Trong phong trào sản xuất lúa hữu cơ ở Cần Thơ, HTX Lúa gạo Tân Long (xã Tân Long) đã nổi lên như một hình mẫu tiên phong.

Thu nhập vượt trội

Giai đoạn đầu, sản phẩm lúa hữu cơ của HTX gặp không ít khó khăn khi chưa được thị trường đón nhận, thậm chí giá bán còn tương đương lúa thường. Tuy nhiên, với sự kiên định và chất lượng sản phẩm, thương hiệu “Gạo sạch Vị Thủy” đã dần chiếm được lòng tin của người tiêu dùng.

Và chương trình OCOP chính là động lực lớn để các thành viên trong HTX tạo ra sản phẩm mang giá trị đặc trưng của quê hương. Đây cũng là cơ hội quý báu để tiếp cận và mở rộng thị trường. Việc được công nhận OCOP 4 sao cấp tỉnh đã giúp thương hiệu của HTX vươn xa hơn, sản phẩm được nhiều khách hàng trong và ngoài tỉnh tin dùng, mang lại giá trị kinh tế cao hơn cho các thành viên.

Không chỉ dừng lại ở sản xuất truyền thống, nhiều HTX đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ cao để nâng cao hiệu quả sản xuất. HTX nông nghiệp-dịch vụ Tân Quới Lộ-Saemaul (xã Tân Bình) là một ví dụ điển hình. Được thành lập vào năm 2020 với chỉ 17 thành viên, HTX đã nhanh chóng mở rộng quy mô sản xuất.

Nhờ ứng dụng mô hình sản xuất hiện đại với gần 10.000m2 nhà kính trồng dưa lưới và 79ha sản xuất lúa, đời sống người dân đã nâng cao rõ rệt. Số lượng thành viên của HTX đã tăng lên 72 hộ, với thu nhập tăng gấp 3 lần so với 10 năm trước. Sự liên kết với các doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm theo hợp đồng giá cố định đã giúp các thành viên HTX yên tâm sản xuất, không còn lo lắng về đầu ra và biến động thị trường.

Tương tự, HTX nông nghiệp Lương Tâm-Saemaul Hàn Quốc (xã Lương Tâm) cũng đã phát huy hiệu quả vai trò của mình trong việc vận động, thay đổi cách nghĩ, cách làm của bà con nông dân. HTX đã thực hiện tốt việc liên kết sản xuất, đảm bảo đầu ra ổn định cho nông sản, số lượng thành viên tăng gấp 3 lần so với thời điểm mới thành lập. Đặc biệt, đời sống người dân ở địa phương khi tham gia HTX không ngừng cải thiện. Từ địa phương có tỷ lệ hộ nghèo cao, đến nay, số hộ nghèo đã giảm xuống thấp và theo chuẩn mới.

Chế biến sâu và hướng đi bền vững

Điểm sáng trong chuỗi giá trị nông sản là sự phát triển của các HTX chế biến sâu, biến nông sản thô thành những sản phẩm có giá trị kinh tế cao. HTX Kỳ Như (xã Trung Nhứt) là một trong những đơn vị tiên phong trong lĩnh vực này. Được thành lập năm 2019, trên cơ sở mô hình nuôi cá thát lát phát triển rộng tại địa phương từ năm 2006, HTX đã xây dựng một chuỗi cung ứng sản phẩm được kiểm soát chặt chẽ, từ vùng nuôi đạt chuẩn VietGAP đến khâu chế biến, bảo quản.

Bà Nguyễn Kim Thùy, Giám đốc HTX Kỳ Như chia sẻ: “Sau khi nhận thấy giá nguyên liệu cá tra tăng mạnh, tôi nảy sinh ý tưởng chế biến cá thát lát thành nhiều món ăn khác nhau”. Từ những mặt hàng truyền thống như chả cá thát lát, cá thát lát rút xương, HTX đã nghiên cứu và sản xuất thành công nhiều sản phẩm OCOP khác như cá thát lát rút xương tẩm gia vị, chả cá thát lát tươi, bánh phồng cá thát lát… Đến cuối năm 2024, sản phẩm của HTX đã có mặt tại hơn 20 tỉnh, thành và được xuất khẩu sang thị trường châu Âu.

Đặc biệt, HTX Kỳ Như không chỉ là cơ sở sản xuất, chế biến mà còn trở thành điểm tham quan, chia sẻ kinh nghiệm cho người dân và du khách. HTX còn tạo việc làm thường xuyên và thời vụ cho khoảng 75 lao động nông thôn, với thu nhập bình quân khoảng 90 triệu đồng mỗi năm, góp phần đáng kể vào công tác an sinh xã hội tại địa phương.

Các HTX ở Cần Thơ còn tiên phong trong việc áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, tận dụng phế phẩm nông nghiệp để tạo ra các sản phẩm có giá trị cao. HTX Ngũ Thường Mekong là một ví dụ điển hình. Với đầu vào là rơm rạ, các thành viên tiến hành thu gom, xử lý để trồng nấm. Sau khi thu hoạch nấm, bã rơm được ủ làm thức ăn cho trùn quế, trồng rau sạch và cỏ voi cho bò ăn. Chất thải từ chăn nuôi bò, gia cầm và rơm tiếp tục được HTX dùng làm thức ăn cho trùn quế. Phân trùn quế lại trở thành nguồn dinh dưỡng đầu vào để sản xuất nông nghiệp sạch.

Mô hình này không chỉ giúp tận dụng triệt để tài nguyên, giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn tạo ra nhiều sản phẩm đa dạng, mang lại giá trị kinh tế cao. Trong thời gian tới, HTX sẽ phát triển theo hướng sinh thái, hướng nghiệp, thu hút giới trẻ đến tìm hiểu nông nghiệp sạch. HTX cũng ưu tiên sử dụng lao động tại chỗ, giúp người dân địa phương có việc làm và tăng thêm thu nhập.

Vai trò then chốt trong giảm nghèo

Những mô hình HTX kể trên là minh chứng sống động cho vai trò then chốt của kinh tế tập thể trong công cuộc nâng cao thu nhập và giảm nghèo tại Cần Thơ. Hơn cả một đơn vị sản xuất kinh doanh, các HTX đã trở thành hạt nhân tập hợp sức mạnh của các hộ nông dân, giúp họ chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ, tự phát sang sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn.

Bằng cách xây dựng các chuỗi liên kết giá trị và hợp đồng bao tiêu sản phẩm, các HTX đã giải quyết được bài toán đầu ra bấp bênh, đảm bảo thu nhập ổn định cho thành viên. Thu nhập tăng trưởng bền vững đã giúp nhiều gia đình thoát nghèo, có điều kiện đầu tư cho giáo dục và y tế, góp phần đáng kể vào việc cải thiện an sinh xã hội và diện mạo nông thôn mới tại địa phương.

Theo đánh giá của ngành nông nghiệp, từ sản xuất lúa hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao, chế biến sâu, đến phát triển kinh tế tuần hoàn, mỗi HTX đều là một mắt xích quan trọng trong công cuộc xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại và bền vững. Đây không chỉ là câu chuyện của những con số về doanh thu và lợi nhuận, mà còn là câu chuyện về sự thay đổi trong tư duy, sự nỗ lực vươn lên và niềm tin vào một tương lai tươi sáng hơn cho người dân.

Trí Chiến