Mới đây, Tổng cục Hải quan (Bộ Tài chính) có văn bản yêu cầu hải các quan địa phương tăng cường kiểm soát tôm hùm đất (Procambarus clarki).

Văn bản gửi đi nêu rõ, thời gian qua báo chí đưa tin về việc cơ quan chức năng phát hiện mặt hàng tôm hùm đất nhập lậu để tiêu thụ tại thị trường Việt Nam. 

Để kịp thời ngăn chặn và quản lý chặt chẽ việc nhập khẩu mặt hàng tôm hùm đất bảo vệ môi trường và tránh tác động xấu đến sản xuất nông nghiệp, Tổng cục Hải quan yêu cầu cục hải quan các tỉnh, thành phố chỉ đạo các chi cục hải quan, đội kiểm soát hải quan phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước tăng cường các biện pháp kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ việc nhập khẩu tôm hùm đất.

Cùng với đó, kịp thời đấu tranh, ngăn chặn đối với các hành vi vận chuyển trái phép các mặt hàng này vào Việt Nam.

Tổng cục Hải quan cũng dẫn căn cứ khoản 7 Điều 7 và Điều 50 Luật Đa dạng sinh học số 20/2008/QH12 quy định những hành vi nghiêm cấm về đa dạng sinh học, trong đó có bao gồm hành vi nhập khẩu, phát triển loài ngoại lai xâm hại (bao gồm loài ngoại lai xâm hại đã biết và loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại).

Căn cứ Phụ lục IV ban hành kèm Nghị định số 37/2024/NĐ-CP ngày 4/4/2024 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 26/2019/NĐ-CP ngày 8/3/2019 quy định chi tiết một số điều về biện pháp thi hành Luật Thuỷ sản thì tôm hùm đất không có tên trong danh mục loài thủy sản được phép kinh doanh tại Việt Nam; căn cứ Thông tư số 35/2018/TT-BTNMT ngày 28/12/2018 của Bộ Tài nguyên môi trường thì Procambarus clarki thuộc danh mục loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại.

Mặc dù bị cấm nhập khẩu song gần đây tôm hùm đất Trung Quốc vẫn đổ vào Việt Nam và được bán giá vài trăm nghìn đồng một kg.

Khảo sát trên các chợ hải sản online cho thấy tôm hùm đất sống, nhập từ Trung Quốc được rao giá bán lẻ 360.000 - 400.000 đồng một kg. Giá bán này đang đắt hơn tôm sú, tôm càng và tôm bạc của Việt Nam và được nhiều người tiêu dùng lựa chọn.

Từ tháng 5-7 là mùa của tôm hùm đất ở Trung Quốc, nên thời gian này lượng tôm hùm đất Trung Quốc được nhập về Việt Nam gia tăng.

Theo TS Trần Đình Luân, Cục trưởng Thủy sản cho biết tôm hùm đất có tên trong phụ lục 2 loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại. "Cục không cấp phép cho bất cứ cơ sở nào nhập vào Việt Nam, hàng bán trên mạng là hàng nhập lậu", ông Luân nói.

Theo lãnh đạo Cục Thú y, tôm hùm đất sống cũng không có tên trong phụ lục VIII danh mục loài thủy sản được phép kinh doanh tại Việt Nam. Do đó, cơ quan này hiện chưa nhận được yêu cầu kiểm định nào đối với hàng nhập khẩu sống vào Việt Nam.

Trên thị trường, duy nhất Viện nghiên cứu và nuôi trồng thủy sản I được cấp phép nhập loài tôm này về nghiên cứu. Đối với hàng thương phẩm chỉ cho phép nhập hàng đã sơ chế được kiểm định và cấp phép

Trước đó, ông Nguyễn Quang Huy, Nguyên Phó viện trưởng Viện nghiên cứu và nuôi trồng thủy sản I nói rằng, nhà hàng, quán ăn nhập tôm hùm đất đông lạnh về chế biến vẫn phải chứng minh xuất xứ nguồn gốc và phải được hải quan và Cục Thú y Việt Nam cho phép. Ngược lại, những đơn vị nhập lậu theo đường tiểu ngạch, không được kiểm định vẫn bị xử phạt.

Thanh Hoa