Hiện tại, 6 doanh nghiệp xuất khẩu tham gia thử nghiệm dán tem xác thực điện tử (QR code) cho các lô sầu riêng. Người dân khi quét mã QR đính trên quả sẽ được chuyển tới trang dữ liệu của Bộ. Tại đây, toàn bộ nhật ký hành trình sản phẩm, từ mã vùng trồng, ngày thu hoạch, kho lưu trữ đến đơn vị phân phối được hiển thị minh bạch.

Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng, thông qua hệ thống, người tiêu dùng có thể kiểm tra thông tin sản phẩm một cách minh bạch, trong khi cơ quan quản lý nhà nước có cơ sở để theo dõi, thống kê và thực hiện truy vết khi cần thiết; qua đó nâng cao minh bạch thông tin, bảo đảm an toàn thực phẩm và củng cố uy tín nông sản Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế.

Hệ thống gồm 3 hợp phần quan trọng: Hệ thống TXNG dành cho người tiêu dùng, người dân và doanh nghiệp sản xuất, cung ứng sản phẩm; hệ thống các đơn vị cung cấp giải pháp để cập nhật thông tin nguồn gốc nông sản; hệ thống dành cho các cơ quan quản lý để giám sát, truy vết sản phẩm.

Ông Trần Đức Thắng nhấn mạnh, Hệ thống này không chỉ là một giải pháp công nghệ, mà còn là công cụ quản lý hiện đại, góp phần phòng chống gian lận thương mại, hàng giả, hàng kém chất lượng, đồng thời thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững, có trách nhiệm và giá trị gia tăng cao.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, giá trị của nông sản không chỉ nằm ở sản lượng, mà nằm ở chất lượng, minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc. Hệ thống sẽ giúp doanh nghiệp, hợp tác xã và bà con nông dân tiếp cận công nghệ số thuận lợi hơn, chi phí hợp lý hơn; tăng khả năng kết nối thị trường, mở rộng xuất khẩu, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các thị trường khó tính; từng bước hình thành văn hóa sản xuất nông nghiệp dựa trên nền tảng dữ liệu, đổi mới sáng tạo và tiêu chuẩn hóa.

"Đây cũng chính là tinh thần xuyên suốt mà Nghị quyết 57-NQ/TW đã đề ra: lấy đổi mới sáng tạo làm nền tảng, lấy chuyển đổi số làm công cụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm" - Bộ trưởng nói.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), hệ thống truy xuất mới được kỳ vọng trở thành “tấm hộ chiếu dữ liệu”, giúp nông sản đạt chuẩn minh bạch thông tin - yêu cầu bắt buộc trong thương mại nông sản toàn cầu hiện nay. Dữ liệu rõ ràng cũng là điều kiện để doanh nghiệp nâng cao chất lượng, giảm rủi ro bị trả hàng, đồng thời tăng khả năng đàm phán giá và mở rộng thị trường.

Ông Huỳnh Tấn Đạt, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho rằng, mục tiêu cuối cùng không chỉ là xây dựng phần mềm mà tạo dựng hệ sinh thái truy xuất nguồn gốc quốc gia, nơi dữ liệu được hình thành ngay từ vùng trồng, đi xuyên suốt chuỗi giá trị và sử dụng cho cả quản lý lẫn thương mại.

“Hệ sinh thái đó sẽ giúp người tiêu dùng tiếp cận nông sản an toàn; doanh nghiệp chủ động quản lý vùng nguyên liệu, nâng cao tuân thủ và xây dựng thương hiệu; cơ quan quản lý có đủ dữ liệu để giám sát theo rủi ro, truy vết nhanh khi xảy ra sự cố”, ông Đạt nói.

Cũng theo ông Đạt, khi thông tin minh bạch, niềm tin đối với nông sản nội địa được củng cố, thị trường trong nước phát triển lành mạnh hơn; đồng thời tạo nền tảng để thực hiện chuyển đổi số nông nghiệp, thúc đẩy xuất khẩu bền vững.

Hồng Hương