Từ quyết định mở thủ tục phá sản đến những hệ lụy kéo dài

Trong giải trình báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026, Công ty CP Đầu tư và Công nghiệp Tân Tạo (UPCoM: ITA) tiếp tục đề cập đến những khó khăn pháp lý kéo dài nhiều năm, đặc biệt là quyết định mở thủ tục phá sản, biện pháp cưỡng chế hóa đơn và các vấn đề liên quan đến Dự án Trung tâm Nhiệt điện Kiên Lương.

Theo doanh nghiệp, ngày 25/01/2018, Tòa án nhân dân TP.HCM ban hành Quyết định số 56/2018/QĐ-MTTPS về việc mở thủ tục phá sản đối với Tân Tạo.

Được biết, thủ tục mở phá sản này xuất phát từ đơn yêu cầu của Công ty Quốc Linh liên quan khoản nợ hơn 27 tỷ đồng. Tuy nhiên, ngoài Quốc Linh, doanh nghiệp còn được xác định có nhiều chủ nợ khác, gồm ông Dương Văn Sương, Công ty CP XDGT Đức Hạnh và Cục Thuế TP.HCM (nay là thuế TP.HCM).

Ban lãnh đạo cho rằng quyết định này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín thương mại, lịch sử tín dụng và quan hệ của công ty với hệ thống ngân hàng. Sau thời điểm đó, các ngân hàng siết chặt và cắt giảm nguồn vốn vay lưu động, trong khi một số đối tác lớn và nhà đầu tư tạm dừng đàm phán mua bán, thuê đất và nhà xưởng do lo ngại về tình trạng pháp lý của doanh nghiệp.

Theo đánh giá của Tân Tạo, những tác động này kéo dài trong nhiều năm, ảnh hưởng đến năng lực tài chính và quy mô hoạt động của công ty.

Một vấn đề khác được doanh nghiệp đề cập là biện pháp cưỡng chế hóa đơn áp dụng từ ngày 06/05/2024. Theo giải trình, cơ quan thuế yêu cầu công ty mẹ xin cấp hóa đơn theo từng lần phát sinh và nộp ngay 25% tiền thuế, trong khi doanh nghiệp chưa thu đủ tiền từ khách hàng.

Tân Tạo cho rằng yêu cầu này làm gia tăng áp lực vốn lưu động, khiến một số khách hàng lớn ngừng giao dịch hoặc hủy hợp đồng do gặp khó khăn trong quá trình thực hiện các giao dịch thương mại.

Để minh họa, ban lãnh đạo dẫn số liệu doanh thu thuần của riêng công ty mẹ năm 2017 đạt 388,59 tỷ đồng, trong khi 9 tháng đầu năm 2026 đạt 112,39 tỷ đồng. Tuy nhiên, đây là hai kỳ có thời gian ghi nhận khác nhau nên không thể so sánh trực tiếp để xác định mức giảm doanh thu. Số liệu công ty mẹ cũng cần phân biệt với kết quả hợp nhất, khi doanh thu thuần toàn tập đoàn trong 9 tháng đầu năm 2026 đạt 333,42 tỷ đồng, tăng 37% so với cùng kỳ.

Bên cạnh đó, Tân Tạo cho biết những vướng mắc trong công tác kiểm toán và thủ tục hành chính liên quan đến đất đai cũng ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp. Theo công ty, các đối tác và nhà đầu tư tiếp tục thận trọng khi xem xét phương án hợp tác tại các khu công nghiệp và Khu đô thị E-City Tân Đức.

Đặc biệt, ban lãnh đạo cho rằng việc Dự án Trung tâm Nhiệt điện Kiên Lương bị loại khỏi Quy hoạch điện quốc gia, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh từ các vụ kiện khác, đã gây tổn thất nghiêm trọng đối với các khoản đầu tư chiến lược được triển khai trong nhiều năm.

Doanh nghiệp cũng cho biết phải phát sinh chi phí lớn để theo đuổi các thủ tục tố tụng quốc tế nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Những khoản chi này được xem là một trong các yếu tố gây thêm sức ép lên tình hình tài chính và kết quả kinh doanh.

Hơn 7.180 tỷ đồng của Tân Tạo đang nằm tại hàng tồn kho và dự án dở dang

Những vướng mắc mà Tân Tạo đề cập diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp vẫn đang nắm giữ lượng vốn lớn tại các dự án bất động sản, khu công nghiệp và đầu tư dài hạn.

Tại ngày 30/09/2026, tổng tài sản của Tân Tạo đạt 12.831,79 tỷ đồng. Trong đó, hàng tồn kho có giá trị thuần khoảng 3.844 tỷ đồng, chủ yếu tập trung tại các dự án bất động sản và khu công nghiệp. Riêng Khu đô thị E-City Tân Đức ghi nhận giá trị hơn 2.734 tỷ đồng; Khu công nghiệp Tân Tạo gần 480 tỷ đồng và Khu công nghiệp Tân Đức hơn 351 tỷ đồng.

Ngoài hàng tồn kho, tài sản dở dang dài hạn đạt 3.338,41 tỷ đồng. Đáng chú ý, Dự án Nhiệt điện Kiên Lương ghi nhận hơn 2.362,54 tỷ đồng chi phí đầu tư dở dang, chiếm khoảng 70,8% tổng tài sản dở dang dài hạn. Khoản mục này không thay đổi so với đầu năm.

Trong giá trị đầu tư tại dự án có gần 700 tỷ đồng chi phí đầu tư vào Nhiệt điện Kiên Lương 3 và khoảng 125,49 tỷ đồng đầu tư vào Khu công nghiệp Kiên Lương. Các dự án khác cũng ghi nhận vốn dở dang đáng kể, gồm Sài Gòn - Mê Kông với 528,46 tỷ đồng và Khu vui chơi giải trí Tân Đức với 346,82 tỷ đồng.

Tính chung, hàng tồn kho và tài sản dở dang dài hạn có giá trị hơn 7.182 tỷ đồng, tương đương gần 56% tổng tài sản. Phần lớn nguồn lực của doanh nghiệp vì vậy đang tập trung tại các dự án chưa hoàn thành hoặc chưa được khai thác hết.

Trong khi đó, lượng tiền và các khoản tương đương tiền tại cuối tháng 9 chỉ đạt 7,56 tỷ đồng, chưa tới 0,1% tổng tài sản nếu tính thêm khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn trị giá 3 tỷ đồng.

Về kết quả kinh doanh, quý III/2026, Tân Tạo ghi nhận doanh thu thuần 88,64 tỷ đồng, tăng 3,1% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, giá vốn tăng 16,8%, khiến lợi nhuận gộp giảm 4,7%, còn 52,28 tỷ đồng. Chi phí quản lý doanh nghiệp tăng 125,2%, lên 49,73 tỷ đồng, góp phần khiến công ty chuyển từ lãi sau thuế 21,45 tỷ đồng cùng kỳ năm trước sang lỗ 67,31 triệu đồng trong quý này.

Lũy kế 9 tháng đầu năm, doanh thu thuần vẫn tăng 37%, đạt 333,42 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế đạt 78,7 tỷ đồng, tăng 81,2%. Tuy nhiên, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm 34,3 tỷ đồng, dù đã cải thiện so với mức âm 60,75 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Tại ngày 30/09/2026, tổng nợ phải trả của doanh nghiệp đạt 1.984,59 tỷ đồng. Trong đó, dư nợ vay và thuê tài chính ngắn hạn, dài hạn là 159,86 tỷ đồng; phần còn lại chủ yếu nằm ở các khoản phải trả khác.

Xuân Bắc