Tại Hội thảo, ông Phương Đình Anh, Phó Chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương thông tin, trong giai đoạn 2021-2025, Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới (NTM) đã được triển khai với nhiều điều chỉnh quan trọng nhằm nâng cao chất lượng xây dựng NTM.

Tính đến cuối năm 2024, cả nước có hơn 78% số xã đạt chuẩn NTM, trong đó nhiều địa phương đạt kết quả cao như Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam Bộ với tỷ lệ trên 95%. Các tiêu chí về hạ tầng, điện, nước sạch, trường học, y tế, và thông tin liên lạc đạt kết quả tốt, nhưng một số tiêu chí như thu nhập, giảm nghèo đa chiều, và môi trường vẫn còn hạn chế.

Đối với cấp huyện, 305/645 đơn vị (47,2%) đã được công nhận đạt chuẩn hoặc hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM. Trong đó, 19 huyện đã đạt chuẩn huyện NTM nâng cao, và một số huyện có điều kiện kinh tế - xã hội thuận lợi đang hướng tới xây dựng NTM kiểu mẫu. Ở cấp tỉnh, 5 tỉnh đã hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM, 3 tỉnh đang trong quá trình xét duyệt, và nhiều tỉnh khác đặt mục tiêu hoàn thành trong năm 2025.

Bước sang giai đoạn 2026-2030, Bộ tiêu chí NTM tiếp tục được hoàn thiện theo hướng nâng cao chất lượng, phù hợp với điều kiện từng vùng. Các tiêu chí sẽ tập trung vào phát triển kinh tế xanh, chuyển đổi số trong nông nghiệp, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng sống cho người dân nông thôn. Đặc biệt, chương trình hướng đến mục tiêu 90% số xã đạt chuẩn NTM, trong đó 50% số xã đạt chuẩn nâng cao và 35% số huyện đạt chuẩn NTM nâng cao.

Phát biểu tham luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan, nguyên Bộ trưởng Bộ NN&PTNT khẳng định, thế giới đang thay đổi rất nhanh và nông thôn Việt Nam không thể mãi đi theo lối mòn cũ. Nếu trước đây chúng ta nói về nông thôn mới với đường sá, trường trạm, nhà cửa khang trang thì giờ đây chúng ta cần nhấn mạnh hơn đến một nông thôn tri thức, một nông thôn có tính kết nối cao và một nền kinh tế nông thôn phát triển bền vững.

Ông Lê Minh Hoan cho rằng, cần xây dựng cộng đồng nông thôn tri thức - đưa tri thức về làng quê; phát triển kinh tế nông thôn gắn với bảo tồn và phát huy nghề truyền thống; thúc đẩy du lịch nông nghiệp, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo; phát triển kinh tế trang trại, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; xây dựng một nông thôn đáng sống, hài hòa giữa truyền thống và hiện đại.

"Xây dựng NTM không phải là một đích đến mà là một hành trình liên tục đổi mới, sáng tạo và phát triển. Chúng ta không chỉ cần một nông thôn "mới" về hình thức mà còn phải mới trong tư duy, trong cách làm, mới trong tổ chức sản xuất và phát triển cộng đồng", Phó Chủ tịch Quốc hội chia sẻ, và nhấn mạnh muốn nông thôn Việt Nam phát triển, chúng ta phải thay đổi cách tiếp cận, tư duy và hành động.

Hồng Hương