Thông điệp cứng rắn này được Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Thanh Hà nhấn mạnh tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10 diễn ra ngày 4/11. 

Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho nền kinh tế luôn ở mức cao còn các ngân hàng trung ương chủ chốt trên thế giới dồn dập tăng lãi suất để chống lạm phát, áp lực đè nặng lên mặt bằng lãi suất trong nước là vô cùng lớn.

Trước tình thế đó, NHNN không chỉ kêu gọi mà đã phát lệnh yêu cầu hệ thống tổ chức tín dụng phải triệt để tiết giảm chi phí, chấp nhận chia sẻ lợi nhuận với khách hàng. Nhà điều hành đặt ra hạn mức bắt buộc đối với các ngân hàng thương mại, yêu cầu giảm từ 0,5 đến 1%/năm lãi suất huy động tiền gửi mới từ 6 tháng trở lên, lấy đó làm điểm tựa kéo giảm ngay 1,5 đến 2% lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực sản xuất kinh doanh ưu tiên.

Đáng chú ý, đại diện cơ quan quản lý khẳng định sẽ theo dõi sát sao và có biện pháp xử lý nghiêm đối với bất kỳ tổ chức tín dụng nào không thực hiện đúng chỉ đạo của Chính phủ và NHNN.

Tác động từ các biện pháp quyết liệt này đã nhanh chóng chuyển hóa thành những con số thực tế trên thị trường. Ở kênh huy động niêm yết, các ngân hàng thương mại nhà nước và nước ngoài đồng loạt giảm bình quân 0,5%/năm, nhóm cổ phần giảm mạnh từ 0,5 đến 0,7%/năm cho các khoản tiền gửi từ 6 tháng trở lên. Lãi suất huy động thực tế các khoản gửi mới đến đầu tháng 10 giảm khoảng 0,4%.

Ở chiều cho vay vốn, lãi suất phát sinh mới cuối tháng 10 hạ từ 0,2 đến 0,5% so với đầu tháng, đồng thời hơn 20 nhà băng đã phải cấp tập tung ra các gói tín dụng ưu đãi với mức giảm lãi suất từ 0,5 đến 2%/năm để hỗ trợ doanh nghiệp.

Song hành với mệnh lệnh hành chính, nhà điều hành lập tức tiếp sức nguồn vốn cho hệ thống. Bên cạnh nghiệp vụ thị trường mở hằng ngày hay tái cấp vốn, ngày 3/11, NHNN đã chính thức kích hoạt công cụ hoán đổi ngoại tệ sang đồng Việt Nam với kỳ hạn lên tới 6 tháng. Đây được đánh giá là bước đi dài hơi mang tính then chốt, trực tiếp giải tỏa cơn khát thanh khoản cho các ngân hàng thương mại, vừa ghìm đà tăng lãi suất vừa bảo đảm mục tiêu tăng trưởng kinh tế vĩ mô trong cuối năm 2022.

Lãi suất cho vay giảm, doanh nghiệp vẫn cần vốn dài hạn

Giảm lãi suất cho vay, tiếp sức doanh nghiệp tăng tốc cuối năm

Khảo sát của VnBusiness đầu tháng 11/2026 cho thấy hiệu ứng giảm lãi suất đang lan rộng trên thị trường tiền gửi, nhưng cũng bộc lộ sự phân hóa gay gắt giữa các nhóm nhà băng nhằm cân đối thanh khoản. 

Tại nhóm ngân hàng thương mại nhà nước, mặt bằng lãi suất bị nén xuống mức rất thấp, đơn cử kỳ hạn 3 tháng của Agribank chỉ còn 2,9%/năm, BIDV, Vietcombank và VietinBank chỉ còn 2,4%/năm, thậm chí SCB tụt xuống đáy thị trường với 1,9%/năm. Kỳ hạn 12 tháng của bốn ông lớn ngân hàng nhà nước cũng dừng ở mức 5,4%/năm.

Ngược lại, khối ngân hàng thương mại cổ phần dù đã hạ nhiệt nhưng vẫn giữ mức sinh lời hấp dẫn để giữ chân người gửi tiền. Điển hình ở kỳ hạn 12 đến 24 tháng, VPBank neo từ 7,1 đến 7,1%/năm, Sacombank dẫn đầu kỳ hạn 24 tháng với 7,3%/năm, các đơn vị như VCBNeo, MBV, PGBank duy trì quanh ngưỡng 7%/năm.

Đặc biệt, thị trường vẫn xuất hiện những mức lãi suất cá biệt đầy bất ngờ như MSB áp dụng chính sách lãi suất lên tới 9%/năm dành riêng cho khách hàng VIP gửi số tiền từ 500 tỷ đồng trở lên tại kỳ hạn 12 đến 13 tháng.

Đánh giá về triển vọng thị trường, các chuyên gia từ Công ty chứng khoán VCBS và KB Việt Nam cho rằng mặt bằng lãi suất khó giảm sâu thêm mà sẽ duy trì xu hướng đi ngang trong quý IV/2026 do áp lực nhu cầu vốn cuối năm tăng cao. Việc ổn định mặt bằng lãi suất kỳ hạn dài sẽ phụ thuộc lớn vào tiến độ giải ngân đầu tư công để bơm tiền về hệ thống, cùng điều kiện giá dầu thế giới phải hạ nhiệt về dưới ngưỡng 80 USD/thùng nhằm giảm sức ép lạm phát, tạo không gian điều hành bền vững cho chính sách tiền tệ.

Thanh Hoa