Theo quy định hiện hành tại khoản 4 Điều 9 Nghị định số 123/2020/NĐ-CP (Nghị định 123) quy định về hóa đơn, chứng từ, các tổ chức tín dụng (TCTD) được phép tổng hợp các giao dịch của khách hàng cá nhân không có nhu cầu lấy hóa đơn để lập hóa đơn tổng hàng ngày. Điều này giúp giảm thiểu đáng kể số lượng hóa đơn phải xử lý, đặc biệt là đối với các giao dịch nhỏ lẻ như phí quản lý tài khoản, phí dịch vụ tin nhắn, phí rút tiền ATM...

Tuy nhiên, tại dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 123, Bộ Tài chính đã bỏ quy định này, đồng nghĩa với việc các TCTD phải xuất hóa đơn lẻ cho từng giao dịch, bất kể khách hàng có yêu cầu hay không.

Góp ý về quy định này, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam dự báo việc xuất hóa đơn lẻ sẽ tạo ra một "cơn bão" hóa đơn, gây áp lực lớn lên hệ thống của các ngân hàng.

Chẳng hạn, chỉ tính riêng VietinBank, trung bình mỗi ngày phát sinh 1 triệu hóa đơn. BIDV vào những ngày thu phí quản lý tài khoản, phí dịch vụ tin nhắn thì số lượng giao dịch cần xuất hóa đơn lên tới 7-10 triệu giao dịch/ngày. Nếu quy định mới được áp dụng, số lượng hóa đơn sẽ tăng lên gấp nhiều lần, gây quá tải cho hệ thống.

Bên cạnh đó, để thực hiện được quy định này, các TCTD phải đầu tư mạnh mẽ vào nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin (CNTT). Hóa đơn là chứng từ kế toán phải lưu trữ vĩnh viễn, do đó, việc lưu trữ điện tử một lượng hóa đơn khổng lồ trong nhiều năm đòi hỏi các ngân hàng phải đầu tư lớn vào hạ tầng CNTT.

"Việc chỉnh sửa tính năng hệ thống hóa đơn điện tử (HĐĐT) sẽ tốn kém cả về thời gian, chi phí và nhân lực. Chưa kể, việc lưu trữ một lượng lớn HĐĐT trong thời gian dài cũng đòi hỏi đầu tư lớn vào hạ tầng CNTT", Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho biết.

Ngoài ra, việc tăng đột biến số lượng hóa đơn cũng sẽ gây khó khăn cho hệ thống xử lý và tra cứu HĐĐT, không chỉ của các TCTD mà còn của cơ quan thuế. Điều này có thể dẫn đến tình trạng nghẽn mạng, chậm trễ trong xử lý giao dịch, ảnh hưởng đến hoạt động của cả hệ thống tài chính.

Trước những khó khăn và bất cập trên, Hiệp hội Ngân hàng đã có văn bản gửi Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp kiến nghị xem xét giữ nguyên quy định về hóa đơn tổng đối với khách hàng cá nhân không có nhu cầu lấy hóa đơn tại Nghị định 123 hiện hành, đồng thời gửi Ngân hàng Nhà nước để báo cáo.

"Việc giữ nguyên quy định hiện hành sẽ giúp giảm thiểu gánh nặng cho các TCTD, đồng thời không gây ảnh hưởng đến quyền lợi của khách hàng cá nhân, những người vốn không có nhu cầu lấy hóa đơn cho các giao dịch nhỏ lẻ," đại diện Hiệp hội Ngân hàng nhấn mạnh.

Tuy nhiên, tại dự thảo trình lấy ý kiến thành viên Chính phủ, Bộ Tài chính vẫn chưa tiếp thu ý kiến đóng góp của Hiệp hội Ngân hàng, gây lo ngại cho các TCTD về những khó khăn có thể phát sinh khi quy định mới được ban hành.

Góp ý về quy định này, một chuyên gia ngành thuế cũng cho rằng việc sửa đổi quy định về HĐĐT là cần thiết để phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế số, tuy nhiên cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng, lắng nghe ý kiến từ các bên liên quan, đặc biệt là các đối tượng bị tác động để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các quy định mới.

Đối với ngành thuế, nếu áp dụng quy định này với lượng hóa đơn khổng lồ phát sinh mỗi ngày từ các TCTD, hệ thống của cơ quan thuế cũng phải tiếp nhận, lưu trữ và xử lý dữ liệu lớn hơn gấp nhiều lần so với hiện nay.

Thanh Hoa