỉnh. Đây là tiền để tạo điều kiện cho các HTX khác cùng vươn lên để cùng xây dựng kinh tế tập thể và HTX cùng phát triển

Nhờ chất lượng sản phẩm và mẫu mã, nên cam, chanh của HTX hàng năm được thương lái đến tận vườn thu mua với giá cao hơn so với các sản phẩm khác trên thị trường.

Chị Trần Thị Tuyết, HTX Tân Phương Đông cho biết để đưa sản phẩm đạt các tiêu chí của OCOP, HTX đang đưa từ những bước cơ bản như cây giống, dinh dưỡng cây trồng và kỹ thuật đến từng hộ dân giúp họ nắm bắt được quy trình chăm sóc cây để quả cam phát triển tốt cả về mẫu mã và chất lượng, đáp ứng sự cạnh tranh trên thị trường.

Một chuyên gia trong dự án OCOP đánh giá, có thể thấy, HTX đã chú trọng đến việc củng cố, nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng quy mô và thị trường tiêu thụ hướng đến chiều sâu là mục tiêu lớn của đề án OCOP cho sản phẩm cam, chanh Thượng Lộc. Tuy nhiên, chương trình OCOP là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài có ý nghĩa lớn trong chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Can Lộc, đòi hỏi các cấp lãnh đạo ưu tiên nguồn lực và đồng hành với các HTX hoàn thành các mục tiêu của đề án.

Hà An