Xã Thanh Yên là địa phương có truyền thống phát triển các loại cây rau màu, nhưng người dân trước đây có thói quen sử dụng phân bón và thuốc trừ sâu không hợp lý, dịch bệnh hay xảy ra nên giá trị kinh tế không cao, môi trường bị ảnh hưởng tiêu cực.

Vì vậy, để tạo ra các sản phẩm an toàn và giúp người dân nâng cao thu nhập, những năm vừa qua, HTX Trang trại Sinh Thái Ðiện Biên đã áp dụng quy trình sản xuất an toàn VietGAP vào sản xuất.

Nâng cao chất lượng sản phẩm

Đến nay, một nửa diện tích sản xuất 7ha đã được HTX đầu tư nhà lưới nhằm hạn chế tác động của thời tiết. Các thành viên HTX tập trung vào 10 loại rau, củ, quả gồm: bắp cải, cà chua, bí đỏ, dưa chuột, mướp đắng, ớt, cải ăn lá, cải bẹ, súp lơ, đỗ.

Để cung cấp ra thị trường những sản phẩm chất lượng cao, HTX coi trọng từng khâu sản xuất, từ việc nhập giống đến chăm bón, tưới nước, sơ chế… Sản phẩm được phân loại, cắt tỉa làm sạch và đóng gói vào túi nilon, túi lưới, thùng nhựa… nhằm đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

HTX kết hợp cùng Sở KH&CN triển khai mô hình trồng rau theo quy trình VietGAP, nên việc ghi chép nhật ký rất được chú trọng. Đây chính là cơ sở chứng thực cho người dân sản xuất đúng quy trình, giúp công ty phân phối, cơ quan quản lý nhà nước và các đối tượng quan tâm khác dễ dàng nắm bắt thông tin cần thiết.

Một trong những yếu tố quan trọng để mang lại hiệu quả chính là việc thực hiện đúng các nguyên tắc sản xuất, trong đó có việc hiểu đúng về thuốc bảo vệ thực vật (BVTV), từ đó giúp nông dân nhận diện, loại bỏ các loại thuốc BVTV không được phép sử dụng trên rau. Những loại thuốc có gốc sinh học an toàn được ưu tiên nhằm giảm tồn dư hóa chất và giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường.

HTX cũng đầu tư xây bể chứa, thu gom rơm rạ, tận dụng các loại phân chuồng sau đó đem trộn với chế phẩm để khử hết nấm mốc trước khi đem ủ thành phân hữu cơ. Nguồn phân này vừa giữ cho đất có độ tơi xốp màu mỡ, lại giúp đảm bảo chất lượng nông sản, tránh tồn dư kim loại nặng.

Với năng suất 400 tấn/năm, nông sản của HTX đủ tiêu chuẩn được ký kết với các công ty, siêu thị, trường học ở trong và ngoài tỉnh. Đến cuối năm 2019, HTX khai trương cửa hàng chuỗi thực phẩm sạch ở TP Điện Biên Phủ nhằm chủ động đầu ra.

Ông Nguyễn Quốc Thể, Giám đốc HTX Trang trại Sinh thái Ðiện Biên, cho biết thực hiện sản xuất rau an toàn không chỉ giúp người dân bảo đảm được thu nhập mà còn hạn chế tình trạng sử dụng phân bón, thuốc trừ sâu tràn lan vừa gây hại cho môi trường, sức khỏe và ảnh hưởng đến chất lượng nông sản.

Hướng đi bền vững cho nông dân

Mặc dù số tiền ban đầu bỏ ra đầu tư sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, nhất là phần diện tích xây dựng nhà lưới tương đối lớn so với kinh tế của người nông dân địa phương, nhưng chỉ sau thời gian ngắn đưa vào sử dụng, mô hình sản xuất đã cho thấy những ưu điểm vượt trội so với cách làm truyền thống.

Đầu tiên là giúp hạn chế tối đa tình trạng sâu bệnh gây hại. Sâu bệnh giảm sẽ hạn chế sử dụng thuốc BVTV và công chăm sóc nhẹ hơn.

Ước tính, chi phí sản xuất cho mỗi vụ rau giảm 40% so trước đây. Ngoài ra, các loại rau phát triển tốt, rút ngắn thời gian sinh trưởng nhưng cho năng suất cao hơn. Mỗi năm, riêng số vụ rau sản xuất trong nhà lưới có thể tăng gấp đôi so với sản xuất ngoài trời nên đang được HTX tích cực mở rộng.

Mô hình trồng rau an toàn của HTX Điện Biên đã mở ra hướng đi mới cho nông dân, hướng đến việc sản xuất và cung cấp nguồn thực phẩm sạch, an toàn đi đôi với bảo vệ môi trường sinh thái. Bên cạnh đó còn tạo sự chuyển biến tích cực cả về nhận thức, tư tưởng, hành động của người nông dân, giúp họ hiểu được rằng trong sản xuất, kinh doanh, chất lượng sản phẩm mới là điều kiện tiên quyết và sống còn để duy trì và phát triển.

Để sản phẩm rau, quả an toàn được người dân lựa chọn và tin dùng, chính quyền địa phương cũng đang đẩy mạnh việc xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm rau, quả an toàn của HTX; đồng thời hỗ trợ  mở rộng hệ thống cửa hàng, điểm giới thiệu sản phẩm các loại nông sản, thực phẩm an toàn. Định hướng đến cuối năm 2020, HTX sẽ mở rộng thêm 3 ha sản xuất rau an toàn tập trung nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường.

Đây cũng là một trong những hướng đi của huyện Điện Biên trong việc đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững, chú trọng nâng cao hiệu quả chất lượng nông sản đi đôi với bảo vệ môi trường nông thôn.

Như Yến