Ngày 23/3, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Liên bang Nga, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã cùng với Thủ tướng  Nga M. Mishustin chứng kiến Lễ ký kết Hiệp định giữa Chính phủ hai nước về Hợp tác xây dựng Nhà máy điện hạt nhân trên lãnh thổ Việt Nam (Hiệp định).

Theo Vụ phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương, đây là Hiệp định liên Chính phủ đặt nền móng vững chắc cho việc hợp tác song phương xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Việt Nam –  Nhà máy Ninh Thuận 1, đồng thời là một bước quan trọng thúc đẩy và đưa sự hợp tác truyền thống về năng lượng giữa hai nước lên một tầm cao mới.

Tại cuộc hội kiến với Thủ tướng Phạm Minh Chính ngày 24/3, Chủ tịch Duma Quốc gia Nga Vyacheslav Volodin cũng khẳng định hết sức ủng hộ việc ký kết thỏa thuận xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 tại Việt Nam, coi đây là một công trình quan trọng cho quá trình phát triển năng lượng của Việt Nam, đặt nền móng cho sự phát triển vượt bậc của kinh tế Việt Nam trong những năm tới.

Dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 nằm trong chiến lược dài hạn của Việt Nam nhằm đa dạng hóa nguồn năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, hướng tới phát triển nguồn năng lượng sạch, bền vững và an toàn.

Dự án bao gồm 2 tổ máy với công suất dự kiến lên đến khoảng 2.400 MW, sử dụng công nghệ hiện đại và thiết bị an toàn VVER-1200 do Tập đoàn nhà nước về năng lượng nguyên tử Rosatom phát triển.

Việc ký kết Hiệp định này cũng chính là bước cụ thể hóa nội dung hợp tác đã được đề ra trong Tuyên bố chung về những định hướng lớn của quan hệ đối tác chiến lược Việt - Nga trong giai đoạn hợp tác mới mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh nhân chuyến thăm chính thức Liên bang Nga hồi tháng 5 năm ngoái.

"Dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 là bước tiến quan trọng trong lĩnh vực năng lượng của đất nước, mở ra nhiều cơ hội hợp tác trong công nghệ, chuyển giao kỹ thuật, nâng cao năng lực cho các doanh nghiệp Việt Nam và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế quốc gia", theo  Vụ phát triển thị trường nước ngoài.

Về Rosatom, tập đoàn này đã khẳng định vị thế hàng đầu trong lĩnh vực điện hạt nhân, với kinh nghiệm phong phú từ nhiều dự án tại các quốc gia trên thế giới như Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Hungary, Ai Cập, Banglades… Thông qua Hiệp định, Rosatom không chỉ đồng hành và hợp tác với Việt Nam trong xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên mà còn hỗ trợ đặt nền móng phát triển cả hệ sinh thái điện hạt nhân tại Việt Nam.

Ngay sau lễ ký kết, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long và Phó Tổng giám đốc Rosatom Nikolay Spassky - hai Trưởng đoàn đàm phán Chính phủ của Việt Nam và Liên bang Nga về Hiệp định, đã cùng các thành viên hai bên đã có buổi làm việc để thống nhất các bước triển khai trong thời gian tới.

Theo Hội đồng khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam, sự kiện Việt Nam và Liên bang Nga ký Hiệp định liên Chính phủ về hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên trên lãnh thổ Việt Nam,  không chỉ đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng Việt Nam, mà còn có ý nghĩa sâu rộng đối với việc thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Nếu được triển khai hiệu quả, chương trình điện hạt nhân có thể thúc đẩy phát triển khoa học - công nghệ; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; nâng cao năng lực công nghiệp và công nghệ quốc gia; góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển bền vững.

"Trong tiến trình chuyển đổi sang mô hình phát triển dựa trên tri thức và công nghệ, Việt Nam cần những dự án quy mô lớn có khả năng dẫn dắt đổi mới sáng tạo và tích tụ năng lực công nghệ quốc gia. Nếu được triển khai với tầm nhìn dài hạn và gắn với chiến lược phát triển khoa học - công nghệ, chương trình điện hạt nhân không chỉ là một dự án năng lượng, mà còn có thể trở thành một “đòn bẩy chiến lược” giúp hiện thực hóa các mục tiêu đột phá mà Nghị quyết 57 đã đặt ra", các chuyên gia đầu ngành năng lượng nhìn nhận.

Đỗ Kiều