Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định, giá xăng dầu kỳ điều hành lần này có thể được kìm giữ, vì các DN xăng dầu vừa công bố lãi khủng và chênh lệch giá cơ sở so với giá bán lẻ xăng dầu trong nước kỳ này đang chỉ tương đương mức trích quỹ bình ổn giá.

Giá xăng sẽ được kìm giữ?

Những ngày qua, giá dầu thế giới liên tục biến động tăng lên. Kết thúc phiên giao dịch ngày 17/5, giá dầu WTI ngọt nhẹ của Mỹ giao tháng 6/2015 trên sàn New York Mercantile Exchange tăng 59 cent, tương ứng 1,2%, lên 48,31 USD/thùng, cao nhất kể từ 9/10/2015. Giá dầu Brent giao tháng 7/2016 trên sàn ICE Futures Europe tăng 31 cent, tương đương 0,6%, lên 49,28 USD/thùng, cao nhất kể từ 3/11/2015.

Tại thị trường trong nước, số liệu cập nhật trên website của Bộ Công Thương (tính đến ngày 16/5), cho thấy giá bán xăng dầu tại thị trường Singapore - thị trường nhập khẩu (NK) chính của Việt Nam kỳ này đều cao hơn so với kỳ trước. Cụ thể, giá xăng khoảng 57,28 USD/thùng, giá dầu hỏa khoảng 55,36 USD/thùng, cao hơn 3 - 3,96 USD/thùng so với ngày 5/5 (thời điểm giá bán lẻ xăng dầu trong nước được điều chỉnh tăng).

Tình trạng tăng giá liên tục trong mấy ngày gần đây là do những thông tin thiếu tích cực liên quan đến tình trạng cháy rừng gần khu vực sản xuất dầu cát ở Canada. Vì vậy, nhiều chuyên gia dự kiến mức chênh lệch giá được tính sẽ còn biến động trong vài ngày tới.

Hiện tại, các mặt hàng xăng dầu vẫn đang được sử dụng từ Quỹ bình ổn giá số tiền nhiều hơn mức trích lập. Cụ thể, xăng A92 được sử dụng 639 đồng/lít; xăng E5 là 672 đồng/lít; dầu diesel là 846 đồng/lít; dầu hỏa là 1.029 đồng/lít và dầu madut là 323 đồng/kg.

Theo số liệu công bố của Bộ Tài chính, Quỹ bình ổn giá xăng dầu hiện vẫn còn khá nhiều tiền. Số liệu tính đến hết quý I/2016 của bộ này cho thấy, Quỹ bình ổn giá xăng dầu còn 3.787 tỷ đồng (cộng cả tiền lãi phát sinh khi gửi tiền quỹ bình ổn giá tại ngân hàng). Với số quỹ này, người tiêu dùng có thể hy vọng cơ quan điều hành tiếp tục có điều kiện sử dụng công cụ quỹ để giảm bớt việc điều chỉnh tăng giá bán lẻ xăng dầu kỳ này.

Petrolimex vừa công bố lãi khủng trong quý I/2016

Không tăng, giảm theo thế giới

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải, thời gian qua, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính đã điều hành xăng dầu theo đúng tinh thần của Nghị định 83 về kinh doanh xăng dầu. Hiện, giá xăng dầu đã được điều hành theo hướng tiệm cận thế giới.

“Tôi nói tiệm cận không có nghĩa là giá xăng dầu thế giới tăng bao nhiêu phần trăm thì trong nước phải tăng đúng mức đấy, mà tiệm cận theo xu hướng đó”, Thứ trưởng lý giải.

Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế vẫn nhận định rằng, thực tế, giá xăng trong nước vẫn “tăng nhanh giảm chậm” so với giá thế giới.

Cụ thể, trong tháng 4, trên thị trường Singapore, giá bình quân trong tháng 4 của các mặt hàng xăng dầu tăng từ 1 - 5% so với tháng 3; bình quân 4 tháng đầu năm 2016, giá các mặt hàng đều giảm từ 27 - 47% so với cùng kỳ năm 2015, trong đó xăng RON 92 giảm khoảng 29%, dầu diesel giảm 41%.

Trong khi đó, giá bán lẻ xăng trong nước tại thời điểm cuối tháng 4/2016 chỉ giảm khoảng 13,5% so với tháng 4/2015; giá dầu diesel cũng chỉ giảm khoảng 30,5%. Chưa kể, với cách tính thuế chênh lệch từ 5 - 10% đã DN kiếm lợi cả trăm tỷ đồng nhờ mua xăng dầu ở thị trường có ưu đãi thuế rồi bán với thuế suất NK cao gấp đôi.

Số liệu do Tổng cục Hải quan công bố cho thấy, trong quý I/2016, Việt Nam NK 2,3 triệu tấn xăng dầu các loại, chiếm 83% tổng lượng xăng dầu NK từ những thị trường đang được hưởng thuế ưa đãi theo các hiệp định thương mại Việt Nam đã ký kết như thị trường Singapore, Thái Lan, Malaysia.

Trong đó, thị trường Singapore là 1,39 triệu tấn xăng dầu, tăng 30,4%; Malaysia là 451.000 tấn (tăng gấp 3,4 lần so với cùng kỳ); 274.000 tấn từ Thái Lan (tăng 6,2%) và 252.000 tấn từ Hàn Quốc (gấp 3,3 lần).

Đây là khoản tiền mà các DN xăng dầu được hưởng suốt từ tháng 5/2015, sau khi Thông tư 78 ra đời đến nay.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2016 của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), cho biết tổng doanh thu hợp nhất đạt hơn 27.550 tỷ đồng, bằng 72,6% so với cùng kỳ.

Ngược lại, tổng lợi nhuận trước thuế của Petrolimex lại tăng 146% so với cùng kỳ 2015, đạt 1.371 tỷ đồng. Riêng lãi từ kinh doanh xăng dầu chiếm gần 48%, tương đương 658 tỷ đồng. Sau khi trừ thuế TNDN và các khoản chi phí, lợi nhuận của Petrolimex đạt 1.134 tỷ đồng, cao gần gấp 3 lần cùng kỳ 2015. Riêng lãi của công ty mẹ sau thuế đạt 360 tỷ, tăng 4 lần.

Theo chuyên gia kinh tế Phạm Tất Thắng: “DN xăng dầu liên tục công bố lãi lớn, cơ quan quản lý nhà nước không thể không cân nhắc tới tâm lý người dân lúc này. Nếu liên bộ tiếp tục tăng giá xăng dầu kỳ này, trong khi quỹ bình ổn vẫn còn có thể bù đắp, có lẽ là điều hết sức không tốt”.

Huyền Anh