OCOP nâng chất cho các HTX tỉnh Tuyên Quang (Bài 1): Tận dụng thế mạnh cây chè địa phương
Chọn cỡ chữ
OCOP nâng chất cho các HTX tỉnh Tuyên Quang (Bài 1): Tận dụng thế mạnh cây chè địa phương
LTS: Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) tỉnh Tuyên Quang thời gian qua đã góp phần làm thay đổi tập quán sản xuất của người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, vùng cao. Từ quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún... người dân, HTX đã chuyển sang sản xuất tập trung, chuyên môn hóa. Đặc biệt, chương trình đã góp phần quan trọng trong quá trình xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường, nâng cao giá trị nông sản địa phương.
Từ một hộ gia đình sản xuất chè đơn lẻ, được sự hỗ trợ của các cấp chính quyền và Liên minh HTX tỉnh Tuyên Quang, năm 2017, anh Nguyễn Công Sử, xã Mỹ Bằng, (huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang) đã cùng với 6 người khác đứng ra thành lập HTX dịch vụ sản xuất nông nghiệp Sử Anh (HTX Sử Anh), chuyên trồng, chế biến chè.
Sau hơn 4 năm phát triển, HTX đã nâng diện tích sản xuất lên hơn 30 ha chè, tạo việc làm cho 30 lao động, trong đó chủ yếu là người dân tộc Cao Lan, Tày, Sán Dìu, Mông... Cùng với đó, HTX đã xây dựng diện tích 60 ha liên kết với hơn 100 hộ dân tại các huyện Yên Sơn, Sơn Dương, Hàm Yên và thành phố Tuyên Quang.
Sản xuất sạch bắt đầu từ nhận thức
Tổng diện tích chè của HTX hiện đã lên đến gần 100 ha, tổng sản lượng chè trung bình đạt 125 tấn nguyên liệu/năm, toàn bộ diện tích được áp dụng theo quy chuẩn VietGAP. Tham gia mô hình, các hộ dân đều phải tuân thủ nguyên tắc “4 đúng” (Đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng phương pháp). Nhờ vậy, sản phẩm chè của HTX được thị trường đón nhận, thu nhập của thành viên HTX và người lao động luôn ổn định.
Để nhiều người biết về sản phẩm chè của mình, anh Nguyễn Công Sử không ngần ngại vào Nam ra Bắc tham gia các hội chợ quảng bá giới thiệu nông sản của mỗi vùng miền. Có nhiều chuyến đi anh lỗ vốn, nhưng anh vẫn chấp nhận. Bởi anh quan niệm: "Nếu tính vật chất tạm thời tại thời điểm đó là lỗ, nhưng qua các hội chợ, các sự kiện nhiều người biết đến sản phẩm của mình, khi chào hàng họ sẵn sàng hợp tác thì về lâu về dài là lãi gấp nhiều lần".
Được sự đồng hành của các cấp chính quyền, HTX được tiếp cận các cơ chế, chính sách ưu đãi, kết nối được với một số doanh nghiệp, siêu thị tiêu thụ sản phẩm. HTX cũng đã mạnh dạn chuyển đổi giống chè mới có năng suất, chất lượng như chè Ngọc Thúy, chè Bát Tiên, chè LDP1.
Anh Nguyễn Công Sử, Giám đốc HTX Sử Anh nói rằng, OCOP đã giúp cho HTX có thêm niềm tin để đưa các sản phẩm chè đến với người tiêu dùng.
Cùng với đó điều kiện thổ nhưỡng tại vùng Mỹ Lâm, Mỹ Bằng của HTX khá phù hợp để các giống chè Ngọc Thúy, Phúc Vân Tiên, Bát Tiên… phát huy được độ đậm đà, vị ngọt hậu nơi đầu lưỡi sau uống và mùi hương thơm dễ chịu. Đây là những nền tảng ban đầu để sản phẩm khẳng định giá trị về chất lượng và thương hiệu trên thị trường.
Anh Nguyễn Công Sử cho biết, doanh thu từ sản xuất chè búp tươi, chế biến chè của HTX Sử Anh bình quân năm 2019- 2020 đạt trên 5,75 tỷ đồng.
"Đồng hành với HTX, UBND huyện Yên Sơn đã hỗ trợ nhãn hiệu hàng hóa, tem truy xuất nguồn gốc và quy trình sản xuất VietGAP. Nhờ vậy, toàn bộ diện tích được áp dụng theo quy trình nông nghiệp tốt, trong đó có 25 ha đã được công nhận đạt chuẩn VietGAP", anh Sử nói.
OCOP đưa sản phẩm vươn xa
Điều phấn khởi là năm 2020, HTX Sử Anh có 7 sản phẩm được công nhận OCOP, trong đó có 4 sản phẩm OCOP 4 sao gồm: Chè xanh Ngọc Thúy, chè xanh Ngọc Thúy đinh, chè xanh Ngọc Thúy nõn và trà xanh Ngọc Thúy; 3 sản phẩm OCOP 3 sao gồm: Chè xanh Phú Lâm, chè xanh Phú Lâm đinh, chè xanh Phú Lâm nõn.
Đặc biệt, đầu năm 2021, HTX Sử Anh được nhận Bằng khen của Bộ trưởng Bộ NN&PTNT vì có thành tích xuất sắc trong triển khai thực hiện chương trình mỗi xã một sản phẩm, giai đoạn 2018-2020. Đây là kết quả của sự nỗ lực không ngừng nghỉ trong mục tiêu phát triển nông nghiệp sạch và vươn tầm chất lượng chè đặc sản xứ Tuyên của HTX.
Anh Nguyễn Công Sử, Giám đốc HTX Sử Anh giới thiệu sản phẩm chè OCOP 4 sao với khách hàng.
Anh Nguyễn Công Sử, Giám đốc HTX Sử Anh cho biết, đạt sao OCOP là điểm tựa để HTX nỗ lực hơn trong việc tìm kiếm thị trường và nâng tầm thương hiệu. “Tuy nhiên, OCOP sẽ không phát huy tác dụng nếu bản thân mỗi chủ thể không tự vươn lên, không năng động và làm mới các sản phẩm của mình để phù hợp với nhu cầu thị trường”, anh Sử nói.
Ông Lê Hải Nam, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Tuyên Quang cho biết, các sản phẩm của HTX dịch vụ sản xuất nông nghiệp Sử Anh đã và đang được thị trường các tỉnh, thành đón nhận như Hà Nội, Vĩnh Phúc, Nam Định... Trong đó, nhiều sản phẩm đã đủ tiêu chuẩn để đưa vào hệ thống siêu thị.
Sản phẩm chè của HTX chè Sử Anh đã sử dụng tem điện tử mã cốt QR để truy xuất nguồn gốc. HTX chè Sử Anh là điểm sáng trong chương trình OCOP của tỉnh Tuyên Quang. Sản phẩm của HTX không chỉ được thị trường ngoài Bắc đón nhận mà đã có mặt tại thị trường miền Trung, miền Nam và mục tiêu xa hơn là hướng tới xuất khẩu.
“Để đạt được điều ấy, HTX sẽ phải không ngừng mở rộng thị trường, nâng tầm mẫu mã bao bì cho đa dạng, phát triển vùng nguyên liệu và kêu gọi vốn đầu tư”, ông Lê Hải Nam, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Tuyên Quang nói.
Từ những vườn sầu riêng của đồng bào dân tộc thiểu số ở Đắk Lắk, yêu cầu tổ chức lại sản xuất đang trở nên cấp thiết. Ở đó, HTX trở thành điểm tựa hoàn thiện sản xuất, giảm nguy cơ bị ép giá và từng bước đưa nông sản địa phương tiến sâu vào chuỗi giá trị.
Sau 5 năm triển khai, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế, xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (thường gọi là Chương trình 1719, và nay đã được tích hợp) đã tạo nền tảng quan trọng để thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.
Thiếu mặt bằng sản xuất, khó đáp ứng điều kiện vay vốn, chưa rõ cơ chế bảo vệ quyền lợi khi tham gia chuỗi liên kết đang là những nút thắt khiến nhiều HTX vùng dân tộc thiểu số và miền núi khó mở rộng quy mô.
Ở vùng núi cao Yên Minh, tỉnh Tuyên Quang, nơi địa hình hiểm trở, đất canh tác kém màu mỡ và điều kiện sản xuất còn nhiều hạn chế, Hà Văn Ngọc, chàng trai dân tộc Tày ở thôn Bản Ké, đã chọn phát triển cây ớt gió để tạo sinh kế.
Trong bối cảnh vẫn còn những đánh giá vai trò HTX chưa đúng mức, chính những thành quả cụ thể từ cơ sở – nơi người dân có việc làm, có thu nhập và gắn bó với sản xuất – đã trở thành minh chứng thuyết phục nhất. Thực tiễn không chỉ phản bác mà còn củng cố nền tảng niềm tin xã hội.
Từng là một trong những huyện vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh Lai Châu, nhưng những năm gần đây, Nậm Nhùn đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ triển khai hàng loạt mô hình kinh tế liên kết tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Hà Nội đang triển khai kế hoạch phát triển 148 dự án nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026-2030, với quy mô khoảng 135.602 căn hộ, mục tiêu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn.
Sự tham gia của thế hệ trẻ là yếu tố quan trọng để đổi mới tư duy quản trị, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm tính kế thừa của kinh tế tập thể. Tuy nhiên, để người trẻ lựa chọn và gắn bó với HTX, cần tạo ra những cơ hội phát triển thực chất từ...