Báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026 của Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong 9 tháng đầu năm 2026, với lợi nhuận trước thuế đạt 1.877,69 tỷ đồng, tăng 35,15% so với cùng kỳ năm trước. Riêng quý III/2026, lợi nhuận trước thuế đạt 855,22 tỷ đồng, tăng 48,36%. Lợi nhuận sau thuế lũy kế 9 tháng đạt 1.835,82 tỷ đồng, tăng 33,86%. 

Cụ thể, thu nhập lãi thuần của PVcomBank tăng mạnh 223,51%, đạt 4.680,38 tỷ đồng. Thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương tự tăng 23,66%, trong khi chi phí lãi chỉ tăng 1,97%.

Hoạt động dịch vụ cũng ghi nhận lãi thuần 294,41 tỷ đồng, tăng 35,38%. Hoạt động mua bán chứng khoán kinh doanh lãi 173,01 tỷ đồng, tăng 32,04%; mua bán chứng khoán đầu tư chuyển từ lỗ 43,70 tỷ đồng cùng kỳ sang lãi 365,28 tỷ đồng.

Hơn 4.100 tỷ đồng nợ có khả năng mất vốn, chiếm 84% nợ xấu

Dù vậy, những kết quả tích cực này chưa thể xóa đi áp lực từ sự suy giảm lợi nhuận trước dự phòng và những vấn đề về chất lượng tài sản.

Bóc tách sâu báo cáo tài chính cho thấy đằng sau mức tăng trưởng lợi nhuận là những vấn đề cần được nhà đầu tư đặc biệt quan tâm, nhất là chất lượng tài sản, khả năng thu hồi lãi và mức độ an toàn của nguồn vốn.

Điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh kinh doanh của PVcomBank là sự trái chiều giữa lợi nhuận trước thuế và lợi nhuận thuần trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng.

Cụ thể, 9 tháng đầu năm 2026, lợi nhuận thuần trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của ngân hàng chỉ đạt 2.276,98 tỷ đồng, giảm tới 56,49% so với mức 5.233,20 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự sụt giảm mạnh của thu nhập từ hoạt động khác. Khoản thu nhập này giảm 95,55%, từ 6.276,57 tỷ đồng xuống còn 279,46 tỷ đồng. Đây là yếu tố khiến kết quả kinh doanh trước dự phòng suy giảm đáng kể.

Trong khi đó, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng lại giảm tới 89,61%, từ 3.843,86 tỷ đồng xuống còn 399,29 tỷ đồng.

Chính mức giảm mạnh của chi phí dự phòng đã giúp PVcomBank duy trì tăng trưởng lợi nhuận trước thuế, dù lợi nhuận thuần trước dự phòng giảm sâu. Nói cách khác, mức tăng 35,15% của lợi nhuận trước thuế chưa phản ánh sự cải thiện tương ứng trong hiệu quả kinh doanh trước dự phòng.

Đáng lưu ý, diễn biến giảm trích lập dự phòng diễn ra trong bối cảnh quy mô nợ xấu tuyệt đối của ngân hàng tăng lên, đặc biệt là nợ nhóm 5. Điều này đặt ra vấn đề về khả năng duy trì lợi nhuận nếu ngân hàng phải tăng trích lập dự phòng trong những kỳ tiếp theo.

Một trong những rủi ro đáng chú ý nhất tại PVcomBank nằm ở diễn biến chất lượng tín dụng.

Theo thuyết minh báo cáo tài chính, đến ngày 30/9/2026, tổng nợ xấu nội bảng của ngân hàng đạt 4.883,13 tỷ đồng, tăng 8,83%, tương ứng tăng 395,98 tỷ đồng so với mức 4.487,15 tỷ đồng đầu năm.

Đáng chú ý, dù tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay giảm nhẹ từ 2,96% xuống 2,85%, quy mô nợ xấu tuyệt đối vẫn tăng. Đặc biệt, cơ cấu nợ xấu có sự dịch chuyển theo hướng đáng lo ngại khi nợ nhóm 5 tăng mạnh.

Cụ thể, nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) tăng từ 3.218,92 tỷ đồng lên 4.117,77 tỷ đồng, tương ứng tăng 27,92%, tương đương tăng 898,85 tỷ đồng. Nhóm nợ này hiện chiếm tới 84,33% tổng nợ xấu của PVcomBank.

Không chỉ nợ nhóm 5, nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) cũng tăng 27,39%, từ 1.090,10 tỷ đồng lên 1.388,64 tỷ đồng.

Sự gia tăng đồng thời của nợ nhóm 2 và nợ nhóm 5 là diễn biến cần được theo dõi sát. Trong đó, nợ nhóm 2 phản ánh các khoản vay có dấu hiệu cần chú ý, còn nợ nhóm 5 cho thấy quy mô các khoản nợ có khả năng mất vốn đang ngày càng lớn.

Đáng chú ý hơn, tỷ lệ bao phủ nợ xấu của PVcomBank hiện chỉ đạt 50,07%, với số dư dự phòng rủi ro cho vay khách hàng gồm dự phòng chung và cụ thể là 2.444,90 tỷ đồng, tương ứng chưa bằng một nửa tổng nợ xấu 4.883,13 tỷ đồng.

Với nợ nhóm 5 đã vượt 4.100 tỷ đồng, mức dự phòng hiện tại là chỉ tiêu nhà đầu tư cần quan tâm, nhất là khi chi phí dự phòng trong kỳ giảm gần 90%. Nếu chất lượng tín dụng tiếp tục diễn biến bất lợi, áp lực trích lập bổ sung có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận các kỳ tới.

Lãi và phí phải thu vượt 26.700 tỷ đồng

Một vấn đề khác đáng lưu ý là quy mô lãi và phí phải thu nội bảng của PVcomBank tăng mạnh.

Tại ngày 30/9/2026, khoản mục này đạt 26.778,81 tỷ đồng, tăng 36,51%, tương ứng tăng 7.162,66 tỷ đồng so với mức 19.616,15 tỷ đồng đầu năm.

Đáng chú ý, lãi và phí phải thu hiện tương đương 9,55% tổng tài sản và gấp khoảng 1,9 lần vốn chủ sở hữu của ngân hàng (14.087,42 tỷ đồng).

Đây là khoản mục cần được theo dõi bởi lãi và phí phải thu là những khoản thu nhập đã được ghi nhận nhưng ngân hàng chưa thực nhận tiền. Khi quy mô khoản mục này tăng nhanh, khả năng thu hồi thực tế sẽ trở thành yếu tố quan trọng để đánh giá chất lượng lợi nhuận.

Trong trường hợp khách hàng gặp khó khăn trong việc trả nợ, ngân hàng có thể phải xử lý các khoản lãi đã hạch toán nhưng chưa thu được. Khi đó, kết quả kinh doanh những kỳ tiếp theo có thể chịu ảnh hưởng.

Không chỉ chất lượng tài sản, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh cũng là điểm đáng chú ý trong báo cáo tài chính của PVcomBank.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm 5.590,88 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước âm 577,77 tỷ đồng. Nguyên nhân đáng chú ý là dòng tiền giải ngân cho vay khách hàng âm 19.796,36 tỷ đồng, vượt xa dòng tiền thuần huy động từ tiền gửi khách hàng dương 7.345,01 tỷ đồng.

Lưu chuyển tiền thuần trong kỳ âm 1.531,21 tỷ đồng, khiến tiền và các khoản tương đương tiền giảm từ 29.376 tỷ đồng xuống còn 27.844,78 tỷ đồng, tương ứng giảm 5,21%.

Ngân hàng dẫn đầu cuộc đua trái phiếu, PVcomBank huy động thêm 1.030 tỷ đồng

Dù dòng tiền kinh doanh âm không đồng nghĩa ngân hàng mất khả năng thanh toán, mức âm tăng mạnh vẫn là chỉ tiêu cần theo dõi trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh hơn huy động tiền gửi.

Cụ thể, đến cuối tháng 9/2026, dư nợ cho vay khách hàng đạt 171.451,95 tỷ đồng, tăng 13,05% so với đầu năm. Trong khi đó, tiền gửi khách hàng chỉ tăng 3,64%, lên 208.893,17 tỷ đồng.

Để đáp ứng nhu cầu vốn, PVcomBank cũng gia tăng huy động thông qua giấy tờ có giá, đạt 29.307,78 tỷ đồng, tăng 16,31%; tiền gửi và vay các tổ chức tín dụng khác đạt 17.490,85 tỷ đồng, tăng 20,79%.

Một điểm khác cần lưu ý là các nghĩa vụ và tài sản theo dõi ngoại bảng tiếp tục gia tăng. Cụ thể, lãi cho vay và phí phải thu chưa thu được ngoại bảng đạt 9.547,29 tỷ đồng, tăng 21,30% so với đầu năm. Trong đó, riêng lãi cho vay chưa thu được là 8.641,31 tỷ đồng.

Đáng chú ý hơn, nợ khó đòi đã xử lý rủi ro đang theo dõi ngoại bảng lên tới 29.240,83 tỷ đồng, tăng 11,87%. Trong số này, nợ gốc là 8.801,28 tỷ đồng, còn nợ lãi lên tới 20.439,55 tỷ đồng.

Các cam kết và khoản nợ tiềm ẩn ngoại bảng cũng tăng 28,08%, từ 69.892,09 tỷ đồng lên 89.521,49 tỷ đồng. Những khoản mục này không đồng nghĩa toàn bộ giá trị sẽ trở thành tổn thất thực tế hoặc nghĩa vụ phải chi trả ngay. Tuy nhiên, quy mô tăng nhanh tiềm ẩn rủi ro.

Huyền Anh